III SA/Lu 392/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia SO del. Robert Hałabis, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. L. L. S.A. na czynność Dyrektora Archiwum Państwowego z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku prowadzenia archiwum zakładowego p o s t a n a w i a: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...] zł ([...]) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Dyrektor Archiwum Państwowego aktem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] działając na podstawie art. 33 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 673 z późn. zm., dalej jako "ustawa archiwalna"), ustalił P. L. L. S.A. w L. jako jednostkę organizacyjną, w której powstają materiały archiwalne wchodzące do państwowego zasobu archiwalnego, obowiązaną do zorganizowania i prowadzenia archiwum zakładowego zgodnie z art. 34 ustawy archiwalnej. Pismem z dnia [...] maja 2011 r. strona skarżąca P. L. L. S.A. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na błędnym zakwalifikowaniu spółki jako samorządowej jednostki organizacyjnej zobowiązanej do zorganizowania archiwum zakładowego. Podniesiono, że fakt, iż akcjonariuszami spółki są jednostki samorządu terytorialnego (Gmina Miasto , Województwo , Gmina Miejska i Powiat – posiadające łącznie 100% kapitału zakładowego) nie pozwala w świetle ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, jak i ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, na uznanie jej za samorządową jednostkę organizacyjną, a tym samym nie jest ona zobowiązana zarówno do zorganizowania archiwum zakładowego, jak i do jego prowadzenia. W odpowiedzi na to wezwanie Dyrektor Archiwum Państwowego pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...], podtrzymał swoje stanowisko wskazując, że nie sposób utożsamiać pojęcia "innej jednostki organizacyjnej" zawartego w ustawie archiwalnej z pojęciem "powiatowej osoby prawnej" zawartym w art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym i pojęciem "wojewódzkiej osoby prawnej" zawartym w art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie wojewódzkim. Samorządową jednostką organizacyjną jest –zdaniem organu – każda jednostka utworzona przez jednostki samorządu terytorialnego, niezależnie od tego, czy posiada osobowość prawną, czy nie, a także niezależnie od tego od tego, czy została utworzona przez jednostkę samorządu terytorialnego samodzielnie, czy też z innymi podmiotami. W odpowiedzi organu znalazło się również pouczenie o możliwości zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego aktu administracyjnego. We wskazanych okolicznościach strona skarżąca – P. L. L. S.A. w L., reprezentowana przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] lipca 2011 r. wniosła skargę na odpowiedź Dyrektora Archiwum Państwowego na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] czerwca 2011 r., doręczoną w dniu [...] czerwca 2011 r., którą utrzymano w mocy akt administracyjny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zatem pełnomocnik skarżącej precyzyjnie i jednoznacznie określił przedmiot zaskarżenia wskazując, że jest nim: "odpowiedź Dyrektora Archiwum Państwowego w Lublinie" (...). W skardze zarzucono organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: art. 33 i 34 ustawy archiwalnej w związku z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie wojewódzkim (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 z późn. zm.). Zarzucono również organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 6 i 8 k.p.a. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości aktu administracyjnego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] wraz z poprzedzającym go aktem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 2011 r. (skarga – k. 3-6). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Archiwum Państwowego wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), ewentualnie o jej oddalenie (odpowiedź na skargę – k. 17-20). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna. Jest tak wówczas, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Kontrolę tą, stosownie do art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują przez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że zasadą jest dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej jedynie wówczas, gdy organy administracyjne realizują zadania administracji publicznej w formach władczych lub stanowiących, a więc właściwych dla działania administracyjnoprawnego. Ustalenie przez organ administracji, że dany podmiot gromadzi dokumentację archiwalną wobec czego winien on utworzyć archiwum zakładowe – zgodnie z art. 33 ustawy archiwalnej – nie jest dokonywane w formie decyzji administracyjnej. Czynność powyższa jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą nałożenia obowiązków wynikających z przepisu prawa. Jest to więc akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a co się z tym wiąże podlega on kognicji sądu administracyjnego. Dlatego nie był uzasadniony wniosek organu zawarty w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 53 § 2 p.p.s.a., skargę na taki akt wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W niniejszej sprawie treść skargi sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika nie pozostawia wątpliwości co do przedmiotu zaskarżenia, którym jest nie akt administracyjny organu, lecz odpowiedź Dyrektora Archiwum Państwowego z dnia [...] czerwca 2011 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, która nie może być skutecznie zaskarżona do sądu administracyjnego. Odpowiedź organu administracji nie ma bowiem charakteru decyzji administracyjnej, czy innego aktu z zakresu administracji publicznej, ani też czynności, które mogą zostać zaskarżone do sądu administracyjnego stosownie do art. 3 p.p.s.a. Akt administracyjny jest aktem stosowania prawa, na mocy którego dokonuje się konkretyzacji tego prawa. Czynność taka winna ustalać lub odmawiać ustalenia, stwierdzać lub odmawiać stwierdzenia, bądź też potwierdzać lub odmawiać potwierdzenia istnienia określonych przepisami prawa indywidualnych uprawnień lub obowiązków. Zaskarżona w niniejszej sprawie odpowiedź organu administracji ma jedynie charakter informacyjny, nie prowadzi do zakończenia postępowania i nie rozstrzyga co do jego istoty. Stanowi ona jedynie potwierdzenie stanowiska organu administracji, które wyrażone zostało w sposób władczy w akcie administracyjnym. W tym stanie rzeczy wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., co stanowi podstawę jej odrzucenia. Orzeczenie o zwrocie wpisu od skargi uzasadnia przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.