III SA/Lu 40/18
WyrokWSA w Lublinie2018-03-15
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Robert Hałabis, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może zostać uznana za podmiot należący do grupy defaworyzowanej w celu uzyskania dodatkowych punktów w ramach kryterium oceny wniosku o dofinansowanie, jeśli tylko część jej wspólników spełnia warunki przynależności do tej grupy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka cywilna nie może być traktowana jako podmiot defaworyzowany, jeśli nie wszyscy jej wspólnicy spełniają kryteria przynależności do grupy defaworyzowanej. Zgodnie z przepisami, w przypadku spółki cywilnej, warunki dotyczące grupy defaworyzowanej muszą być spełnione przez wszystkich wspólników, ponieważ wspólnicy solidarnie odpowiadają za zobowiązania i czerpią korzyści z działalności spółki. W związku z tym, odmowa przyznania punktów za kryterium nr 6 była prawidłowa.Stan faktyczny
Skarżący, wspólnicy spółki cywilnej "M.", złożyli wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Wniosek uzyskał 75 punktów, co nie wystarczyło do otrzymania dofinansowania. Skarżący wnieśli protest, kwestionując brak przyznania punktów za kryterium nr 6 (przynależność do grupy defaworyzowanej) oraz niespójność w sumie przyznanych punktów. Organ odmówił przyznania pomocy, wyjaśniając, że jeden ze wspólników spółki cywilnej nie należał do grupy defaworyzowanej w momencie składania wniosku. Skarga do sądu administracyjnego została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi R. M., M. M., D. M. na rozstrzygnięcie protestu Zarządu Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu oddala skargę.
R. M., M. M. i D. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "M. " Spółka cywilna w Ż. złożyli w dniu [...] Województwa L. w L. wniosek o dofinasowanie (nr [...]) na operację w ramach poddziałania 19.2: "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", z wyłączeniem projektów grantowych oraz operacji w zakresie podejmowania działalności gospodarczej objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, wraz z załącznikami. Zgłoszona we wniosku o dofinansowanie operacja nosiła tytuł: "[...]". Skarżący ubiegali się o przyznanie kwoty 300.000 zł.
Po weryfikacji wniosku, w treści informacji z dnia 28 listopada 2017 r. stwierdzono m.in. brak możliwości przyznania punktów w ramach kryterium nr 6 (numeracja według Karty oceny wniosku) – "Wnioskodawca jest osobą z grupy defaworyzowanej". Rada Lokalnej Grupy Działania (LGD) przyznała wnioskodawcom łącznie 75 punktów w ramach oceny projektu pod względem zgodności z lokalnymi kryteriami wyboru. Wniosek otrzymał minimalną liczbę punktów w ocenie z lokalnymi kryteriami wyboru, jedocześnie nie mieszcząc się w limicie środków wskazywanych w ogłoszeniu o naborze wniosku.
Jako podstawę złożenia protestu wnioskodawcy wskazali na brak przyznanych punktów za kryterium nr 6 oraz niespójność dokumentów w zakresie sumy przyznanych projektowi punktów (90 i 75 pkt). Wyjaśnili, że dwóch wspólników spółki cywilnej należy do grupy defaworyzowanej określonej w Lokalnej Strategii Rozwoju (LSR). Wskazali również, że nie ma wymogu formalnego, aby wszyscy wspólnicy spółki cywilnej musieli należeć do grupy defaworyzowanej w celu uzyskania punktów za kryterium nr 6. Ponadto, jeden z zapisów protokołu z posiedzenia Rady LGD wskazuje, że projekt uzyskał najwyższą ilość punktów, co kwalifikuje go do przyznania dofinansowania.
Po rozpatrzeniu protestu Zarząd Województwa L. pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. (nr [...]) odmówił przyznania pomocy, o którą ubiegali się skarżący.
W treści pisma wyjaśniono, że załącznik nr 1 do Instrukcji wypełniania karty oceny w/g Lokalnych Kryteriów Wyboru Operacji – "Lokalne kryteria wyboru operacji dla przedsięwzięcia 1.1: Rozwój istniejących przedsiębiorstw", przedstawia sposób weryfikacji, punktowania i opis poszczególnych kryteriów. W ramach uszczegółowienia opisu kryterium nr 6 ("Wnioskodawca jest osobą z grupy defaworyzowanej"), operacja przewiduje wsparcie osób ze zdefiniowanych w Lokalnej Strategii Rozwoju grup defaworyzowanych, to jest: osób bezrobotnych, ludzi młodych do 34 roku życia i osób powyżej 50 roku życia. Kryterium ma za zadanie premiować osoby należące do wskazanych grup. Wnioskodawca otrzymuje zaś 15 punktów, jeśli załączy dokument potwierdzający przynależność do takiej grupy.
Zgodnie z umową spółki cywilnej z dnia 3 stycznia 2013 r., wspólnikami "M." s.c. są: R. M., D. M. i M. M.. Załączone dokumenty aplikacyjne potwierdzają wiek wspólników tej spółki. Zarówno R. M. (ur. [...] r.), jak i D. M. (ur. [...] r.), należą do grupy defaworyzowanej, jako osoby powyżej 50 roku życia. Natomiast M. M. ukończył 34 rok życia w dniu [...] września 2017 r., w związku z czym od tego dnia nie należy już do grupy defaworyzowanej. Wniosek o przyznanie pomocy został złożony do LGD w dniu 7 listopada 2017 r., a więc już wówczas M. M. nie zaliczał się do grupy defaworyzowanej.
Zdaniem Zarządu Województwa L. , dodatkowe premiowanie osób nie należących do grup defaworyzowanych nie powinno mieć miejsca. Przyznawanie dodatkowych punktów dla "M." S.C. za kryterium nr 6, oznaczałoby jednoczesne premiowanie osoby, która nie należy do grupy defaworyzowanej, skoro M. M. jest jednym ze wspólników tej spółki.
Podmiotami ubiegającymi się o przyznanie pomocy w poddziałaniu 19.2 będą wspólnicy, którzy po zawarciu umowy o przyznanie pomocy solidarnie odpowiadają za zobowiązania wynikające z tej umowy. Dlatego spełnienie kryterium nr 6 przez spółkę cywilną, powinno być rozpatrywane w odniesieniu do każdego wspólnika tej spółki. Każdy wspólnik solidarnie odpowiada za zobowiązania i czerpie korzyści z działalności spółki (i ewentualnie otrzymanego dofinansowania), w związku z czym, również status każdego wspólnika powinien decydować o uzyskaniu dodatkowych punktów za to kryterium.
Odnośnie zaś zarzutu niespójności dokumentów w zakresie ilości przyznanych projektowi punktów, Zarząd Województwa L. potwierdził, że protokół z posiedzenia Rady LGD z dnia [...] listopada 2017 r. (w tabeli na stronie nr 5), wskazuje rzeczywiście błędną ilość 90 punktów otrzymanych przez wnioskodawcę. Jednak prawidłowa ilość punktów przyznanych wnioskowi w ocenie to 75. Potwierdza to matematyczne zsumowanie liczby punktów przyznanych projektowi za spełnienie poszczególnych kryteriów. Świadczą o tym także zapisy w innych dokumentach dotyczących naboru (m.in. w: Karcie oceny wniosku, Uchwale nr [...] Rady LGD z dnia 23 listopada 2017 r., piśmie informującym wnioskodawcę o wynikach oceny projektu, pozostałych zapisach treści protokołu z posiedzenia Rady LGD oraz na liście operacji wybranych do dofinansowania).
W takich okolicznościach pismem z dnia 22 stycznia 2018 r. skarżący wnieśli do sądu administracyjnego skargę na odmowę przyznania im pomocy na realizację opisanego zamierzenia, zawartą w informacji Zarządu Województwa L. z dnia [...] stycznia 2018 r. W skardze tej zarzucili organowi naruszenie:
1) art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej w latach 2014-2020, przez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku o dofinansowanie i błędne przyjęcie, że wnioskodawca nie spełnił kryteriów wymaganych w konkursie, w szczególności przez uznanie, że skarżąca nie należy do kategorii osoby grupy defaworyzowanej wskutek tego, iż jeden ze wspólników spółki cywilnej nie należy do grupy defaworyzowanej i wobec powyższego przyznanie za to kryterium liczby 0 punktów, podczas gdy kryterium oceny wniosku i karta oceny wniosku nie precyzuje sposobu oceny spełnienia tego warunku w odniesieniu do spółki cywilnej, jak również nie wymaga jego wypełnienia przez wszystkich (poszczególnych) wspólników spółki cywilnej;
2) art. 53 ust, 1 w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej w latach 2014-2020, poprzez brak rzetelnego, przejrzystego i prawidłowego rozpoznania protestu przez Zarząd Województwa L. w L., polegającego na nieuwzględnieniu zasadnych zarzutów co do strony merytorycznej przeprowadzonych ocen kryteriów konkursowych.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a przez to przekazanie sprawy Zarządowi Województwa L. do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W omawianym przypadku taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1460, z późn. zm. – dalej powoływana jako "u.z.r.p.s." lub "ustawa wdrożeniowa").
Przepisy tej ustawy służą realizacji polityki spójności, która polega na budowaniu spójności gospodarczej i społecznej Wspólnoty Europejskiej, poprzez zmniejszenie dysproporcji w poziomach rozwoju różnych jej regionów. Celem tego rodzaju polityki jest przyczynianie się do wzrostu gospodarczego, zwiększanie konkurencyjności i zatrudnienia oraz likwidacja zacofania regionów. Jednym z elementów tego rodzaju polityki jest wsparcie środkami publicznymi (unijnymi oraz krajowymi) realizacji założonych celów, istotnych także dla poszczególnych państw członkowskich Unii Europejskiej. Reguły przyznawania pomocy publicznej beneficjentom przy realizacji polityki spójności są ściśle sformalizowane dlatego, że jest to polityka reglamentowana i celowa, a środki pomocowe są wypłacane na wniosek beneficjentów o dofinansowanie konkretnych projektów realizujących tego rodzaju cele.
Przepis art. 37 ust. 1 u.z.r.p.s. określa obowiązek przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (art. 37 ust. 2), to jest Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L nr 347, s. 320 z dnia 20 grudnia 2013 r., z późn. zm.).
Podstawę przeprowadzenia konkursu stanowi regulamin (art. 41 ust. 1 u.z.r.p.s.), w którym właściwa instytucja określa między innymi kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.r.p.s.). Regulamin konkursu oraz jego zmiany właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu (art. 41 ust. 2 pkt 5 u.z.r.p.s.).
Zatem oceny projektów dokonuje się w oparciu o dostępną publicznie dokumentację konkursową, w związku z czym składające się na nią dokumenty powinny stanowić także podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny projektu.
W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu podlegało rozstrzygnięcie polegające na nieuwzględnieniu protestu wniesionego od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu pn.: "[...]", w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego PROW 2014-2020 w zakresie rozwijania działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu ocena wniosku skarżących o dofinansowanie projektu, w zakresie braku możliwości przyznania punktów w ramach kryterium nr 6, które dotyczyło tego, czy "Wnioskodawca jest osobą z grupy defaworyzowanej" – dokonana została w sposób, który prawa w żaden sposób nie narusza.
Biorąc pod uwagę zarzuty skargi, istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do przesądzenia kwestii, czy wnioskodawcy dofinansowania spełniali przesłankę przyznania im punktów w zakresie wskazanego kryterium nr 6 (przynależności do grupy defaworyzowanej), czy też nie.
Zdaniem Sądu ocena organu, że strona skarżąca nie należy do grupy defaworyzowanej, przez co nie było możliwe przyznanie jej punktów w ramach omawianego kryterium – była prawidłowa.
Wymaga zwrócenia uwagi, że zarówno podmiot organizujący nabór nr [...], w ramach którego strona skarżąca złożyła swój wniosek – Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "[...]", dalej zwane "LGD", jak i tytuł kryterium 2 wskazuje, że użyte sformułowanie "grupa defaworyzowana" odczytywane może być jedynie poprzez zapisy zawarte w Lokalnej Strategii Rozwoju. Tym samym LGD nie dopuściła się naruszenia procedury wyboru projektów do dofinansowania skoro do tych zapisów się odwołała. Wybór przeprowadziła zaś w sposób obiektywny, przejrzysty, czytelny i bezstronny, bez nadużyć interpretacyjnych.
Zgodnie z zapisami Strategii Rozwoju Lokalnego kierowanego przez społeczność lokalną na lata 2014-2020 dla obszaru Lokalnej Grupy Działania "[...]", przedsięwzięcia realizowane przez LGD kierowane są do określonych w pkt 3.1.2. "Grup docelowych". W tym zakresie określono, że w ramach grup szczególnie istotnych z punktu widzenia realizacji Lokalnej Strategii Rozwoju oraz problemów i obszarów interwencji, na terenie LGD zidentyfikowano trzy grupy defaworyzowane ze względu na dostęp do rynku pracy, zagrożone wykluczeniem społecznym oraz ich problemy, to jest: osoby bezrobotne, ludzie młodzi do 34 roku życia. oraz osoby powyżej 50 roku życia. W pkt 3.1.4. ("Ludzie młodzi") Strategii Rozwoju Lokalnego wyjaśniono, że w ramach obszaru interwencji planowane wsparcie dla ludzi młodych do 34 r.ż. obejmować ma dostęp do premii na tworzenie nowych przedsiębiorstw (preferencji – wnioskodawca z grupy defaworyzownej), preferencje w zatrudnianiu dotyczące pozyskiwania dotacji na rozwój istniejących przedsiębiorstw (preferencja – miejsce pracy dla osoby z grupy defaworyzownej), preferencja w pozyskiwaniu środków na rozwój przedsiębiorstw przez wnioskodawców z grupy defaworyzowanej [...].
Do grup defaworyzowanych – zgodnie z LSR – należą osoby, które z powodów innych niż brak kompetencji, z większym trudem niż pozostali znajdują i utrzymują zatrudnienie. Ze względu na dostęp do rynku pracy, zagrożenie wykluczeniem społecznym oraz różne inne problemy, to właśnie do osób z grup defaworyzowanych należy kierować przede wszystkim działania związane z kształtowaniem i wzmocnieniem postaw przedsiębiorczych. Obszarami interwencji powinno być objęte szczególnie rozwiązywanie problemów osób z grup defaworyzowanych – zwiększenie wsparcia na rynku pracy, redukcja zagrożeń patologiami i lepsze perspektywy dla pozostania na obszarze LGD.
Zgodnie zaś z postanowieniami Załącznika nr 1 do Instrukcji wypełniania karty oceny w/g Lokalnych Kryteriów Wyboru Operacji – "Lokalne kryteria wyboru operacji dla przedsięwzięcia 1.1: Rozwój istniejących przedsiębiorstw", przedstawiają sposób weryfikacji, punktowania i opis poszczególnych kryteriów. W ramach uszczegółowienia opisu kryterium nr 6 ("Wnioskodawca jest osobą z grupy defaworyzowanej"), operacja przewidziała wsparcie osób ze zdefiniowanych w LSR grup defaworyzowanych, to jest: osób bezrobotnych, ludzi młodych do 34 roku życia oraz osób powyżej 50 roku życia. Kryterium ma za zadanie premiować osoby należące do tych grup. Wnioskodawca otrzymuje 15 punktów, jeśli załączy dokument potwierdzający przynależność do grupy defaworyzowanej. Punkty nie są przyznawane, jeśli wnioskodawca nie załączy odpowiednich dokumentów.
W ramach naboru nr [...] ogłoszonego przez LGD, wnioskodawca (wspólnicy M. s.c.), złożyli wniosek nr [...]. Wspólnikami tej spółki cywilnej są: R. M., [...] M. i M. M., co ustalono na podstawie zapisów umowy spółki cywilnej z dnia 3 stycznia 2013 r.
Jak wynika z dokumentów aplikacyjnych, zarówno R. M., jak i D. M. należą do grupy defaworyzowanej, jako osoby powyżej 50 roku życia, ponieważ urodzili się odpowiednio: [...] 1950 r. i [...] 1953 r. Natomiast w chwili złożenia wniosku o dofinansowanie M. M. ukończył już 34 rok życia, bowiem urodził się w dniu [...] 1983 r., w związku z czym od dnia 27 września 2017 r. nie należy już do grupy defaworyzowanej, to jest ludzi młodych do 34 roku życia. Wniosek o przyznanie pomocy został złożony do LGD dnia 7 listopada 2017 r., stąd już w tym terminie nie zaliczał się on do grupy defaworyzowanej, która zgodnie z LSR miała być objęta wsparciem w ramach priorytetowych działań w kierunku zaspokojenia potrzeb i rozwiązywania problemów zgłaszanych przez lokalną społeczność. Taka argumentacja organu oparta została na przedłożonych dokumentach i w świetle Regulaminu konkursu oraz zasad oceny wniosków o dofinasowanie wynikających z przepisów prawa nie uzasadniała przyznania wnioskodawcom żadnych dodatkowych punktów w ramach kryterium nr 6. Była zatem prawidłowa.
Odnosząc się do argumentacji skarżących wskazujących na nieistnienie wymogu formalnego, aby wszyscy wspólnicy spółki cywilnej musieli należeć do grupy defaworyzowanej w celu uzyskania punktów za kryterium nr 6, wyjaśnić należy, że w opisie tego kryterium brak istotnie postanowień precyzujących sposób przyznawania punktów w sytuacji, gdy o dofinansowanie ubiega się spółka cywilna, którą tworzy trzech wspólników. Zasadnie jednak w tym zakresie organ odwołał się do konieczności przeprowadzenia szczegółowej i indywidualnej analizy wniosku o dofinansowanie dokonywanej w szerszym kontekście i z uwzględnieniem sensu wsparcia dla grup defaworyzowanych.
W tym kontekście należy zauważyć, że w ogłoszeniu nr [...] (Rozwój istniejących przedsiębiorstw), Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "[...]" poinformowała, że wsparcie dotyczy operacji realizowanych w ramach zakresu określonego w § 2 ust. 1 pkt 2 ppkt c Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 772, z późn. zm.), który obejmuje rozwijanie działalności gospodarczej. Przepisy wskazanego rozporządzenia wydane zostały zaś na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 562, z późn. zm.).
Kluczową zaś regulacją dla uznania prawidłowości oceny organu dotyczącej niespełnienia przez wnioskodawcę dofinansowania przesłanki, która uzasadniałaby zaliczenie go do grupy defaworyzowanej i w konsekwencji przyznanie mu dodatkowych punktów określonych w ramach kryterium nr 6, było postanowienie § 3 ust. 2 powołanego wyżej Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. Według tego przepisu, w przypadku gdy operacja będzie realizowana w ramach wykonywania działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej, warunki określone w ust. 1 (które odnoszą się do osób fizycznych), powinny być spełnione przez wszystkich wspólników tej spółki.
Oznacza to w konsekwencji, że organ odmawiając wnioskodawcy (jako spółce cywilnej) zaliczenia do grupy defaworyzowanej postąpił zgodnie z prawem, pomimo że dwóch wspólników tej spółki jako osoby fizyczne do grupy defaworyzowanej się zaliczało, jeden zaś warunków takich nie spełniał.
Z przepisu art. 860 k.c. wynika, że spółka cywilna to stosunek zobowiązaniowy (umowa) łączący jej wspólników, nie zaś odrębny podmiot prawa. Istnieje oczywiście doktrynalny problem podmiotowości spółki cywilnej, jej zdolności prawnej i procesowej (wekslowej, czekowej, upadłościowej, układowej lub innej). Jednakże, za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (art. 4 ust. 2 nieobowiązującej już ustawy z dnia 4 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej – j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2168, z późn. zm.). Natomiast na zasadzie wyjątku przepisy prawa publicznego przyznają spółce cywilnej podmiotowość podatkową w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego.
W kontekście wymogu posiadania przez jednostkę organizacyjną przymiotu zdolności prawnej należy stwierdzić, że na gruncie przepisów ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, za przedsiębiorców będących beneficjentami mogą być uznani wyłącznie wspólnicy spółki cywilnej. Status beneficjenta w rozumieniu podmiotu uprawnionego do otrzymywania środków pomocowych spółka cywilna może jednak nabywać w sektorach polityki rozwoju realizowanej na podstawie przepisów szczególnych. Spółka cywilna nie posiada zaś osobowości prawnej i jest cywilnoprawnym stosunkiem obligacyjnym łączącym określoną liczbę osób. W imieniu spółki działają jej wspólnicy, jako zarejestrowani w rejestrze przedsiębiorców przedsiębiorcy. Osoby te (wspólnicy) zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w oznaczony sposób (art. 860 k.c.). W sferze natomiast stosunków zewnętrznych podmiotem praw i obowiązków są wszyscy wspólnicy. To wspólnikom spółki cywilnej przysługuje zdolność prawna oraz status przedsiębiorców. W konsekwencji to wspólnicy, a nie spółka cywilna, mogą być wnioskodawcami w postępowaniu o dofinansowanie i następnie beneficjentami otrzymanej pomocy.
W konsekwencji, wszelkie czynności w imieniu spółki cywilnej, w zakresie aplikowania oraz następnie realizacji projektu w przypadku jego wyboru do dofinansowania winni dokonywać jej wspólnicy. Wspólnicy, w takiej samej mierze, mają prawo do reprezentowania spółki i podejmowania innych decyzji. Nawet w przypadku, gdy spółka cywilna nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań, wierzyciel musi pozwać bezpośrednio jej wspólników, a nie spółkę. Tym samym, to wspólnicy spółki, poprzez zawarta umowę, faktycznie stanowią spółkę cywilną. Dlatego trafnie w opinii Zarządu Województwa L. spełnienie kryterium nr 6 przez spółkę cywilną, powinno być rozpatrywane w odniesieniu do każdego wspólnika tej spółki. Każdy wspólnik bowiem solidarnie odpowiada za zobowiązania i czerpie korzyści z działalności spółki (i ewentualnie otrzymanego dofinansowania), w związku z czym, również status każdego wspólnika decyduje o uzyskaniu dodatkowych punktów w ramach omawianego kryterium nr 6. Projekt może więc uzyskać dodatkowe punkty tylko w przypadku, gdy każdy ze wspólników aplikującej o dofinasowanie spółki cywilnej spełnia kryterium. To stanowisko odpowiada obowiązującemu prawu.
Poza tym, czego jak się wydaje nie zauważyli skarżący, w samym ogłoszeniu o naborze wniosków o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 19.2, w zakresie tematycznym operacji określono, że wsparcie dotyczy operacji realizowanych w ramach zakresu określonego w § 2 ust. 1 pkt 2 ppkt c Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. Warunkiem udzielenia wsparcia było m.in. zgodność operacji z zakresem tematycznym podanym w ogłoszeniu, zgodność operacji z formą wsparcia wskazaną w ogłoszeniu o naborze (refundacja) oraz zgodność operacji z Lokalną Strategią Rozwoju Stowarzyszenia LGD "[...]".
Gdyby skarżący należycie zapoznali się z zapisami Lokalnej Strategii Rozwoju oraz obowiązującymi przepisami prawa w zakresie złożonego przez nich wniosku o dofinansowanie, posiedli by wiedzę, że jako spółka cywilna nie mogli zostać uznani za podmiot defaworyzowany, przez co nie spełnili kryterium nr 6 ("Wnioskodawca jest osobą z grupy defaworyzowanej"), które dawało możliwość uzyskania w procedurze oceny wniosku o dofinasowanie dodatkowych punktów, z tego względu, że w dacie złożenia wniosku jeden ze wspólników aplikującej o dofinansowanie spółki cywilnej nie należał do grupy objętej wsparciem w ramach Strategii Rozwoju Lokalnego kierowanego przez społeczność lokalną na lata 2014-2020 dla obszaru Lokalnej Grupy Działania "[...]".
W konsekwencji nie można zarzucić organowi dopuszczenia się błędów przy ocenie wniosku skarżących o udzielenie dofinansowania.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej zobowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło