III SA/Lu 379/10
PostanowienieWSA w Lublinie2011-01-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony w formie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego częściowego przyznania prawa pomocy, powinien zostać rozpoznany przez sąd?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony w formie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego częściowego przyznania prawa pomocy, powinien zostać rozpoznany przez sąd, jeśli sprzeciw spełnia warunki formalne. W przypadku stwierdzenia, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, odmawiając w pozostałym zakresie. Skarżący złożył pismo zatytułowane "sprzeciw", kwestionując postanowienie referendarza i domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano L. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2010 r., Nr [...] postanawia: przyznać L. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka .
W dniu [...] grudnia 2010 r. L. B. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] stycznia 2011 r.
W dniu [...] stycznia 2011 r. skarżący złożył w sądzie pismo zatytułowane jako "sprzeciw". Z niejasnych sformułowań zawartych w piśmie wynikało, że skarżący kwestionuje postanowienie referendarza sądowego i domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący podniósł także ogólny zarzut nie uwzględnienia wydatków związanych ze spłatą dwóch pożyczek, jak i innych wydatków, w tym związanych z leczeniem. Pismo zostało potraktowane jako sprzeciw od zarządzenia z [...] grudnia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) wskutek wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego traci moc, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez Sąd.
W ocenie sądu pismo złożone przez skarżącego w dacie [...] stycznia 2011 r. spełniało warunki formalne sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z [...] grudnia 2010 r. Pismo zostało wniesione w otwartym terminie do wniesienia sprzeciwu. Treść pisma jest niejasna, ale wynika z niego jednoznacznie, że skarżący kwestionuje przyznanie prawa pomocy tylko w zakresie częściowym, domaga się również przyznania adwokata z urzędu i podnosi, że nie uwzględniono wszystkich wydatków jego gospodarstwa domowego, a także faktu pozostawania pod stałą opieką lekarską.
W świetle powyższego nie było podstaw do odrzucenia sprzeciwu skarżącego, a zatem postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] grudnia 2010 r. utraciło moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpoznaniu przez sąd.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych.
Analizując sprawę z punktu widzenia pierwszej z wyżej wymienionych przesłanek należy wskazać, że w obecnym stadium postępowania skarżący byłby zobligowany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 złotych ( § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W dalszej kolejności, w razie niezadowolenia z zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia mogłyby pojawić się koszty w postaci opłat za czynności zmierzającego do zaskarżenia orzeczeń – opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, wpis od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej. Opłaty te nie przekraczają każdorazowo kwoty 100 zł (§ 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/ oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skarżący chcą skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, do czego ma prawo, musiałby uiścić umówione wynagrodzenie, którego wielkość jest ustalona tylko od strony stawki minimalnej wynoszącej 240 zł netto plus podatek od towarów i usług (§ 2 ust. 3 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./).
Z kolei analizując sytuację finansową skarżącego należy wziąć pod uwagę przede wszystkim dochody i wydatki podane w oświadczeniu stanowiącym element urzędowego formularza o przyznanie prawa pomocy. Z informacji tam zawartych wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwojgiem dzieci. Jako źródła utrzymania rodziny wskazano świadczenie rentowe skarżącego w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę żony w wysokości [...] zł brutto. Skarżący podał także, że jest właścicielem mieszkania o pow. [...] m2 położonego w Ł. oraz domu o pow. [...]m2 i dwóch działek o pow. [...] ha i [...] ha położonych we wsi O. Ponadto skarżący oświadczył, iż w miesiącu składania oświadczenia (grudzień 2010 ) uiścił kwotę zadłużenia w wysokości [...] zł na rzecz spółdzielni mieszkaniowej. Ponadto do kosztów ponoszonych przez gospodarstwo domowe należą wydatki związane z nauką synów w szkołach (w Ł. i L.), co wiąże się z ponoszeniem dodatkowych kosztów związanych z dojazdami, zakupem pomocy szkolnych i wyżywieniem. Skarżący załączył także dwie faktury dokumentujące zakup leków na kwotę [...] zł oraz [...] zł.
Dokonując zestawienia sytuacji finansowej skarżącego z wielkością obciążeń finansowych związanych z udziałem w badanej sprawie należy stwierdzić, że dochody, jakie uzyskuje jego gospodarstwo domowe, są niezbędne na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny i nie ma możliwości, aby poczyniono w tym zakresie oszczędności wystarczające na poniesienie kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W związku z tym spełniona jest przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło