III SA/Lu 385/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. I. na czynność Wojewody polegającą na udzieleniu pełnomocnictwa Kuratorowi Oświaty postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 1 lipca 2009 r. K. I. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na czynność Wojewody polegającą na udzieleniu pełnomocnictwa Kuratorowi Oświaty do wykonywania zadań i kompetencji wojewody określonych w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674, z późn. zm.) w zakresie postępowań dyscyplinarnych nauczycieli. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Wojewoda podniósł, iż udzielenie pełnomocnictwa Kuratorowi Oświaty nie jest czynnością podlegającą kognicji sądu administracyjnego, gdyż zawiera jedynie stosowne oświadczenie woli. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Funkcją sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli legalności działania administracji publicznej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Analizując charakter czynności będącej przedmiotem skargi należy stwierdzić, że nie można jej zaliczyć do żadnego aktu lub czynności z powyższego katalogu. Argumentacja skarżącej zmierza do wykazania, że zaskarżona czynność polegająca na udzieleniu pełnomocnictwa kuratorowi oświaty jest inną czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wniosek taki jest jednak nieuzasadniony. Akt lub czynność, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. musi należeć do czynności z zakresu administracji publicznej oraz musi dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Pierwsza ze wspomnianych przesłanek byłaby spełniona gdy uznamy, że chodzi o przekazywanie kompetencji pomiędzy organami administracji publicznej, nie da się jednak wykazać, że udzielenie przez wojewodę pełnomocnictwa kuratorowi oświaty dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. To ostatnie zastrzeżenie wymaga, aby akt lub czynność będąca przedmiotem skargi do sądu administracyjnego oddziaływała na sferę prawną wnoszącego skargę. Wymaga to również stwierdzenia, że akt lub czynność ma charakter zewnętrzny – jest skierowana do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność. Tymczasem zaskarżona czynność dotyczy wyłącznie wewnątrzorganizacyjnych relacji pomiędzy organami. Odnosząc te uwagi do zaskarżonej czynności należy stwierdzić, że udzielenie pełnomocnictwa przez Wojewodę Kuratorowi Oświaty w żaden sposób nie było skierowane do indywidualnego podmiotu i nie oddziałuje na sferę interesów prawnie chronionych skarżącej. Wewnętrzne akty dotyczące przekazywania kompetencji pomiędzy organami administracji publicznej nie mogą być co do zasady kwalifikowane jako czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ze względu na brak oddziaływania na sferę prawną jednostki. Wniosek taki potwierdza treść art. 5 pkt 1 p.p.s.a., z którego wynika, iż sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach pomiędzy organami administracji publicznej. Można próbować argumentować, że akty mające za cel przesunięcie kompetencji pomiędzy organami administracji publicznej mogą podlegać kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy prowadzą do przekazania kompetencji do podejmowania czynności polegających na oddziaływaniu na sferę prawną wnoszącego skargę. Wniosek taki byłyby jednak bezpodstawny. Należy wskazać przede wszystkim, że w tego typu sytuacjach przedmiotem kontroli sądu administracyjnego może być czynność bezpośrednio oddziałująca na sferę prawną jednostki, a wcześniejsze czynności – w tym związane z przekazaniem kompetencji do podjęcia aktu wywołującego skutki w sferze prawnej jednostki będą badane przez sąd administracyjny pośrednio, jako przesłanka ważności kontrolowanego aktu, poprzez który organ administracyjny wprost ingerował w sferę prawną jednostki. W przedmiotowej sprawie chodzi o czynności związane z postępowaniem dyscyplinarnym wobec nauczycieli prowadzonym na podstawie wspomnianej wyżej ustawy – Karta Nauczyciela. W związku z tym należy wskazać, że w tych sprawach kognicja sądów administracyjnych jest wyłączona. Ustawa przewiduje szczególny tryb postępowania, prowadzonego przed komisjami dyscyplinarnymi. Od orzeczenia komisji drugiej instancji przysługuje zaś nie skarga do sądu administracyjnego, lecz odwołanie do sądu apelacyjnego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, który rozpatruje odwołanie stosując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 77 ustawy – Karta Nauczyciela). Dodatkowo należy wskazać, że w badanej sprawie przedmiotem zaskarżonej czynności było przekazanie kompetencji do podejmowania określonych czynności w sprawie osoby innej niż skarżąca, która występowała jedynie w charakterze osoby wnioskującej o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego na podstawie regulacji dotyczących statusu prawnego nauczycieli. Stwierdzenie to potwierdza tezę, że nawet przy najkorzystniejszej dla skarżącej interpretacji przepisów p.p.s.a. nie można uznać, że zaskarżona przez nią czynność może być traktowana jako czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżąca próbuje wykazać swoją legitymację skargową w sprawie poprzez stwierdzenie, iż polega ona "na przywróceniu zgodnego z obowiązującym prawem i zagwarantowaniu w prowadzonych postępowaniach wyjaśniających i dyscyplinarnych nauczycieli rozstrzygnięć podmiotu właściwie umocowanego do działania w przedmiotowym zakresie". Taka argumentacja mogłaby stanowić uzasadnienie skargi opartej na konstrukcji actio popularis, ale uzasadnienie interesu prawnego w świetle obowiązującej konstrukcji skargi musi zmierzać do wykazania, że zaskarżone czynności lub akty oddziałują przynajmniej pośrednio na sferę prawną skarżącego, czego w niniejszej sprawie uczynić się nie da. Po stronie skarżącej zachodzi ewidentny brak legitymacji skargowej, gdyż nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów określonych w art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. Skarga wniesiona przez nieuprawniony podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu (patrz: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 206). Uwagi te mają jednak charakter uboczny, gdyż zasadniczym problemem w sprawie jest jak wyżej wykazano brak kognicji sądu administracyjnego. Wobec powyższych argumentów należy uznać, że skarga w przedmiotowej sprawie została wniesiona na czynność nie mieszczącą się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, gdyż nie jest to akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z powyższych względów, na podstawie powołanego przepisu, orzeczono jak w sentencji postanowienia.