III SA/Lu 390/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-08-31

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie ze stosunku służbowego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie ze stosunku służbowego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, a przesłanki do jego uwzględnienia są spełnione, gdy strona nie posiada dochodów ani majątku pozwalającego na pokrycie kosztów wynagrodzenia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący P. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący podniósł trudną sytuację materialną, brak dochodów po ustaniu stosunku służbowego, zadłużenie alimentacyjne i zajęcie rachunków bankowych przez komornika. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano P. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych postanawia : I. Przyznać P. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonej skardze skarżący zwrócił się m.in. z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do skargi załączył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF". W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, nie ma wiedzy dotyczącej przepisów prawa i nie jest w stanie samodzielnie bronić swoich interesów. Obecnie przebywa w areszcie śledczym w celi bez dostępu światła dziennego, co ze względu na problemy ze [...] utrudnia mu sporządzanie pism procesowych. Ponadto ma [...] oraz uszkodzone [...] i [...]. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, że w skład jego majątku wchodzi samochód osobowy (marki [...] r.prod [...] - uszkodzony po wypadku samochodowym i nienaprawiony). Skarżący ma zasądzone alimenty na troje dzieci w łącznej kwocie [...] zł. Do jego stałych miesięcznych wydatków należą również: rata pożyczki bankowej ([...] zł), rachunki telefoniczne ([...]-[...] zł) oraz Internet ([...] zł). Na wezwanie referendarza skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie i dokumenty źródłowe. W piśmie z dnia 23 sierpnia 2018 r. oświadczył, że z dniem [...] r. przestał pełnić służbę w służbie więziennej i od tego czasu nie jest mu wypłacane uposażenie. W spłacaniu pożyczki bankowej i opłacaniu rachunków za telefon i Internet wspomaga go tymczasowo rodzina, natomiast skarżący z braku dochodów nie opłaca alimentów, w związku z czym jego zadłużenie z tego tytułu wzrasta. Rachunki bankowe skarżącego, wobec powstałego zadłużenia alimentacyjnego, zostały zajęte przez komornika. Natomiast z zaświadczenia Aresztu Śledczego w [...] z dnia 22 sierpnia 2018 r. wynika, że skarżący nie jest zatrudniony odpłatnie, a na koncie depozytowym posiada środki pieniężne w kwocie [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że skarżący na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a. jest zwolniony z mocy ustawy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Sprawa, w której skarżący wniósł skargę mieści się w kategorii spraw ze stosunków służbowych, w związku z czym skarżący w sprawie niniejszej jest zwolniony z wszelkich kosztów sądowych w toku całego postępowania. Z tych względów rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, co obliguje referendarza na podstawie art. 249a p.p.s.a. do umorzenia postępowania o prawo pomocy w tym zakresie (pkt II postanowienia). Do rozpoznania pozostaje zatem wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Mając na względzie przedstawioną w urzędowym formularzu oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Skarżący przebywa obecnie w areszcie śledczym, gdzie nie wykonuje odpłatnej pracy. W depozycie Aresztu Śledczego w [...] na koncie depozytowym skarżącego widnieje suma [...] zł, nie jest to jednak kwota wystarczająca na pokrycie kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru, które w stawce minimalnej wynosi 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Rachunki bankowe skarżącego zostały zajęte w związku z zadłużeniem alimentacyjnym (zawiadomienia komornika z dnia 9 sierpnia 2018 r.). Skarżący nie uzyskuje też żadnych innych dochodów, jak wynika z nadesłanego odpisu świadectwa służby, skarżący przestał pełnić służbę z dniem [...] r. Mając powyższe na uwadze (brak dochodów i majątku mogącego służyć pozyskaniu środków finansowych) stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło