III SA/Lu 404/09
WyrokWSA w Lublinie2010-01-07
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien rozpoznać sprawę merytorycznie na podstawie art. 138 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Wojewoda naruszył art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, gdyż stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości i nie zachodziła potrzeba prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę merytorycznie na podstawie art. 138 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący I. K. i P. K. wnieśli skargę na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Burmistrza odmawiającą anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania P. K. i jego rodziny. Skarżący zarzucili Wojewodzie naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 138 § 2 k.p.a., wskazując, że ich zameldowanie nastąpiło ponad 6 lat wcześniej i kwestia własności nieruchomości jest sprawą cywilną. Wojewoda argumentował, że sprawa była już wcześniej rozpatrywana, a materiał dowodowy nie został uzupełniony.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 100 złotych tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 stycznia 2010r. sprawy ze skargi I. K. i P. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] o uchyleniu decyzji w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 100 ( sto ) złotych, tytułem kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją dnia [...] czerwca 2009 r. (Nr [...]) Wojewoda – działając na mocy art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – uchylił decyzję Burmistrza R. z dnia [...] kwietnia 2009 r. orzekającą o odmowie anulowania czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu P. K., jego żony i ich dzieci, w lokalu położonym w miejscowości K.
Z uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że od powyższej decyzji organu I instancji E S wniosła odwołanie, które zasługiwało ono na uwzględnienie, aczkolwiek z innych niż podnoszonych przez skarżącą. Podnosiła ona, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa własności do przedmiotowego lokalu.
Wojewoda argumentował, iż sprawa anulowania czynności materialno – technicznej zameldowania P. K. i jego rodziny była już wcześniej rozpatrywana, gdyż decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. (Nr [...]) uchylono decyzję organu I instancji oraz wskazano jakich czynności i w jakim zakresie powinien być uzupełniony materiał dowodowy. Pomimo tych zaleceń materiał ten nie został uzupełniony, ani nie zostały wyeliminowane dostrzeżone uchybienia proceduralne.
W tym stanie rzeczy – zdaniem Wojewody - skarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. należało uchylić i sprawę przekazać organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W skardze sądowej I. K. i P. K. zarzucili, że decyzja Wojewody narusza przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (w art. 47 ust. 2 tejże ustawy).
Skarżący podali, że w 2003 r. za zgodą jednego ze współwłaścicieli nieruchomości położonej w K. zostali zameldowani pod wskazanym adresem na pobyt stały i od tego czasu tam przebywają z zamiarem stałego pobytu.
We wnioskach skargi podnieśli, że kwestia własności nieruchomości oraz lokalu, w którym zamieszkują stanowią sprawę cywilną. Skoro zameldowanie nastąpiło ponad 6 lat temu, zatem znacznie wcześniej niż E. S. uzyskała potwierdzenie prawa współwłasności do nieruchomości, wobec tego Wojewoda z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. uwikłał się w tego rodzaju sprawę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Decyzję Wojewody wydano w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozpatrzenie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wojewoda z naruszeniem tego przepisu uchylił decyzję organu I instancji, przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny sprawy nie budził bowiem wątpliwości i nie zachodziła potrzeba prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W grę wchodziło więc rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 1 k.p.a.
W świetle akt sprawy, nie jest sporne, że w dniu [...] marca 2003 r. skarżący zostali zameldowani w przedmiotowym lokalu i do tej pory w nim zamieszkują. Ich zameldowanie nastąpiło na podstawie czynności materialno – technicznej.
W dacie dokonania przez organ administracji publicznej tej czynności, nie obowiązywał już przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie.
Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716) przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych został uznany za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Omawiany przepis utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r.
W tych okolicznościach rzeczą Wojewody było we własnym zakresie przeanalizować decyzję Burmistrza R. z dnia [...] kwietnia 2009 r. odmawiającą anulowania czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu skarżącego i jego najbliższej rodziny (żony i dzieci) z punktu widzenia przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, obowiązujących w dniu [...] marca 2003 r.
W dacie kiedy dokonano czynności zameldowania skarżącego (i jego rodziny) ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych przewidywała, że przy dopełnianiu obowiązku meldunkowego należy przedstawić dowód osobisty, a w uzasadnionych przypadkach – inny dokument pozwalający na ustalenie tożsamości (art. 9 ust. 1 ustawy).
Ponownie rozpatrując odwołanie E. S. od decyzji organu I instancji, Wojewoda nie może sugerować się nowelizacją ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dniem 1 maja 2004 r. polegającą na dodaniu w art. 9 ust. 2 a/ w brzmieniu : "Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno – prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu."
Wyżej wymieniony przepis uzyskał brzmienie na mocy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 887).
Dla oceny wniosku E. S. z dnia [...] lipca 2008 r. domagającej się anulowania czynności materialno – technicznej dotyczącej zameldowania skarżących I. i P. K. oraz ich dzieci, podobnie jak i decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2009 r. – miarodajny był stan prawny obowiązujący w dacie zameldowania.
Ubocznie należy wyjaśnić, że podstawą zameldowania skarżącego i jego rodziny w dniu [...] marca 2003 r. nie była decyzja administracyjna, ale przyjęte tego dnia przez organ zgłoszenie zameldowania w trybie art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten stanowi, że organ gminy prowadzący ewidencję jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja Wojewody podlegała uchyleniu przez Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania skarżącym uzasadniał art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło