III SA/Lu 378/25

WyrokWSA w Lublinie2025-11-06

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Robert Hałabis, Anna Strzelec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji danych dotyczących powierzchni działki w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji archiwalnej sprzed modernizacji, jeśli wniosek o zmianę został złożony po upływie terminu na zgłaszanie zarzutów do modernizacji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo odmówiły aktualizacji danych dotyczących powierzchni działki w ewidencji gruntów i budynków. Wniosek skarżącej o przywrócenie powierzchni działki do stanu sprzed modernizacji z 2004 r. został złożony po upływie ponad 20 lat od terminu na zgłaszanie zarzutów do modernizacji. Zgodnie z przepisami, aktualizacja danych ewidencyjnych następuje na podstawie nowych zdarzeń prawnych i dokumentacji powstałej po ostatnim wpisie, a nie na podstawie powtórnej analizy dokumentów archiwalnych. Skarżąca nie przedstawiła dokumentów uzasadniających zmianę w oparciu o nowe zdarzenia prawne.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zmianę powierzchni swojej działki w ewidencji gruntów i budynków z 624 m2 na 800 m2, powołując się na dane z operatu wywłaszczeniowego z 1977 r. Organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując, że dane ewidencyjne zostały ustalone podczas modernizacji ewidencji w 2004 r., a wniosek o zmianę został złożony po upływie terminu na zgłaszanie zarzutów do tej modernizacji. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów i bezprawne wywłaszczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 maja 2025 r. nr IGK-II.7221.1.21.2025.AS w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 maja 2025 r. (nr IGK-II.7221.1.21.2025.AS), Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego – po rozpatrzeniu odwołania skarżącej L. W. – utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia 2 kwietnia 2025 r. (nr Gk.6621.025.02.18.2024.D.BS) o odmowie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: W piśmie z dnia 20 stycznia 2025 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się do Starosty K. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego oraz wydanie decyzji o zmianie w danych zawartych w ewidencji gruntów powierzchni działki nr [...] stanowiącej własność skarżącej, z wykazanej w tych danych powierzchni 624 m2 na 800 m2 jako powierzchni ujawnionej w księdze wieczystej KW Nr [...] Żądanie obejmowało również obowiązek zawiadomienia organu podatkowego, tj. Burmistrza miasta A. o dokonanej w powyższy sposób zmianie zapisu powierzchni działki, mającej znaczenie dla wymiaru podatku. W uzasadnieniu wskazanego wniosku pełnomocnik strony wyjaśnił, że w dniu 7 listopada 2003 r. w wyniku przeprowadzonych podczas modernizacji pomiarów geodezyjnych, z działki nr [...] stanowiącej własność skarżącej odłączono część o powierzchni 176 m2 i dołączono ją do działki nr [...] stanowiącej własność gminy A.. Dodał, że do chwili obecnej nie wszczęto postępowania wywłaszczeniowego, a odłączonej części działki nie ujawniono w księdze wieczystej dot. działki nr [...] ([...]). Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Starosta K. decyzją z dnia 2 kwietnia 2025 r. odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do objętej żądaniem działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...], jednostka ewidencyjna [...], polegającej na przywróceniu jej dawnej powierzchni do wielkości sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2004 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że pełnomocnik skarżącej zwracał się wielokrotnie o udzielenie informacji na temat archiwalnych zapisów zawartych w operacie ewidencyjnym, dotyczących działki nr [...], i w tym zakresie otrzymywał wyczerpujące odpowiedzi. W szczególności o tym, że w 2004 r. została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków w obrębie ewidencyjnym [...], jednostka ewidencyjna [...], a ogłoszenie Starosty K. o jej zakończeniu zamieszczono w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego dnia 15 grudnia 2004 r., pod pozycją 2817. Starosta podał, że każdy czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym mógł w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym zgłaszać, zarzuty do tych danych, które po upływie ww. terminu są traktowane jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Wyjaśnił, że wniosek skarżącej z dnia 20 stycznia 2025 r. o przywróceniu powierzchni działki do wielkości sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2004 r. został złożony po upływie terminu składania zarzutów, dlatego też zgodnie z brzmieniem art. 24a ust. 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne został zakwalifikowany jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Starosta, nie znalazł podstaw prawnych do potraktowania wniosku jako sygnału o istnieniu błędnych danych w ewidencji gruntów i budynków spowodowanych przeprowadzoną modernizacją, gdyż w modernizacji zostały ustalone granice działki nr [...], a w wyniku przeprowadzonych pomiarów uległa zmianie jej powierzchnia z 0,08 ha na 0,0624 ha. Starosta wyjaśnił, że zgodnie z ówczesnymi przepisami prawa powierzchnie działek na terenach wiejskich wykazywano z dokładnością do 1 ara, czyli 0,01 ha, zaś obecnie pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych punktów granicznych działki ewidencyjnej, uwzględniając wartość poprawki odwzorowawczej i wykazuje się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha. Dodał, że dane zawarte w operacie z modernizacji spełniają standardy dokładnościowe i pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów pierwszej grupy, co określone jest w art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy. W związku z tym, dane te w przypadku przedmiotowej działki są wiążące. Podmioty zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów są obowiązane dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian, a istniejący zapis w ewidencji gruntów może być zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, przedstawiających w sposób odmienny od istniejącego w ewidencji zapisu stan prawny danego gruntu. W związku z tym na podstawie posiadanych dokumentów nie ma możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku dotyczącego przywrócenia powierzchni działki nr [...] sprzed modernizacji, ponieważ zmiana powierzchni wiąże się ze zmianą granic, a to wymaga sporządzenia dokumentacji określonej w § 30, § 31 i § 33 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych dokonuje geodeta posiadający uprawnienia zawodowe w tym zakresie. Ponadto organ dodał, że przepisy dotyczące aktualizacji ewidencji gruntów i budynków posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania i w tym zakresie przytoczył treść art. 24 ust. 2a i 2b ustawy p.g.i.k., regulujących procedurę aktualizacji. Na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń prawnych, w oparciu o dokumentację powstałą po dacie ostatniej zmiany, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Wskazał nadto, że w niniejszej sprawie aktualnie dane dotyczące działki nr [...] ujawnione w bazie danych wynikają z dokumentacji sporządzonej w trakcie modernizacji w 2004 roku, co potwierdza załączony do akt sprawy wypis z rejestru gruntów, gdzie działka nr [...] posiada ujawnioną powierzchnię o wielkości 0,0624 ha. Zatem dane sprzed modernizacji w tym zakresie są już danymi archiwalnymi. Dlatego wnioskodawca chcąc dokonać zmian w zapisach ewidencji dotyczących przedmiotowej nieruchomości powinien przedłożyć organowi ewidencyjnemu dokumenty pochodzące z okresu po dacie ostatniego wpisu, czyli po modernizacji, które będą wskazywały na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny lub prawny. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie przełożył dokumentacji, która obejmowałaby zmiany w aktualnych zapisach w ewidencji, a wskazywany przez niego zakres zmian nie jest możliwy do wykazania. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca, reprezentowania przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika. W odwołaniu zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wskazując na podniesione zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie zgodnie z wnioskiem, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z dnia 30 maja 2025 r. organ odwoławczy – Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając podniesione zarzuty za bezzasadne. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji powołał się na przepisy art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz na przepis § 29a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r. poz. 219, ze zm. – dalej jako "rozporządzenie e.g.i.b."). Organ drugiej instancji wyjaśnił, że w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych, lecz może to nastąpić w wyniku rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Przez błędne dane rozumie się takie dane zawarte w ewidencji, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy. Stanowi o tym § 29a ust. 2 rozporządzenia e.g.i.b. Organ odwoławczy wyjaśnił, że istotą niniejszej sprawy było ustalenie, czy prowadzona przez Starostę K. ewidencja gruntów i budynków jest utrzymywana w stanie aktualności. W toku całego postępowania administracyjnego strona podnosiła, że wpisy w ewidencji zawierają błędne dane co do powierzchni działki nr [...], a wykonana w odniesieniu do tej działki modernizacja nie obowiązuje. Na podstawie akt sprawy organ odwoławczy ustalił, że w wyniku wywłaszczenia (operat nr [...]) powstała działka nr [...] o pow. 0,0760 ha (w zasobach archiwalnych Starostwa nie zachowała się decyzja wywłaszczeniowa z 1977 r.). Niemniej jednak działka nr [...] o pow. 0,08 ha (w wyniku zaokrąglenia do 1 ara, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa) zaczęła funkcjonować w obrocie prawnym. W 1994 r. działkę nr [...] o pow.0,08 ha nabył C. K. (ojciec skarżącej), a obecnie właścicielem tej działki w całości jest skarżąca. W latach 2003-2004 Starosta K. na podstawie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków w obrębie ewidencyjnym [...], jednostka ewidencyjna [...]. Projekt operatu opisowo-kartograficznego sporządzony w wyniku modernizacji podlegał wyłożeniu do wglądu zainteresowanych w okresie od 23 lutego do 27 lutego 2004 r. W odniesieniu do działki nr [...] nie wniesiono żadnych uwag. Po upływie 15 dni roboczych od wyłożenia, projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, a informacja Starosty K. w tym zakresie została zamieszczona w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego z 15 grudnia 2004 r. pod pozycją [...]. W odniesieniu do działki nr [...] nie zgłoszono zarzutów. Z wykonania modernizacji ewidencji gruntów i budynków wraz z założeniem ewidencji budynków wykonawca sporządził operat techniczny, który został przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 30 grudnia 2004 r. (pod nr [...]) i dane te zostały ujawnione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Z akt sprawy wynika, że podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków dokonano protokolarnego ustalenia przebiegu granic działki nr [...] (k. 100 akt sprawy organu I instancji) i pomiaru granic, w wyniku czego z uzyskanych współrzędnych punktów granicznych obliczono powierzchnię działki nr [...], która wyniosła ostatecznie 0,0624 ha. Aktualnie dane dotyczące powierzchni tej działki ujawnione w bazie danych wynikają z dokumentacji sporządzonej w trakcie modernizacji w 2004 r. i są z nią tożsame. Świadczy o tym załączony do akt sprawy wypis z rejestru gruntów z 25 lutego 2025 r. (k. 101 akt sprawy organu I instancji), gdzie działka nr [...] posiada powierzchnię 0,0624 ha. Zatem dane sprzed modernizacji w tym zakresie stały się już danymi archiwalnymi. W ocenie organu II instancji obecnie ujawnione wpisy nie budzą wątpliwości co do ich aktualności i zgodności z dokumentacją źródłową, tj. dokumentacją stanowiącą podstawę obecnego wpisu, czyli z operatem z modernizacji. Wobec zgodności nie można zatem mówić w odniesieniu do działki nr [...] o danych błędnych w rozumieniu wspomnianego powyżej § 29a ust. 2 rozporządzenia e.g.i.b. Jednocześnie nie było zasadnym, aby na tym etapie oceniać, czy zmiany w obrębie działki nr [...] dokonane w wyniku wywłaszczenia, czy też modernizacji, miały poparcie w przepisach prawa. W obecnym stanie faktycznym i prawnym nie jest możliwe dokonanie jakichkolwiek zmian w tym zakresie. Jedynie w odniesieniu do danych, co do których wniesiono zarzuty w myśl art. 24 a ust. 11 ustawy p.g.i.k. (w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o tym, że dane zawarte w projekcie stały się danymi ewidencji gruntów i budynków podlegają ujawnieniu w bazie danych), dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące, a jak ustalono w niniejszym przypadku właścicielka działki nr [...] zarzutów nie złożyła. Zgodnie z art. 24a ust. 12 ustawy p.g.i.k., zarzuty zgłaszane po upływie 30-dniowego terminu są traktowane jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Wniosek skarżącej został złożony prawie 20 lat po upływie tego terminu, dlatego został zasadnie zakwalifikowany przez organ ewidencyjny jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w celu realizacji wniosku zgodnie z zakresem żądania strony, należałoby ujawnić w ewidencji gruntów i budynków dane inne niż ujawnione aktualnie, a w dodatku archiwalne. Tymczasem strona chcąc dokonać zmian w zapisach ewidencji dotyczących przedmiotowej nieruchomości powinna przedłożyć organowi ewidencyjnemu dokumentację pochodzącą z okresu po dacie ostatniego wpisu (po modernizacji), która będzie wskazywała na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny lub prawny. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że wnioskodawczyni składając wniosek o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, nie przedstawiła powstałych po ostatnio dokonanym wpisie dokumentów, które odnosiłyby się do nowych zdarzeń prawnych i uzasadniałyby wprowadzenie zmian we wpisach figurujących już w ewidencji gruntów. Natomiast wskazała, że w jej ocenie taką dokumentacją będzie poprzednia dokumentacja (z wywłaszczenia), gdyż uznaje, że modernizacja w zakresie działki nr [...] nie obowiązuje. Pisemne wyjaśnienia pełnomocnika strony nie mogą stanowić podstawy zmian w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie strony operat z modernizacji w odniesieniu do działki nr [...] został wykonany nieprawidłowo, przez co dane w tym zakresie nie są wiążące. Zarzuty co do prawidłowości wykonania dokumentacji modernizacyjnej pozostają poza zakresem sprawy. Organ podkreślił nadto, że zmiana powierzchni działki nr [...] w wyniku przeprowadzonej modernizacji z pewnością nie jest wynikiem wywłaszczenia, jak to sugeruje pełnomocnik strony, bo takie podczas modernizacji nie miało miejsca. Może być natomiast wynikiem przeprowadzonych podczas modernizacji czynności ustalenia przebiegu granic działki nr [...] i obliczenia na tej podstawie jej powierzchni, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami w tym zakresie. Powierzchni działki jest bowiem wynikiem ustalenia jej granic. To obowiązkiem wnioskodawcy jest udokumentowanie żądania. W niniejszym postępowaniu organ I instancji był władny do dokonania zmian zgodnych z żądaniem strony, ale wyłącznie wówczas jeżeli zostałyby one stosownie udokumentowane, a dokument ten spełniałby obowiązujące standardy i co istotne, przedstawiałby stan odmienny od stanu ujawnionego obecnie. Dokumentem stanowiącym podstawę do wprowadzenia żądanej zmiany byłby operat techniczny zawierający wykaz zmian danych ewidencyjnych przedstawiający inny niż aktualnie ujawniony stan faktyczny lub prawny. Dokumentacja ta musi być przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz spełniać wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych. Organ odwoławczy ostatecznie uznał, że zarzuty przedstawione w odwołaniu są niezasadne, materiał dowodowy kompletny, a decyzja organu I instancji zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję wniosła skarżąca L. W., zarzucając jej wadliwość. W uzasadnieniu podniosła, że: 1) Działka nr [...] w A. o pow. 8 arów utworzona została operatem wywłaszczeniowym nr [...] i ujawniona w KW [...]; powierzchnia działki nie uległa zmianie. 2) Nie było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe względem działki nr [...], a Starosta wywłaszczył skarżącą z jej części z obrazą przepisów Konstytucji i ustawy o gospodarce nieruchomościami, bez słusznego odszkodowania. 3) Ujawniony w ewidencji stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach, a na podstawie techniczno-deklaratoryjnych wpisów Starosta bezprawnie wywłaszczył skarżącą z części działki oraz bezprawnie dołączył ją do działki nr [...] stanowiącej własność Gminy A., dopuszczając się obrazy min. przepisów Konstytucji i ustawy o gospodarce nieruchomościami. Oznacza to, że na podstawie wskazanego bezprawnego wpisu w rejestrze gruntów niedopuszczalnym było zawiadomienie organu podatkowego, tj. Burmistrza A. o zmniejszeniu powierzchni działki skarżącej. 4) Modernizację w 2003 r. przeprowadzono z pominięciem danych źródłowych działki [...], tj. operatu wywłaszczeniowego z 1977 r., co jest oczywistym bezprawiem. Pomiary modernizacyjne wbrew twierdzeniom organu ewidencyjnego, nie dotyczyły ewentualnych uściśleń (błędów pomiarowych) granic działki, lecz były formą wyznaczenia zupełnie innych, oderwanych od prawnie wyznaczonych granic działki, powodując rzeczywiste wywłaszczenie skarżącej z części działki. 5) Gmina A. nie nabyła prawa własności do gruntów, z których skarżąca została bezprawnie wywłaszczona, ponieważ nie zostały spełnione wymogi zawarte w przepisach § 12.1. rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). 6) Twierdzenie organu II instancji, że nie jest zasadnym, aby na tym etapie oceniać, czy zmiany w obrębie działki nr [...] dokonane w wyniku wywłaszczenia czy też modernizacji, miały poparcie w przepisach prawa, jest kuriozalne i bezpodstawne oraz jest dowodem obchodzenia prawa, gdyż bezprawnemu wywłaszczeniu nadaje rangę prawa obowiązującego. W ocenie skarżącej dane operatu z modernizacji nie są danymi źródłowymi, lecz danymi następczymi, nowoutworzonymi. W zaskarżonej decyzji wskazuje się na możliwość zmiany zapisów w ewidencji poprzez przedłożenie operatu technicznego zawierającego wykaz zmian danych ewidencyjnych, przedstawiający inny niż aktualnie ujawniony stan faktyczny lub prawny, co wiąże się z kosztami – przedstawione stanowisko dowodzi wprost obrazy przepisów art. 2 Konstytucji, ponieważ godzi w fundamentalną zasadę państwa prawnego. Organ II instancji nie wskazał podstaw prawnych obligujących stronę do pokrywania kosztów wykreowanych bezprawnym działaniem organu państwowego. 7) Wywłaszczenie i wpis do ewidencji pozbawione są podstaw prawnych i wyrządziły skarżącej szkodę w rozumieniu przepisów art. 415 k.c., za którą ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa - Starosta K. na zasadzie przepisów art. 417 k.c. Dlatego Starosta uzyskawszy informacje o bezprawnym wywłaszczeniu skarżącej i równie bezprawnym wpisie w rejestrze gruntów, powinien z urzędu wyeliminować zarówno bezprawne wywłaszczenie jak i bezprawny wpis w rejestrze gruntów i przywrócić w ich miejsce pierwotne zapisy zgodne ze stanem prawnym opartym na operacie wywłaszczeniowym. 8) Organ wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się obrazy przepisów art. 6 k.p.a. przez to, że podjął w sprawie działania nie mające prawnego uzasadnienia, które miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. 9) U podstaw błędu legła samowola i bezprawne nieuwzględnianie materiałów źródłowych dotyczących działki [...], tj. operatu wywłaszczeniowego ujawnionego w księdze wieczystej tej działki, a obecność skarżącej przy pomiarach pozostałaby bez najmniejszego wpływu na pomiar. We wnioskach skargi skarżąca domagała się zmiany zapisu w "rejestrze gruntów" wielkości powierzchni działki Nr [...] stanowiącej jej własność, z wykazanych 624 m2 powierzchni na 800 m2 – zgodnie z operatem wywłaszczeniowym nr [...] potwierdzonym zapisem ujawnionym w KW Nr [...] – co potwierdzi jej prawa własnościowe do działki o powierzchni wykazanej w operacie wywłaszczeniowym. Wniosła także o powiadomienie organu podatkowego, tj. Burmistrza A. o zmianie w rejestrze zgodnie z żądaniem. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że nie jest ona dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 maja 2025 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Starosty K. w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...], jednostka ewidencyjna [...], polegającej na przywróceniu jej powierzchni do wielkości sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2004 r. Sąd w całości podziela stanowisko organów obu instancji, że wpisy dokonane w operacie ewidencyjnym dotyczące działki nr [...] dokonane zostały prawidłowo. Wykazana w tych danych działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,760 ha (po zaokrągleniu o pow. 0,08 ha), powstała w wyniku wywłaszczenia (operat nr [...]). W 1994 r. wskazaną działkę nabył ojciec skarżącej, a obecnie jej właścicielem jest skarżąca. W latach 2003-2004 Starosta K. przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków w obrębie ewidencyjnym [...], jednostka ewidencyjna [...]. Projekt operatu opisowo-kartograficznego sporządzony na skutek modernizacji podlegał wyłożeniu do wglądu zainteresowanych w okresie od 23 lutego do 27 lutego 2004 r., a w odniesieniu do działki [...] nie wniesiono żadnych uwag. Po upływie 15 dni roboczych od wyłożenia, projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się tym samym operatem ewidencji gruntów i budynków, a informacja Starosty K. w tym zakresie została zamieszczona w oficjalnym publikatorze (Dz. Urz. Województwa Lubelskiego z dnia 15 grudnia 2004 r. poz. 2817). W tym zakresie nikt nie zgłosił jakichkolwiek zarzutów. Z wykonania modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonawca sporządził operat techniczny, który został przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 30 grudnia 2004 r. pod nr [...]. W ten niedotknięty wadami sposób dane te o charakterze wiążącym zostały ujawnione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków dokonano protokolarnego ustalenia przebiegu granic działki nr [...]., pomiaru granic, w wyniku czego z uzyskanych współrzędnych punktów granicznych obliczono powierzchnię działki nr [...], która wyniosła 0,0624 ha. Z akt niniejszej sprawy jasno wynika, że aktualnie dane dotyczące powierzchni działki nr [...] ujawnione w bazie danych wynikają z dokumentacji sporządzonej w trakcie modernizacji w 2004 roku i są z nią tożsame. W konsekwencji obecnie ujawnione wpisy są aktualne i zgodne z dokumentacją źródłową, tj. dokumentacją stanowiącą podstawę aktualnego wpisu (z operatem z modernizacji). Stanowisko to wynika zarówno z charakteru danych zawartych w ewidencji gruntów, jak i kompetencji organów administracji publicznej w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów określonych przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151, ze zm. – dalej jako "ustawa" lub "p.g.i.k."). Natomiast skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła jakichkolwiek powstałych po ostatnio dokonanym wpisie dokumentów, które odnosiłby się do nowych zdarzeń prawnych skutkujących zmianą powierzchni działki, co uzasadniać by mogło wprowadzenie zmian we wpisach figurujących aktualnie w ewidencji gruntów. W ocenie skarżącej dokumentacją uzasadniającą dokonanie zmian we wpisach w ewidencji gruntów jest poprzednia dokumentacja (dotycząca jeszcze wywłaszczenia), ponieważ według skarżącej modernizacja w zakresie działki nr [...] nie obowiązuje. Otóż, stanowisko to jest całkowicie chybione. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy p.g.i.k., przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Według zaś art. 20 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące m.in. położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Stosownie do art. 22 ust. 2 p.g.i.k., podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 2, zawiera operat ewidencyjny (art. 24 ust. 1 p.g.i.k.). Informacje, zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (art. 24 ust. 2a p.g.i.k.). Według art. 24 ust. 2b p.g.i.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Natomiast odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.i.k.). Przepisy ustawy przewidują także modernizację ewidencji gruntów i budynków. Według art. 24a ust. 1 p.g.i.k., starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją określa wydane na podstawie art. 26 ust. 2 p.g.i.k. rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r. poz. 219, ze zm. – dalej jako "rozporządzenie"). Według § 11 tego rozporządzenia, ewidencja obejmuje dane dotyczące: 1) działek ewidencyjnych, 2) użytków gruntowych, 3) klas bonitacyjnych, 4) punktów granicznych, 5) budynków, 6) lokali, 7) właścicieli albo samoistnych posiadaczy, opisu prawa własności lub stanu posiadania tych osób oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, daty nabycia tego prawa oraz informacji o dokumentach, które stanowiły podstawę opisu prawa własności albo stanu posiadania. Zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie: 1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby: a) postępowania rozgraniczeniowego, b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów, c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, e) podziału nieruchomości, f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych; 2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic; 3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji. Natomiast stosownie do § 36 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1670), operat techniczny zawiera m.in. dokumentację niezbędną do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, jeżeli kierownik zgłoszonych prac geodezyjnych stwierdzi zmiany w tym zakresie podczas ich wykonywania. Ponadto, dokumentacja służąca do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, o której mowa w § 36 pkt 9, w zakresie obiektów objętych zgłoszonymi pracami geodezyjnymi zawiera informacje dotyczące istniejących lub projektowanych działek ewidencyjnych i ich punktów granicznych, budynków, użytków gruntowych i konturów klasyfikacyjnych, w postaci wykazu zmian danych ewidencyjnych (§ 39 pkt 3 tego rozporządzenia). Mając powyższe uregulowania prawne na uwadze, które obrazują istniejący stan prawny w omawianym zakresie, stwierdzić należało, że w kwestii zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a tego dotyczyła wniesiona skarga, w pełni trafne jest stanowisko organów obu instancji, iż żądanie skarżącej nie mogło zostać w tej sprawie w jakimkolwiek zakresie uwzględnione, ponieważ nie przedstawiła ona żadnych dokumentów, które aktualizację takich danych by uzasadniały, a w szczególności właściwych dokumentów w zakresie przywrócenia w bazie danych ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna [...], powierzchni działki nr [...] do wielkości sprzed dokonania modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2004 roku. W takiej sytuacji organy całkowicie prawidłowo przyjęły, że skarżąca nie dążyła do zaktualizowania zawartych w ewidencji gruntów danych w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie wnioskowanej zmiany, ale do przywrócenia danych wcześniejszych (historycznych) dotyczących nieruchomości stanowiącej obecnie jej własność. Z tego względu konkluzja organów o braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej była – w okolicznościach tej sprawy – w pełni należycie uzasadniona i prawidłowa. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozważyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, a na jego podstawie wyjaśniły wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Prawidłowo ustalono, że wniosek skarżącej istotnie dotyczył aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...], poprzez przywrócenie jej stanu sprzed zmian ujawnionych zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h p.g.i.k., które dokonane zostały na podstawie niewadliwego operatu technicznego skutecznie przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 grudnia 2004 r., pod nr [...]. O niewadliwości tych danych świadczy również to, że stały się one ostateczne we właściwej procedurze modernizacyjnej, przez co modyfikując istniejący wówczas stan rzeczy musiały zostać przez właściwy organ ujawnione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków jako nowe dane aktualizacyjne. Obowiązujące prawo nie przewiduje w takim przypadku w późniejszym okresie procedury prostego powrotu do danych nieruchomości sprzed modernizacji, nawet w sytuacji, gdyby dane modernizacyjne okazały się na skutek później wykrytych defektów w jakimś zakresie wadliwe. Korekta tak ujawnionych wad mogłaby bowiem zostać przeprowadzona tylko na podstawie nowo podjętych czynności, które doprowadziłyby do sporządzenia nowego operatu ewidencyjnego korygującego istniejące dane ewidencyjne, o ile figurujące tam wpisy okazałyby się rzeczywiście wadliwe. Żadnych dowodów w tym zakresie strona jednakże nie przedstawiła, a uwzględniając, że organy nie były uprawnione do dokonywania na podstawie wniosku strony weryfikacji prawidłowości danych modernizacyjnych z 2004 r., które stanowiły podstawę ujawnienia w ewidencji tych danych jako obecnie aktualne, to wniesiona przez skarżącą skarga nie mogła zostać uwzględniona. Tym samym organy niewadliwie ustaliły, że aktualnie wykazana powierzchnia działki nr [...] jest zgodna z dostępną w tym zakresie, ostatnio sporządzoną dokumentacją, którą był operat z okresu przeprowadzonej w 2004 r. modernizacji. Innymi słowy, w rozpoznawanej sprawie organ I instancji byłby władny do dokonania zmian zgodnych z żądaniem strony, jednak wyłącznie wtedy, kiedy zostałyby one właściwie udokumentowane, a dokument spełniałby obowiązujące standardy, i co istotne, przedstawiałby stan odmienny od stanu ujawnionego obecnie jako aktualny. Dokumentem stanowiącym podstawę do wprowadzenia żądanej zmiany, byłby operat techniczny, zawierający wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...], w tym przede wszystkim co do jej powierzchni. Natomiast obecny przebieg granic działki i powierzchnię ustalono na podstawie operatu technicznego nr [...]. Operat ten zawiera wszelkie informacje, które umożliwiły jego przyjęcie i ujawnienie w danych ewidencji gruntów i budynków. Rolą organu ewidencyjnego, jak i organu odwoławczego nie jest natomiast – co do zasady – weryfikowanie na wniosek zainteresowanego wcześniejszych wpisów, ponieważ działanie takie odbywa się z urzędu, o ile zaistnieją ku temu przewidziane prawem przesłanki. Na wniosek strony dokonuje się jedynie zmiany danych wynikających z nowych zdarzeń i w oparciu o nową dokumentację względem już ujawnionej. Nie dokonuje się wówczas powtórnej analizy dokumentacji źródłowej. W celu zaś dokonania zmian w zapisach ewidencji gruntów dotyczących nieruchomości, należy przedłożyć organowi ewidencyjnemu dokumenty pochodzące z okresu po dacie ostatniego wpisu, które będą wskazywały na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny lub prawny. Tym samym, dokumentem stanowiącym podstawę do zmiany byłby operat techniczny pochodzący z okresu po dacie ostatniego wpisu, który wskazywałby na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny lub prawny. Poza tym dokumentacja musi zostać przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego. Skoro w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie dołączyła do swojego wniosku o aktualizację (zmianę) danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dokumentów powstałych po ostatnio dokonanym wpisie, które odnosiłby się do nowych zdarzeń prawnych i uzasadniałyby wprowadzenie zmian we wpisach istniejących już w ewidencji gruntów, to nie mogło stanowić podstawy zmian w ewidencji gruntów i budynków oświadczenie strony skarżącej, że wprowadzenie do obrotu prawnego dokumentów modernizacyjnych dotyczących działki [...] było niedopuszczalne, gdyż – w ocenie strony – podczas modernizacji odłączono część działki [...] o powierzchni 176 m2 i dołączono ją do działki nr [...] stanowiącej własność gminy A.. Bezspornie też wniosek strony skarżącej o przywrócenie powierzchni przedmiotowej działki do wielkości sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2004 r. złożony został ewidentnie po ponad 20-letnim upływie terminu składania zarzutów do postępowania modernizacyjnego i jako taki nie mógł być w ten sposób odczytany. Mając na uwadze treść art. 22 ust. 2 p.g.i.k., z którego wynika, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych objętych tą ewidencją wynikające z nowych zdarzeń prawnych, to tym samym – o czym była wyżej mowa – niedopuszczalne jest weryfikowanie tych wpisów na podstawie powtórnej oceny wyłącznie dokumentów archiwalnych. Żądanie skarżącej dotyczące wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów nie zostało zaś w tej sprawie udokumentowane żadnym nowym zdarzeniem prawnym, zaistniałym po wprowadzeniu do ewidencji gruntów danych przez nią obecnie kwestionowanych. Skarżąca nie przedstawiła jakiegokolwiek dokumentu, który określałby prawidłowe dane w sposób inny niż jest te wykazane w aktualnych danych ujawnionych obecnie w ewidencji gruntów. Nadto trzeba zauważyć, że ewidencja gruntów ma jedynie charakter rejestrowy, czyli wtórny pod względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających w niej ujawnieniu. Aktualizacja danych ewidencyjnych następuje bowiem zawsze poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze nieprawidłowości w działaniu organów ewidencyjnych. Prawidłowo ustaliły one istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i uwzględniając ustalony stan faktyczny sprawy, należycie wyjaśniły przesłanki jakimi kierowały się wydając swoje negatywne dla strony decyzje administracyjne. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany przez organy należytej i wszechstronnej analizie, a wyprowadzone przez nie wnioski są spójne i logiczne. Organ odwoławczy uzasadnił swoją decyzję w sposób wyczerpujący, przedstawiając prawidłowo podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Tym samym nie doszło do naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z taką oceną nie czyni skargi zasadną. Ponadto, wbrew zarzutom skargi, w przedmiotowej sprawie orzekały organy właściwe dla jej rozstrzygnięcia. W takich zaś okolicznościach skarga – jako bezzasadna – nie mogła zostać uwzględniona i podlegała oddaleniu. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) – oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło