III SA/Lu 377/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję wydaną przez Zastępcę Wójta Gminy działającego z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody o na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną z upoważnienia Wojewody przez Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. C. od decyzji Zastępcy Wójta Gminy działającego z upoważnienia Wójta Gminy, z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu M. C. z dziećmi M. i D. C. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości Ś., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wymeldowania M. C. wraz z dziećmi z lokalu położonego w miejscowości Ś. W uzasadnieniu decyzji podano, iż organ I instancji orzekł o wymeldowaniu M. C. wraz z dziećmi z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości Ś. Ł., z powodu spełnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od decyzji tej odwołanie wniosła M. C. Po rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż podała skarżąca. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ administracji na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nie przebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym mieszkaniem. Z powyższego wynika, że organy administracji w sprawie o wymeldowanie obowiązane są do ustalenia czy występuje okoliczność faktycznego opuszczenia lokalu. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że opuszczenie przez M. C. przedmiotowego lokalu nie ma charakteru trwałego lecz związane jest z wykonywaniem pracy poza miejscem pobytu stałego. Powyższy fakt potwierdzili uczestnicy postępowania. Rodzice skarżącej, którzy mają ustanowioną dożywotnią służebność w przedmiotowym budynku, nie wyrażają zgody na wymeldowanie córki i wnuków z lokalu. Twierdzą, iż córka na trwałe nie opuściła lokalu położonego w miejscowości Ś. Organ odwoławczy podał iż art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy, przewiduje możliwość przebywania w innej miejscowości bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego, a okolicznością uzasadniającą pobyt czasowy jest między innymi pobyt związany z wykonywaniem pracy poza miejscem pobytu stałego. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał, iż odwołującą się w sposób trwały nie opuściła przedmiotowego lokalu, a jej czasowy pobyt w hotelu dla pielęgniarek w W. związany jest z wykonywaniem pracy, a więc brak jest podstaw do jej wymeldowania w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył P. K. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż jako jedyną przesłankę zmiany decyzji, Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji, podał zeznania rodziców C., stwierdzające że opuszczenie lokalu nie ma charteru stałego. Skarżący wskazał że rodzice M. C. nie są świadkami bezstronnymi, natomiast oświadczenia sołtysa oraz ustalenia Urzędu Gminy dokonane na podstawie zeznań innych świadków stwierdzające iż opuszczenie lokalu ma charakter stały, nie zostały uznane za wiarygodne. Ponadto skarżący podniósł, że M. C. od 1979 r. pracuje w W. i tam wraz z dziećmi mieszka. Zdaniem skarżącego dowody zebrane w sprawie /27 letni okres zamieszkiwania wspólnie z dziećmi w W., uczęszczanie dzieci do szkół w W., okazjonalne przyjazdy do rodziców/ świadczą o skoncentrowaniu życia rodzinnego i domowego przez M. C. w W. i zamiarze stałego związania się z miejscem, gdzie koncentrują się najważniejsze sprawy życiowe. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego i formalnego, i tym samym skarga podlegała uwzględnieniu. Odnosząc się do materiału dowodowego zebranego w sprawie, na podstawie którego rozstrzygał, choć zupełnie różnie merytorycznie, zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż został on zgromadzony w postępowaniu cechującym się licznymi uchybieniami. Na całość tego materiału składają się: zaświadczenie Sołtysa Sołectwa o niezamieszkiwaniu przez M. C. we wsi Ś. od 1979r., pismo z Komendy Powiatowej Policji o zamieszkiwaniu od kilku lat przez M. C. z rodziną w hotelu W., gdzie tymczasowo jest zameldowana, a także zeznania strony – M. C. oraz świadków: M. K., T. K., K. S., S. K. oraz S. K. Jak wynika ponadto z pisma Urzędu Miasta W., M. C. zameldowania jest w raz z małoletnimi dziećmi D. i M. na pobyt czasowy w W. przy ul. Ś. do dnia 30 września 2006 r. O ile zaświadczenia wydane przez odpowiednie organy mają walor dowodów podlegających dalszej ocenie podczas merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ, o tyle dowody z zeznań świadków zostały przeprowadzone nieprawidłowo. Jak wynika bowiem z akt sprawy, strony zostały poinformowane jedynie o przesłuchaniu w miejscu zamieszkania państwa S. i S. K. O przesłuchaniu innych świadków strony – M. C. w ogóle nie informowano, nie ma również dowodów wskazujących na otrzymanie korespondencji w tej sprawie przez P. K. Zważyć w tym miejscu należy, że w postępowaniu administracyjnym, wydanie prawidłowej decyzji powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego, istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 107 § 3 k.p.a. w uzasadnieniu decyzji należy podać m.in. dowody, na podstawie których określone fakty organ przyjął za udowodnione, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Mając na uwadze przepisy rozdziału 4 kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 75 § 1, art. 79 § 1 i 2, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. O miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych oraz oględzin należy powiadomić stronę przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie ocenić na podstawie całokształtu zebranego materiału, czy dana okoliczność została udowodniona. W rozpoznawanej sprawie, organy administracji przeprowadzając dowód z przesłuchania świadków, uchybił postanowieniom art. 79 § 1 k.p.a. stanowiącym o konieczności zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia tegoż dowodu, a co za tym idzie pozbawił stronę prawa do brania czynnego udziału w takim przesłuchaniu. Art. 79 k.p.a. stanowi gwarancję realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu. Zachowanie wymogu z art. 79 jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej, a naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od powyższego, naruszenie przez organ administracji obowiązków z art. 79 k.p.a. jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ważne jest również, że wbrew postanowieniom art. 10 § 1 k.p.a., przed wydaniem decyzji organy nie umożliwiły stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W świetle powyższego należy uznać, iż w rozpoznawanej sprawie organy ustaliły stan faktyczny i wydały decyzje na podstawie wadliwie przeprowadzonych dowodów, albowiem z akt sprawy wynika, że strony nie były zawiadamiane o miejscu i terminie przesłuchania świadków i możliwości uczestniczenia w takim przesłuchaniu. Niezależnie od powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Wojewody wyrażonego w zaskarżonej decyzji z dnia [...], którą to decyzją uchylił on decyzję Wójta Gminy o wymeldowaniu M. C. wraz z małoletnimi dziećmi z pobytu stałego w lokalu położonego we wsi Ś. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda powołał się na brzmienie art. 7 ust. 1 i 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), z których to przepisów wynika, że jest możliwe przebywanie w innej miejscowości bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego, a okolicznością uzasadniającą pobyt czasowy jest między innymi pobyt związany z wykonywaniem pracy poza miejscem pobytu stałego. Odnosząc się do takiej argumentacji należy przypomnieć, że pobytem stałym, zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. O kwalifikacji pobytu nie decyduje jednakże werbalna treść oświadczenia złożonego przez meldowaną stronę, ale również okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Wskazuje na to treść przepisu art. 8 ust 2 cyt. ustawy, stanowiący o tym, że wątpliwości co do charakteru pobytu rozstrzyga właściwy organ gminy, który to przepis byłby zbędny, gdyby o charakterze pobytu decydowała jedynie treść oświadczenia strony w tym przedmiocie. Rozpatrywany w niniejszej sprawie przypadek skarżącej, która od ponad 20 lat wykonuje pracę poza miejscem pobytu stałego, nie może być oceniany w oderwaniu od innych okoliczności występujących w sprawie takich jak miejsce zamieszkania jej i dzieci i okres tego zamieszkiwania, miejsce uczęszczania dzieci do szkoły oraz częstotliwość pobytu w miejscu pobytu stałego wraz z powodami, dla których tam bywa. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, organ przede wszystkim zgromadzi materiał dowodowy przeprowadzając postępowanie zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, a następnie dysponując już odpowiednio zebranymi dowodami, dokona ich oceny i wyda decyzję zgodnie z przepisami ustawy dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniając ją stosownie do postanowień art. 107 § 3 k.p.a. Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.