III SA/Lu 39/09

PostanowienieWSA w Lublinie2009-07-29

Skład orzekający: Erwin Srebrny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. "Uszczerbek utrzymania koniecznego" oznacza zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Stan faktyczny
Skarżący J.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wnioskodawca wykazał znaczące zaległości finansowe, egzekwowane przez komornika, posiadanie mieszkania obciążonego hipoteką, wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci, zadeklarowane dochody z działalności gospodarczej oraz stypendia socjalne dzieci. Koszty utrzymania rodziny oszacowano na co najmniej [...].
Rozstrzygnięcie
Przyznano J.D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego; postanawia: przyznać J.D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 4 czerwca 2009 r. oddalił skargę J.D.. W zakreślonym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia rady prawnego. Składane przez skarżącego oświadczenie stanowi środek dowodowy, za pomocą którego skarżący wykazuje zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Z uzasadnienia wniosku wynika, iż zaległości finansowe wnioskodawcy orzeczone wyrokami sądowymi (nakazami zapłaty) i egzekwowane przez komornika wynoszą około [...] zł. We wspólnym gospodarstwie domowym skarżącego pozostaje żona i dwoje dorosłych uczących się dzieci. Jako posiadany majątek wnioskodawca wykazał mieszkanie o powierzchni [...] m2 (z akt sprawy wynika, iż toczy się postępowanie wieczystoksięgowe o wpis hipoteki przymusowej kaucyjnej). Zadeklarowane dochody z tytułu prowadzonej wspólnie przez małżonków działalności gospodarczej wynoszą około [...] zł. Dzieci wnioskodawcy uzyskują nie sprecyzowane co do wysokości stypendia socjalne. Z akt sprawy wynika również, iż koszty utrzymania rodziny wnioskodawcy wynoszą co najmniej [...] zł. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o ustanowienie radcy prawnego stwierdził, co następuje: Przyjmując, iż możliwość poniesienia kosztów postępowania musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż złożony wniosek o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie. Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Przyjęty do rozpoznania wniosek strony skarżącej o ustanowienie radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ppsa. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Obecna sytuacja finansowa skarżącego prowadzi do wniosku, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia należnych profesjonalnemu pełnomocnikowi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem spełnione zostały przesłanki do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym - ustanowienia radcy prawnego. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło