III SA/Lu 385/10

WyrokWSA w Lublinie2010-12-07

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencji gruntów może odmówić wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków wynikających z żądania właściciela działki, gdy zmiana powierzchni wynika z modernizacji operatu i szczegółowych pomiarów dokonanych zgodnie z przepisami?
Ratio decidendi
Organ ewidencji gruntów i budynków ma obowiązek rejestrować dane wynikające z prawomocnych dokumentów i opracowań geodezyjnych, a nie rozstrzygać spory dotyczące własności czy błędów w pomiarach. Modernizacja operatu ewidencji gruntów dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami, wraz z publicznym ogłoszeniem zmian, stanowi podstawę do odmowy wprowadzenia żądanych zmian, jeśli nie zostały przedstawione dokumenty potwierdzające inny stan prawny lub faktyczny po modernizacji.
Stan faktyczny
R. L. zwrócił się do organu ewidencji gruntów o zmianę powierzchni działki z 0,1634 ha na 0,18 ha, argumentując, że wskutek błędów geodezyjnych utracił część swojej działki. Organ odmówił wprowadzenia zmian, wskazując, że różnice wynikają z modernizacji operatu ewidencji gruntów przeprowadzonej w latach 1990-1992, podczas której dokonano szczegółowych pomiarów i zmieniono numery działek. Skarżący podniósł, że nie był informowany o zmianach i kwestionował prawidłowość pomiarów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...], L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L., po rozpatrzeniu odwołania R. L., utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...], odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż wnioskiem z [...] grudnia 2009 r. R. L. wystąpił do Starosty B. o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta J. polegającej na zmianie powierzchni działki Nr [...] z 0,1634 ha na 0,18 ha. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Starosta B. odmówił wprowadzenia żądanych zmian, jako pozbawionych podstaw prawnych. Od decyzji R. L. wniósł odwołanie, argumentując, że wskutek błędów geodezyjnych popełnionych przez organ utracił 166 m² swojej działki. Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej organ odwoławczy powołał się na następujące ustalenia faktyczne w sprawie: Aktem własności ziemi z dnia [...] lutego 1974 r., potwierdzono M. A. i R. małżonkom L. własność gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,76 ha położonego we wsi P., gm. J. W skład tego gospodarstwa wchodziły dwie działki oznaczone wówczas Nr [...] o powierzchni 0,18 ha oraz Nr [...] o powierzchni 0,58 ha. W latach 1989-1992, w związku ze zmianą granic miasta J., i włączeniem obszaru wsi P. do tego miasta, dokonano modernizacji dotychczasowego operatu ewidencyjnego wsi P. przez nowy pomiar oraz zmianę numerów działek a także ścisłe obliczenie ich powierzchni. W wyniku tych czynności dotychczasowej działce Nr [...] nadano nowy numer [...] w ark. mapy [...] a jej powierzchnię w sposób ścisły określono na 0,1634 ha, zaś działce Nr [...] o powierzchni 0,58 ha nadano numer [...] w ark. mapy [...] i jej powierzchnię określono na 0,5894 ha. Nowy stan został ogłoszony zainteresowanym właścicielom gruntów co dokumentuje protokół ogłoszenia stanu władania przechowywany w aktach archiwalnych Starostwa Powiatowego w B. W aktach tych zachowane jest również zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania w tej sprawie skierowanego do R. L. W powołanym wyżej protokole przy działce Nr 6 widnieje podpis syna R. L. – K. poświadczający iż zapoznał się on z nowym stanem posiadania natomiast przy działce Nr [...] brak jest jakiegokolwiek podpisu. Tak zmodernizowany operat ewidencyjny został wprowadzony do użytku obwieszczeniem Kierownika Urzędu Rejonowego w B., jako organu właściwego wówczas do prowadzenia ewidencji gruntów, z dnia 19 lipca 1995 roku ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa Zamojskiego z dnia 3 sierpnia 1995 roku, Nr 18, poz. 98. W ocenie organu odwoławczego w świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zmiana powierzchni działek została wprowadzona w operacie ewidencji gruntów w sposób prawem przewidzianym a powstałe zmiany ogłoszone w sposób również zgodny z przepisami. Organ zwrócił także uwagę, że zmiana powierzchni działek po modernizacji nastąpiła również i z tego powodu, że w dotychczasowej ewidencji gruntów wsi P. powierzchnie działek wykazywane były z dokładnością do 1 ara. Zaokrąglenia powodowały, że wykazywane powierzchnie odbiegały w sposób znaczący od powierzchni rzeczywistych. W trakcie modernizacji, przy zachowaniu dotychczasowego stanu użytkowania, powierzchnie działek zostały obliczone w sposób ścisły i faktyczny. W ocenie organu nie ma znaczenia zarzut strony, że w trakcie modernizacji nie podpisywała osobiście żadnego protokołu a więc zmiany wtedy dokonane w stosunku do jego własności nie mogą obowiązywać. Zachowane dokumenty jednoznacznie potwierdzają, że R. L. był w sposób prawidłowy poinformowany o przysługujących mu wówczas prawach i wtedy mógł wnosić uwagi do dokonanych ustaleń. W sposób świadomy z tego prawa nie skorzystał. Organ zwrócił ponadto uwagę na wyniki analizy powierzchni działek sąsiednich, przed i po modernizacji, oznaczonych obecnie numerami [...] i [...]. Z analizy tej wynika, że powierzchnie wspomnianych działek po modernizacji również uległy zmniejszeniu a zatem zarzut R. L., iż zmniejszenie powierzchni jego działki oznaczonej Nr [...] spowodowany został zmianą przebiegu granicy jest bezpodstawny i bezzasadny. Działki te nigdy nie miały powierzchni określonych w ewidencji gruntów przed modernizacją. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję z [...] czerwca 2010 r. R. L. uznał za absurdalną argumentację organów, że zmiana powierzchni działek zmniejszyła się wskutek pomiarów. Zdaniem skarżącego jest to sprzeczne z twierdzeniem organu, że granice działek nie uległy zmianie. Skarżący podniósł, że wskutek błędnych zapisów w ewidencji toczy spór sądowy ze swoim sąsiadem, który arbitralnie przesunął granice swoje działki. Skarżący stwierdził także, iż nigdy nie był informowany o jakichkolwiek zmianach w ewidencji gruntów, ponadto jego syn nie jest właścicielem działek nr [...] i [...], ani nie miał stosownego upoważnienia, aby składać wiążące oświadczenia w przedmiocie zapoznania się z nowym stanem posiadania. W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie zaskarżonego aktu następuje wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanki skutkującej jego nieważność albo stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd takich wad i naruszeń nie stwierdził. Będąca przedmiotem niniejszego postępowania ewidencja gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027) jest zbiorem danych, które stanowią podstawę planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami. Co do gruntów, zawiera ona informacje o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzajach użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczeniu ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, właścicielach i władających (art. 20 cyt. ustawy). Spełnia ona zatem funkcje informacyjno - techniczne, rejestrując stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Ewidencja ta powinna być zachowana w stanie aktualności, co wynika z art. 20 cyt. ustawy w związku z § 44 pkt 2 i § 47 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Aktualizacji danych dokonuje się z urzędu lub na wniosek, przy czym z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, ale również opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych (§ 46 ust. 2 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia). W praktyce oznacza to, że w toku postępowania organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach, w tym także rozstrzygać sporów dotyczących własności, co wynika z istoty ewidencji gruntów i budynków, która ma charakter techniczno-deklaratoryjny. Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. W przedmiotowej sprawie skarżący zwrócił się do Starostwa Powiatowego w B. o "wyjaśnienie rozbieżności" w powierzchni działki oznaczonej nr [...], a następnie po ustaleniu, że w latach 1990-1992 dokonano modernizacji operatu ewidencyjnego wsi P. w związku z tym, iż grunty tej wsi weszły w skład obrębu miasta J., R. L. wniósł o sprostowanie błędu w powierzchni tej działki i wniósł o jej zmianę z 0,1634 ha na pow. 0,18 ha. Dokumenty które złożył: wykaz zmian gruntowych i wypis z rejestru gruntu z dnia 23 czerwca 2006 r. oraz wypis z rejestru gruntu z dnia 7 maja 1991 r. i odpis księgi wieczystej nr [...] świadczą według niego o błędzie w ewidencji gruntów. Z przeprowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że inna wielkość powierzchni działki, dla której prowadzona jest Kw nr [...] oznaczonej poprzednio nr [...], a powierzchnią działki oznaczonej aktualnie nr [...] jest następstwem szczegółowych pomiarów tej działki, dokonanych w czasie modernizacji operatu w latach 1990-1992. O pracach pomiarowych przeprowadzonych na gruncie na potrzeby zmiany granic ewidencyjnych miasta J., R. L. był zawiadomiony. To, iż nie stawił się osobiście na gruncie w trakcie wykonywania czynności przez geodetę nie tamowało tego postępowania. Ponadto kompletny operat ewidencji został wyłożony do publicznej oceny i wprowadzony do użytku obwieszczeniem kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 19 lipca 1995 r. o ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa Zamojskiego nr 3 poz. 98. Zdaniem Sądu po przeanalizowaniu dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych stwierdzić trzeba, że procedura postępowania modernizacyjnego wynikająca z obowiązującego w tym czasie zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (MP z 1969 r. Nr 11, poz. 98) została zachowana. Zważyć również należy, że biegły geodeta dokonał pomiarów działek według wskazanych na gruncie granicach i wyliczył faktyczną powierzchnię działek, stosując się do treści przepisów wówczas obowiązujących. Przepis § 11 cytowanego powyżej zarządzenia nakładał na geodetę obowiązek wyliczenia powierzchni działek z dokładnością do 1 m kwadratowego, dlatego też po pomiarach powierzchnia działki oznaczonej nr [...] wynosiła 0,1634 ha. Poprzednia powierzchnia działki wykazywana była w ewidencji z dokładnością do 1 ara, co również wynikało z treści § 11 ust. 4 wyżej wymienionego rozporządzenia. W związku z powyższymi ustaleniami organ odmówił skarżącemu dokonania żądanej zmiany – przywrócenia w ewidencji dawnej powierzchni działki 0,18 ha. W ocenie sądu, takie rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Zmiany danych nastąpiły w wyniku przeprowadzonej modernizacji w latach 1990-1992 r. W związku z tym organ prawidłowo odmówił uwzględnienia w postępowaniu jako dowodu wypisu z rejestru gruntów z 3 listopada 1972 r., który stracił swoją aktualność oraz z odpisu z księgi wieczystej nr [...], dokumenty te powstały i wykazują stan gruntu sprzed ostatniej zmiany w ewidencji z roku 1995. Rękojmią wiary ksiąg wieczystych z art. 5 ustawy z dnia 8 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 19, poz. 147 ze zm.), na którą w skardze powołuje się skarżący nie jest objęty obszar nabytej nieruchomości (patrz. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1989 r. sygn. akt III CP 13/89 OSNC 1990/2/26). Sąd w całości podziela pogląd wyrażony w tej uchwale i przypomina tylko, iż art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że dane zawarte w ewidencji gruntów są podstawą oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, a nie odwrotnie oraz, że dane te posiadają walor aktualności. Skoro, jak twierdzi skarżący, na skutek modernizacji gruntów w roku 1990-1992 dokonano zmian niekorzystnych dla skarżącego, to winien on przedłożyć organowi administracji, wymagane przepisami prawa dokumenty pochodzące z okresu późniejszego, a wskazujące na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny i prawny granic i powierzchni działki. Sąd w całości aprobuje poglądy wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 1999 r. w sprawie II SA 566/1999 (Lex nr 46217) i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2003 r. w spawie II SA 1478/91 (Lex nr 156384) , z których wynika, że w art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne chodzi o takie dokumenty sporządzone w odpowiednich postępowania np. rozgraniczeniowych, podziałowych, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych. W świetle powyższego nie może ostać się zarzut skargi o błędnych zapisach w ewidencji i nieprawidłowych pomiarach działki. Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło