III SA/Lu 384/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata; postanawia: przyznać B.S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. B.S. po uzupełnieniu braków złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z tym, iż przedmiot postępowania - uchylenie decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej - mieści się w kategorii spraw dotyczących statusu bezrobotnego w tej sprawie skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, ponieważ w myśl unormowania art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych strony skarżące działania lub bezczynność organu m.in. w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego. Dlatego też wniosek złożony na urzędowym formularzu rozpoznano jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia, które stanowi środek dowodowy, za pomocą którego strona skarżąca wykazuje zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca nie posiada żadnego majątku ponadto sam pozostaje w gospodarstwie domowym. Jego jedyne dochody pochodzą ze świadczeń z pomocy społecznej. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o ustanowienie adwokata stwierdził, że: Biorąc pod uwagę, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania (w tym przypadku kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika) musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż zasługuje on na uwzględnienie w zakresie objętym rozpoznanym wnioskiem. Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęty do rozpoznania wniosek o ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ppsa. Zakres prawa pomocy powinien być kształtowany również obiektywnymi potrzebami podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione przez wnioskodawcę oświadczenie na okoliczność jego sytuacji finansowej daje podstawy do przyjęcia, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata. Z tych względów działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.