III SA/Lu 38/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. S. z 19 listopada 2010r. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: odmówić adwokatowi A. S. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 marca 2010r., przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 22 marca 2010r., Okręgowa Rada Adwokacka w [...] zawiadomiła sąd, że w sprawie niniejszej dla strony skarżącej wyznaczono adwokata A. S., któremu strona udzieliła stosownego pełnomocnictwa. Wyrokiem z dnia 23 września 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję, określając że nie podlega wykonaniu, a także przyznał pełnomocnikowi stosowne wynagrodzenie. Wnioskiem złożonym w dniu 19 listopada 2010r. pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w łącznej kwocie 150,15 zł, za sporządzenie i doręczenie stronie, datowanej na 17 listopada 2010r., opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Stwierdzić należy, że wniosek pełnomocnika strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (t. jedn. – Dz.U. z 2002r., Nr 123, poz. 1058 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Zatem wszelkie wydatki pochodzące z budżetu państwa powinny mieć swoje racjonalne uzasadnienie. Powyższe oznacza obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna była niezbędna i czy rzeczywiście została udzielona, bowiem ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, przejmuje na siebie Skarb Państwa. Zasady wynagradzania profesjonalnych pełnomocników (w tym adwokatów), ustanowionych w ramach prawa pomocy, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stosownie do którego wyznaczony adwokat [...] otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów [...] w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Powyższe odesłanie oznacza, że art. 250 p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego, zatem konieczne jest sięgnięcie do przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem. Jedną z reguł, do których odsyła art. 250 p.p.s.a., zawarto w § 2 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym unormowaniem, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowym oraz literaturze przedmiotu wywodzi się, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu (w ramach prawa pomocy), o którym mowa w art. 250 ustawy p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia dotyczy tylko faktycznego (rzeczywistego) udzielenia pomocy prawnej (por. postanowienie SN z 12 lutego 1999r., II CKN 341/98 /OSNC 1999, nr 6, s. 123/; postanowienie SN z 21 czerwca 2007r., III KK 200/07 /OSNwSK 2007/1/1378/, Lex nr 459865 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych Warszawa 2007, s.316-317). Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej należy do katalogu czynności, za które zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia przysługuje wynagrodzenie. Opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządza się dla strony i w jej interesie. Mając to na względzie, koszty nieopłaconej pomocy prawnej przysługują adwokatowi podejmującemu działania mające na celu ochronę interesu prawnego strony, którą reprezentuje. W sytuacji, gdy orzeczenie sądu I instancji jest niekorzystne dla strony skarżącej, którą reprezentuje adwokat ustanowiony w ramach pomocy prawnej, opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, ma informować mocodawcę o bezzasadności środka zaskarżania i chronić go przed ponoszeniem zbędnych kosztów postępowania. Z kolei, jeżeli mocodawca nie zgadza się z opinią, nie zamyka mu drogi do wniesienia skargi kasacyjnej przez powierzenie sprawy innemu profesjonalnemu pełnomocnikowi. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzona w takiej sytuacji, rzeczywiście chroni interes prawny mocodawcy. Takiej roli nie spełnia natomiast opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej złożona po wydaniu przez sąd I instancji orzeczenia korzystnego dla strony skarżącej, uwzględniającego zarzuty i wnioski skargi. W takiej sprawie adwokat nie ma obowiązku podejmować działania polegającego na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, bowiem takie działanie nie chroni interesu prawnego skarżącej. Powyższe skutkuje tym, że nie można uznać nakładu pracy adwokata za nakład niezbędny oraz że udzielona pomoc w postaci sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nosi znamiona pomocy faktycznie udzielonej, chroniącej interes prawny strony skarżącej. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Art. 210. § 1.