III SA/Lu 387/08
PostanowienieWSA w Lublinie2009-04-15
Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest władny do zmiany wyznaczonego pełnomocnika w ramach przyznanego prawa pomocy, jeśli strona nie zgadza się z opinią pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest władny do zmiany wyznaczonego pełnomocnika w ramach przyznanego prawa pomocy. Rola sądu ogranicza się do przyznania prawa pomocy, czyli zgody na sfinansowanie kosztów obsługi prawnej. Wybór konkretnego pełnomocnika jest wewnętrzną sprawą korporacji prawniczej, a ewentualne skargi dotyczące relacji strony z pełnomocnikiem powinny być kierowane do właściwej korporacji.Stan faktyczny
Strona skarżąca M. T. wniosła o zmianę pełnomocnika, ponieważ nie zgadzała się z opinią wyznaczonego adwokata o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wcześniej sąd przyznał stronie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw, ponownie domagając się ustanowienia pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zmianę pełnomocnika.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby celnej – w zakresie wniosku o zmianę pełnomocnika postanawia: oddalić wniosek.
Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2008 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M.T. .
W tym samym dniu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się ustanowienia adwokata. Wniosek został uwzględniony postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008 r. Pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. Okręgowa Rada Adwokacka zawiadomiła, że w tej sprawie wyznaczyła dla M. T. adwokata A. P.. Skarżący w dniu 16 stycznia 2009r. udzielił wyznaczonemu adwokatowi stosownego pełnomocnictwa. Pełnomocnik strony skarżącej w dniu 27 lutego 2009 r. złożył w sprawie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
W piśmie z dnia 2 marca 2009 r. skarżący wniósł do sądu o wyznaczenie innego pełnomocnika, bowiem nie zgadza się ze stanowiskiem, zawartym w opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 20 marca 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania praw pomocy, uzasadniając swe stanowisko tym, że żądanie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - adwokata było już przedmiotem merytorycznego rozpoznania, a prawo to zostało przyznane.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł sprzeciw i ponownie wniósł o przyznanie mu pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie ograniczające się do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy ppsa).
Skarżącemu przyznano w trakcie postępowania prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata. Prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie. Tym samym żądanie skarżącego dotyczące ponownego przyznania mu prawa pomocy w tym samym zakresie i w tym samym postępowaniu nie może zostać uwzględnione.
Należy jednak wskazać, że w istocie żądanie skarżącego dotyczy zmiany osoby pełnomocnika, a więc ustanowienie innego adwokata, który być może odmiennie oceni możliwość wniesienia skutecznej skargi kasacyjnej. Sąd nie jest jednak władny tego uczynić, bowiem jego rola ogranicza się do przyznania prawa pomocy, co oznacza zgodę na sfinansowanie zamiast strony kosztów obsługi prawnej należnej pełnomocnikowi. Sąd nie ma żadnego wpływu na wybór konkretnego adwokata czy radcy prawnego obsługującego danego wnioskodawcę, bowiem wybór osoby pełnomocnika jest wewnętrzną sprawą danej korporacji prawniczej, do której sąd się jedynie zwraca o wyznaczenie adwokata etc.
Właściwa korporacja jest też wyłącznym adresatem skarg strony na jej relacje ze wskazanym pełnomocnikiem. Okręgowa Rada Adwokacka może ocenić, czy pełnomocnik odstępując od wniesienia skargi kasacyjnej mimo żądania strony, dokonał wymaganych czynności mających na celu zabezpieczenie interesu strony, takich jak wypowiedzenie pełnomocnictwa i powiadomienie organu ustanawiającego, oraz rozważyć ewentualne wyznaczenie innego pełnomocnika działającego w ramach pomocy prawnej.
Reasumując, ponowne żądanie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), z tego powodu, że poprzedni wydał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nie może skutkować wydaniem kolejnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ani orzeczeniem przez sąd o zmianie osoby pełnomocnika.
Z tych względów oraz na podstawie art. 243 § 1 i art. 260 ppsa, orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło