III SA/Lu 385/07
PostanowienieWSA w Lublinie2007-10-23
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać zwolniona z kosztów sądowych w całości lub części, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie, a jej sytuacja finansowa jest trudna?Ratio decidendi
Osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wtedy, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy spółka posiada znaczące środki na rachunkach bankowych, które wielokrotnie przewyższają wymagane opłaty sądowe, a jej działalność przynosi zyski, nie można uznać, że nie ma ona dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Samo stwierdzenie potencjalnego uszczerbku dla finansów spółki nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą klasyfikacji taryfowej i długu celnego. Została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego, od którego złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych, uzasadniając to trudną sytuacją finansową spółki spowodowaną niską sprzedażą soli. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na brak wykazania zasadności wniosku. Skarżąca złożyła sprzeciw, podnosząc, że nie może ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla bieżącej działalności.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 23 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "S." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w I. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej oraz długu celnego w zakresie sprzeciwu skarżącej od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 września 2007 r. sygn. akt: III SA/Lu 385/07 o odmowie przyznania prawa pomocy, postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Spółka "S." w dniu [...] lipca 2007 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2007 r. w przedmiocie klasyfikacji taryfowej oraz długu celnego.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 sierpnia 2007 r., wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie stu złotych, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na wezwanie, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż dominującym przedmiotem jej działalności jest sprzedaż soli drogowej, natomiast z uwagi na bardzo lekką zimę w sezonie 2006/2007 sprzedaż soli była na niskim poziomie, co przy uwzględnieniu kosztów pogorszyło wyniki spółki. Ponadto zdaniem skarżącej, stali odbiorcy nie chcą przedłużać umów licząc na lekką zimę w roku bieżącym, wobec czego pogłębiają się problemy spółki.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie postanowieniem z dnia 10 września 2007 r. (sygn. akt III SA/Lu 385/07) odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, uzasadniając to niewykazaniem zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy i powołując się na treść art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, zgodnie z którym: osobie prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Od postanowienia tego skarżąca złożyła sprzeciw, w którym podnosi, że bez uszczerbku dla finansów spółki nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu, biorąc pod uwagę, że jednocześnie prowadzi [...] spraw przed tutejszym Sądem. Skarżąca zarzuca brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności uzasadniających wniosek oraz twierdzi, że środków posiadanych na rachunkach bankowych spółki nie może wydatkować na opłaty sądowe, gdyż nie będzie dysponowała środkami na bieżącą działalność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy ppsa).
Jak już ustalono w trakcie rozpoznawania wniosku, skarżąca złożyła skargi w [...] sprawach (sprawy od III SA/Lu 347/07 do III SA/Lu 413/07 oraz od III SA/Lu 423/07 do III SA/Lu 448/07), przy czym w [...] sprawach złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Koszty sądowe na obecnym etapie prowadzenia niniejszej sprawy ograniczają się do wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł (§1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Natomiast koszty uiszczenia wpisu sądowego we wszystkich [...] sprawach, w których skarżąca wniosła skargi wynoszą [...] zł. Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł. (za wyjątkiem skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. III SA/Lu 355/07, gdzie z uwagi na fakt, iż wpis sądowy od skargi wynosi 251 zł, wysokość wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej będzie przekraczać kwotę 100 zł.).
Jak ustalono, wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...] zł. Strona skarżąca posiada dwa rachunki bankowe, jeden w [...] Oddział w I., gdzie stan konta na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł [...] zł oraz drugi w [...] Oddział w P. ze stanem konta – [...] zł, a więc do dyspozycji spółki pozostają wolne środki pieniężne.
Przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacja finansowa skarżącej spółki, nie zezwala na przyjęcie, iż spółka nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Sytuacja majątkowa i finansowa spółki wskazuje, iż działalność gospodarcza prowadzona przez spółkę przynosi zyski, a stan środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych uzasadnia stwierdzenie, iż jest ona w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie niniejszej (również przy uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych w pozostałych sprawach wniesionych przez spółkę).
Warunkiem przyznania prawa pomocy w całości lub w części jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 ust. 2 ppsa). Sąd w zakresie ustalania powyższych okoliczności nie może jednak przeprowadzać dochodzenia, gdyż przepisy ustawy nie wyposażają go w takie kompetencje. Opierać się musi na oświadczeniu wnioskodawcy, względnie dokumentach źródłowych, jeśli takie istnieją (art. 255 ppsa). Skutkiem takiej regulacji jest to, że Sąd ocenia czy wnioskodawca uprawdopodobnił okoliczności, na które się powołuje.
Oświadczenia skarżącej zawarte w sprzeciwie są gołosłowne, ograniczają się do ogólnego stwierdzenia, że środków posiadanych na rachunkach bankowych spółki nie może wydatkować na opłaty sądowe, gdyż nie będzie dysponowała środkami na bieżącą działalność. Natomiast z dokumentów wynika, że posiada na rachunku kwotę kilkukrotnie wyższą, niż aktualnie wymagane opłaty we wszystkich sprawach wniesionych do tutejszego Sądu. Skarżąca nie podjęła nawet próby wykazania skali potrzeb związanych z bieżącą działalnością, np. poprzez zestawienie stałych kosztów zatrudnienia pracowników, kosztów korzystania ze środków trwałych, niezbędnych nakładów i wydatków planowanych w najbliższej przyszłości, spłat ewentualnych rat kredytów czy innych opłat.
Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a taka jest przesłanka przyznania częściowego prawa pomocy osobie prawnej. Natomiast sam "uszczerbek" dla finansów spółki, spowodowany uiszczeniem opłat, na co powołuje się skarżący, nie stanowi przesłanki zwolnienia, jest natomiast oczywistym następstwem uiszczenia jakiejkolwiek opłaty, powoduje bowiem zmniejszenie aktywów spółki. Ponadto nawet w regulacji ppsa odnoszącej się do osób fizycznych, uszczerbek majątkowy związany z wniesieniem opłaty nie jest jeszcze równoznaczny z - będącym przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - uszczerbkiem utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny (art. 246 § 1 ust. 2 ppsa).
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 2 ust. 2 ppsa, orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło