III SA/Lu 401/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie postępowania Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. M. G. (dalej jako "skarżący"), funkcjonariusz Policji w stanie spoczynku, raportem z dnia [...] marca 2020 r. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w Ł. o "naliczenie i rozliczenie nadgodzin", które powstały za okres od dnia [...] października 2014 r. do dnia [...] czerwca 2019 r., zgodnie z brzmieniem § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. z 2001 r. Nr 131, poz. 1471 z późn. zm.) nadanym przez § 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 września 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1286). Skarżący wskazał, że wypracowane nadgodziny powstały w związku z wykonywaniem czynności polegających na przygotowaniu się do służby, przed jej rozpoczęciem na stanowisku dyżurnego Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w Ł.. Niezależnie od powyższego wniósł o zaliczenie następujących okresów: 2 godzin w dniu [...] kwietnia 2019 r. (kiedy w czasie wolnym od służby, z polecenia bezpośredniego przełożonego stawił się do KPP w Ł. w celu sporządzenia notatki służbowej) oraz w dniu [...] czerwca 2019 r., w dniu [...] lipca 2017 r. i w dniu [...] marca 2017 r. (kiedy pełnił służbę w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim). Komendant Powiatowy Policji w Ł. (dalej jako "organ I instancji") w odpowiedzi na raport, pismem z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] poinformował skarżącego, że nie ma podstaw zaliczenia wszystkich wskazanych w raporcie czynności do czasu służby. Uwzględnił jednak (niewykazane wcześniej w ewidencji czasu służby) wypracowane nadgodziny w dniu [...] kwietnia 2019 r. w ilości 8 godzin. Natomiast w kwestii nadgodzin powstałych w związku z wykonywaniem czynności polegających na przygotowaniu się do służby stwierdził, że zgodnie z grafikiem służby Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji KPP w Ł., służba na stanowisku kierowania była pełniona w godz. 8:00-20:00, a obecnie 7:30-19:30 i pełnienie służby w tych godzinach jest wymagane od policjantów przez ich przełożonych. Nigdy nie były wydawane polecenia rozpoczęcia służby i jej zakończenia w innych godzinach. W przypadku przedłużenia służby z powodu wykonania dodatkowych czynności służbowych były one na bieżąco uwzględnione w ewidencji czasu godzin nadliczbowych. Organ I instancji nie uwzględnił ponadto pozostałych okresów wypracowanych nadgodzin wskazanych w raporcie, z powodu "braku możliwości przyznania nadgodzin w dniu przebywania na zwolnieniu lekarskim oraz braku możliwości przejrzenia dokumentacji za 2017 r. z powodu jej wybrakowania". Skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2020 r. wniósł do Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. "odwołanie" od w/w pisma organu I instancji. Komendant Wojewódzki Policji w L. (dalej jako "organ II instancji", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podał, że treść pisma organu I instancji z dnia [...] marca 2020 r. nie daje podstaw do uznania go za decyzję administracyjną, gdyż nie zwiera osnowy, która rozstrzygałaby o istocie sprawy. Wskazał, że wyliczenie na podstawie prowadzonej w danej jednostce organizacyjnej Policji ewidencji czasu godzin nadliczbowych nie należy do sfery władczego rozstrzygnięcia przełożonego, lecz jest czynnością materialno-techniczną i odnosi się do posiadanego już przez stronę uprawnienia. Stwierdzenie faktu ilości posiadanych przez policjanta nadgodzin nie wymaga spełnienia jakichkolwiek dodatkowych przesłanek zarówno przez policjanta, jak i organ. Możliwość wydania decyzji administracyjnej powinna znajdować umocowanie w przepisach prawa zarówno w ujęciu podmiotowym, jak i przedmiotowym. Czynnik podmiotowy wiąże się z uprawnieniem do działania przez organ administracji publicznej, natomiast czynnik przedmiotowy odnosi się do upoważnienia z mocy przepisów prawa materialnego do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej. M. G. złożył na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie art. 134 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że pismo organu I instancji z dnia [...] marca 2020 r. stanowi decyzję administracyjną i jak każda decyzja w sprawie wynagrodzenia policjanta jest sprawą osobową, od której służą środki odwoławcze i powinna zostać rozpoznana merytorycznie. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w L. wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., sygn. akt [...] odrzucił skargę. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt III [...] uchylił powyższe postanowienie. W uzasadnieniu stwierdził, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy jest przyznawany w drodze czynności materialno-technicznej (przez wypłatę), natomiast odmowa przyznania tego świadczenia powinna przybrać formę decyzji administracyjnej. Stanowisko to należy odnieść także do należności związanych z rozliczeniem nadpracowanych godzin. Podniósł, że organ I instancji w piśmie z dnia [...] marca 2020 r. uwzględnił 8 godzin nadliczbowych za dzień [...] kwietnia 2019 r. dotyczący stawienia się skarżącego w służbie w celu sporządzenia notatki służbowej (pomimo wnioskowanych przez stronę 2 godzin), stwierdzając, że "do Wydziału Finansów KWP w L. zostanie przesłana korekta ilości godzin nadliczbowych do wypłaty. Informuje, że do wypłaty będzie wykazane 62 godziny, nie jak poprzednio wykazano 54 godziny". Odnosząc się zaś do odmowy uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie, dotyczącym pełnienia służby w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim stwierdził, że odmowa powinna przybrać formę decyzji administracyjnej, gdyż w innym przypadku skarżący zostałby pozbawiony ochrony prawnej w możliwości dochodzenia roszczenia ze stosunku służbowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pismo Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] marca 2020 r. stanowi decyzję administracyjną, od której przysługiwało skarżącemu odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], który powinien zweryfikować zasadność dokonanej przez organ pierwszej instancji odmowy uwzględnienia części wniosku skarżącego. Przesądził również, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. została wniesiona w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Skoro Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt [...] uznał, że pismo Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] ma znamiona decyzji administracyjnej w części odmawiającej uwzględnienia żądania skarżącego zawartego w raporcie z dnia [...] marca 2020 r., przeto sąd I instancji orzekając ponownie w sprawie, związany jest tym stanowiskiem. Konsekwencją przyjęcia tej tezy musi być stwierdzenie, że od rzeczonej decyzji przysługiwało odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. (art. 127 § 1 k.p.a.). W rezultacie stwierdzić trzeba, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2020 r. wydane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. zapadło z naruszeniem art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (...). Organ odwoławczy uwzględni zatem uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu i rozpozna odwołanie z dnia [...] marca 2020 r., weryfikując zasadność dokonanej przez organ pierwszej instancji odmowy uwzględnienia części żądania M. G.. Z tych względów należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżone postanowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.