III SA/Lu 392/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 05 października 2004 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2004 Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...], oznaczonym numerem [...], Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie przepisów art. 437 § 1 w zw. z art. 547 § 1 k.p.k. oraz w związku z art. 79 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 72, poz. 802 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku G. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, zakończonego prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym p.o. Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], nr 131[...], uznał wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy za niezasadny. W uzasadnieniu tego postanowienia Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia [...].10.2003 p.o. Naczelnika Urzędu Celnego uznał G. K. winnym naruszenia obowiązków służbowych, określonych w art. 36 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej i na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 5 tej ustawy orzekł o wymierzeniu kary dyscyplinarnej - zakazu podwyższania stanowiska służbowego przez dwa lata. Dnia [...] marca 2004 r. G. K. złożył do Dyrektora Izby Celnej wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym, powołując się na przepisy kodeksu postępowania karnego - art. 540 § 1 pkt 2a, względnie art. 540 § 2 k.p.k., z powodu ujawnienia, że czyn ukaranego nie stanowił naruszenia obowiązków służbowych, względnie z powodu uchylenia przepisu będącego podstawą ukarania. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004r. oddalił ten wniosek. Wobec powyższego skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dyrektor Izby Celnej uznał wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy za niezasadny. W ocenie organu administracji uchylenie § 11 decyzji nr 17 Szefa Służby Celnej, w drodze kolejnej decyzji Szefa Służby Celnej – na skutek wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich do Prezesa Rady Ministrów – nie jest tożsame z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność danego przepisu z Konstytucją. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej sam fakt utraty mocy obowiązującej przepisu nie zmienił sytuacji prawnej skarżącego, ponieważ postępowanie dyscyplinarne zakończyło się w okresie obowiązywania przepisu, a skarżący został ukarany za niewykonanie poleceń służbowych przełożonego. Ustosunkowując się do stanowiska skarżącego, iż fakt uchylenia spornego § 11 stanowi o nienaruszeniu przez niego prawa i jest przesłanką do wznowienia postępowania dyscyplinarnego na podstawie przepisu art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k., Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że instytucja wznowienia postępowania powinna być stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, wymienionych w ustawie. W niniejszej sytuacji nie jest to możliwe, gdyż nie wystąpiły żadne nowe fakty ani dowody, mogące to uzasadnić, wobec czego nie istnieje przesłanka do wznowienia postępowania. Na powyższą decyzję G. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarga zarzuca rażące naruszenie zasad postępowania, a mianowicie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a i art. 540 § 2 kodeksu postępowania karnego w związku z art. 79 ustawy o Służbie Celnej, przez przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł między innymi, że działanie Dyrektora Służby Celnej narusza zasady postępowania dyscyplinarnego, gdyż nie znajduje dostatecznej podstawy prawnej i faktycznej. Dodał on, że postępowanie dyscyplinarne w jego sprawie powinno zostać wznowione, ponieważ w dniu [...] stycznia 2004 r. Szef Służby Celnej uchylił § 11 decyzji z dnia [...] sierpnia 2002r. w sprawie wdrożenia jednolitych procedur ograniczających możliwość zachowań korupcyjnych w Służbie Celnej, a więc postanowienie, którego naruszenie zarzucono skarżącemu. Skarżący podkreślił, że było to wynikiem interwencji Rzecznika Praw Obywatelskich, który wskazał na sprzeczność tego przepisu z konstytucyjnymi prawami i obowiązkami człowieka i obywatela. W ocenie skarżącego uchylenie § 11 wskazanej decyzji stanowi o nienaruszeniu przez niego prawa i jest to przesłanka do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 ust. 2 pkt a k.p.k. Ponadto, zdaniem skarżącego, uchylenie przepisu poprzedzone interwencją Rzecznika Praw Obywatelskich, świadczy o jego niekonstytucyjności, nawet, jeśli nie uznał tego Trybunał Konstytucyjny i tak należy go traktować. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, jako alternatywną podstawę wznowienia należy wskazać przepis art. 540 § 2 k.p.k. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Owa kontrola obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę – art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przypadku funkcjonariusza celnego takim przepisem szczególnym jest art. 74 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t.j.: Dz. U. z 2004r., nr 156, poz. 1641), który stanowi, że od orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w postępowaniu odwoławczym lub postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w odrębnych przepisach. W okolicznościach niniejszej sprawy, kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zauważyć należy, że skarżący w toku postępowania przed Dyrektorem Izby Celnej wskazał, jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania, przepisy art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k. lub art. 540 § 2 k.p.k. i naruszenie tych przepisów stanowi zasadniczy zarzut skargi. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga więc w pierwszej kolejności odniesienia się do tych zarzutów. Zgodnie z przepisem art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k., postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody nie znane przedtem sądowi (odpowiednio – organowi), wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze. Użyte tu pojęcie "nowe fakty lub dowody" nie ma charakteru autonomicznego, a jego znaczenie należy oceniać w świetle przepisów kodeksu postępowania karnego. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że uchylenie przez Szefa Służby Celnej § 11-tego Decyzji nr 17 z dnia 27 sierpnia 2002r. w sprawie wdrożenia jednolitych procedur ograniczających możliwość zachowań korupcyjnych w Służbie Celnej, nie stanowi spełnienia przesłanki z art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k., polegającej na ujawnieniu się nowych faktów lub dowodów nie znanych przedtem organowi dyscyplinarnemu, wskazujących na to, że skarżący nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił deliktu dyscyplinarnego lub nie podlegał karze. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela wnikliwą ocenę przedstawioną przez Dyrektora Izby Celnej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 540 § 2 k.p.k. stwierdzić należy, że także ten zarzut jest bezzasadny. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie wznawia się na korzyść oskarżonego, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą skazania lub warunkowego umorzenia. Jest oczywiste, że skoro Trybunał Konstytucyjny nie orzekł zgodnie z hipotezą przepisu art. 540 § 2 k.p.k., to brak jest podstaw do wznowienia postępowania w trybie określonym w tym przepisie. Podkreślić ponadto należy, że skarżący w orzeczeniu dyscyplinarnym z dnia [...] października 2003r., został uznany za winnego naruszenia obowiązków służbowych określonych w art. 36 ust. 1 cyt. ustawy o Służbie Celnej, przy czym przepis ten nie był przedmiotem interwencji derogacyjnej Trybunału Konstytucyjnego, a więc i ta okoliczność przemawia za brakiem podstaw do wznowienia postępowania. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz, 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.