III SA/Lu 39/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Spółki jawnej z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. Spółki jawnej z siedzibą w L. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata załączając urzędowy formularz PPPr. W uzasadnieniu złożonego wniosku spółka podniosła, że na rynku transportu drogowego towarów jest trudna sytuacja oraz że firma ma dużo należności z tytułu rat kredytowych oraz leasingu. W dalszej części urzędowego formularza spółka podała, że wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł, a zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu [...] zł. Spółka posiada cztery rachunki bankowe, na których salda na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o prawo pomocy wyniosły odpowiednio: [...] EUR; [...] PLN; [...] PLN; [...] PLN. Zobowiązania krótkoterminowe spółki wynoszą [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie prowadzenia sprawy do kosztów sądowych należy zaliczyć wpis sądowy od skargi, który stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wynosi 100 zł. Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, opłata sądowa od zażalenia, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) oraz § ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast koszty wynagrodzenia należnego adwokatowi za prowadzenie sprawy są ustalane w umowie pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem, jednakże odniesieniem są tu stawki określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, ani decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - wynosi 480 zł. Porównując wielkość wymienionych obciążeń finansowych do przedstawionej w urzędowym formularzu sytuacji finansowej skarżącej spółki stwierdzić należy, że spółka nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Przyznanie prawa pomocy w całości lub w części oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele, w związku z czym stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy, powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Analiza oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu pozwala na stwierdzenie, że spółka posiada środki finansowe wystarczające na poniesienie w niniejszej sprawie kosztów postępowania. Skarżąca spółka posiada znaczny majątek – środki trwałe spółki wynoszą [...] zł. Prowadzona przez spółkę działalność gospodarcza jest dochodowa - za ostatni rok obrotowy według bilansu spółka osiągnęła zysk w kwocie [...] zł. Salda na trzech rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o prawo pomocy są dodatnie – stan tych kont wielokrotnie przekracza koszty postępowania przedmiotowej sprawy. Okoliczność, że na jednym z kont bankowych widnieje debet w kwocie [...] zł nie świadczy sama przez się o utracie płynności finansowej spółki. Spółka funkcjonuje w obrocie gospodarczym, spłaca swoje zobowiązania finansowe (m.in. raty kredytowe i leasingowe), prowadzi dochodową działalność gospodarczą. Nie ma zatem podstaw do uznania, że nie posiada środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, jak również wymienionych powyżej kosztów wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi. W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie kosztów w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., GZ 61/04 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie referendarza rozmiar prowadzonej działalności, wartość środków trwałych, wysokość zysku, regulowanie na bieżąco swoich zobowiązań, nie pozwala przyjąć, aby spółka była pozbawiona środków finansowych na opłacenie kosztów postępowania. Podnieść należy, że zobowiązania spółki związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty wszczętego przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego. Koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego. Powyższe prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie brak jest racjonalnego uzasadnienia do przerzucenia ciężaru kosztów postępowania na pozostałych obywateli przez pokrycie ich ze środków publicznych. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.