III SA/Lu 398/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na zawiadomienie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] maja 2009r., Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 10 września 2009r. odmawiającego przyznania prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 10 września 2009r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydał postanowienie o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w związku z jego wnioskiem o zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W dniu 28 września 2009r., w terminie otwartym do jego złożenia, skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, domagając się jak poprzednio przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu, który nie został odrzucony powoduje, że zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z powołanym przepisem zarządzenie referendarza sądowego z 10 września 2009r., na skutek wniesionego w terminie sprzeciwu, utraciło moc wiążącą z mocy samej ustawy, wobec czego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu przez sąd. Jak wynika z akt sprawy sądowoadministracyjnej, w złożonej skardze skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o "ustawowe zwolnienie w całości od opłat i wydatków sądowych". Jako podstawę zwolnienia skarżący wskazał art. 239 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarżący wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w zakreślonym terminie nadesłał formularz, zakreślając w rubryce nr 4 formularza dotyczącej żądanego zakresu przyznania prawa pomocy, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Żądanie skarżącego zwolnienia od kosztów sądowych jest zatem żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jednakże strona wnosząca skargę na działanie lub bezczynność organu w sprawach wymienionych w art. 239 pkt 1 ustawy p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Do kategorii spraw wymienionych w tym przepisie należą m.in. sprawy dotyczące chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych (art. 239 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.). Sprawa, w której skarżący wniósł skargę, mieści się w kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie, zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec tego, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, zgłoszone w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy żądanie strony zwolnienia od kosztów sądowych, nie znajduje uzasadnienia. Powyższe skutkuje odmową przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że brak jest podstaw do zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie orzeczenia sądu (lub referendarza sądowego) strony, która jest z tego obowiązku zwolniona na mocy ustawy. Innymi słowy, nie ma potrzeby wydawania orzeczenia przyznającego stronie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ w niniejszej sprawie skarżącemu przysługuje zwolnienie ustawowe z obowiązku ich ponoszenia. Dodatkowo należy skarżącemu wyjaśnić, iż urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF) jest przesyłany każdej osobie fizycznej, która zgłosi wniosek o przyznanie prawa pomocy, ponieważ zgodnie z art. 252 § 2 ustawy p.p.s.a., wniosek [o przyznanie prawa pomocy] składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Trzeba również podnieść, że stosownie do art. 262 ustawy p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższego wynika, że nie stosuje się przepisów dotyczących przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w stosunku do osób, które są zwolnione z obowiązku ich uiszczenia na podstawie ustawy. W stosunku do takich osób, przepisy dotyczące przyznania prawa pomocy stosuje się jedynie w zakresie zastępstwa prawnego (ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego), o ile żądanie takie zostanie zgłoszone w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 239 pkt 1 lit. c) w związku z art. 260 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.