III SA/Lu 404/20
WyrokWSA w Lublinie2020-11-24
Skład orzekający: Anna Strzelec, Małgorzata Fita, Monika Kazubińska-Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, prawidłowo ustalił stan faktyczny i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, uwzględniając wszystkie zebrane dowody i odnosząc się do wniosków dowodowych strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób wystarczający ograniczenia zakresu kontroli terenowej, nie odniósł się do wniosku dowodowego strony o rozszerzenie pomiarów oraz do wniosku organu I instancji o przeprowadzenie pełnej kontroli na miejscu. Ponadto, uzasadnienie decyzji było zbyt ogólnikowe i nie pozwalało na pełną kontrolę poprawności rozstrzygnięcia, naruszając tym samym art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący W. G. złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowych na rok 2017. Po wielokrotnych postępowaniach i decyzjach organów pierwszej i drugiej instancji, ostateczna decyzja utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która przyznała płatność w obniżonej wysokości, kwestionując część zadeklarowanych powierzchni działek rolnych. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie WSA Małgorzata Fita WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Inne z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz skarżącego W. G. od Inne kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] (dalej także: organ odwoławczy), po rozpoznaniu odwołania W. G. (dalej także: strona, skarżący, rolnik) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej także: organ I instancji) z dnia [...] lutego 2020 r. w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2017, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 11 maja 2017 r. W. G. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2017. We wniosku tym zadeklarował powierzchnię w ramach poszczególnych wariantów/pakietów: wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki - 39,91 ha; wariant: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne - 0,90 ha. Rolnik ubiegał się także o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach pakietu 4.
W dniach: 14 czerwca 2017 r. i 23 czerwca 2017 r. dokonano zmian we wniosku. W zmianie do wniosku z dnia 14 czerwca 2017 r. skarżący zadeklarował powierzchnię w wariancie: 5.4 – Półnaturalne łąki wilgotne – 1,19 ha. Skarżący nie ubiegał się o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach pakietu 4 oraz w ramach pakietu 5. W zmianie z 23 czerwca 2017 r. zadeklarowano powierzchnię w ramach wariantu: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki - 38,91 ha; wariantu: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne - 0,90 ha; wariantu: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne - 1,00 ha. Złożono też wniosek o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach pakietu 4 oraz w ramach pakietu 5. Powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, co do której wniosek został rozpatrzony, wynosiła 40,81 ha.
Ostatecznie więc działki rolne do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej zostały zadeklarowane w ramach następujących pakietów\wariantów\opcji:
- wariant: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne;
- wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki;
- wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne.
W ramach wszczętego postępowania administracyjnego, wniosek przeszedł obowiązkową weryfikację - kontrolę administracyjną co do zgodności z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc. Szczegółowe warunki i tryb jej udzielania uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Działanie rolno – środowiskowo – klimatyczne, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.; dalej także: rozporządzenie rolno – środowiskowo – klimatyczne). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w dniu 6 czerwca 2018 r. decyzję, w której przyznał stronie płatność na rok 2017 w łącznej wysokości [...] zł, w tym: w wariancie: 4.8 w wysokości [...] zł (w tym środki budżetu UE [...] zł, środki krajowe [...] zł), w wariancie: 5.4 w wysokości [...] zł (w tym środki budżetu UE [...] zł, środki krajowe [...] zł) oraz odmówił przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, w ramach wariantu: 4.4 i nałożył sankcję w wysokości [...] zł. Nadto odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej, ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, stanowiący powierzchnię: dla wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki - 38,91 ha; dla wariantu: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne -1 ha. Decyzją z dnia 21 sierpnia 2018 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości wskazaną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W jego wyniku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w dniu [...] stycznia 2019 r. decyzję, w której przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2017 w łącznej wysokości [...] zł, w tym: w wariancie: 4.8 w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia (w tym środki budżetu UE [...] zł, środki krajowe [...] zł), w wariancie: 5.4 w wysokości [...] zł (w tym środki budżetu UE [...] zł, środki krajowe [...] zł). Odmówił przyznania płatności w ramach wariantu: 4.4, nałożył sankcję w wysokości [...] zł. Odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej. Ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię: dla wariantu: 4.8 - 5,35 ha; dla wariantu: 5.4 -1 ha. W wyniku kontroli instancyjnej, decyzją z dnia 29 marca 2019 r. uchylono w całości wskazaną decyzję. Ponownie organ odwoławczy stwierdził braki w postępowaniu dowodowym oraz rozbieżności w powierzchni działek, które nie zostały przez organ I instancji należycie wyjaśnione.
W wyniku ponownego postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w dniu [...] czerwca 2019 r. decyzję, którą przyznał stronie płatność na rok 2017 w łącznej wysokości [...] zł, w tym: w wariancie: 4.8 w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności (w tym środki budżetu UE [...] zł, środki krajowe [...] zł), w wariancie: 5.4 w wysokości [...] zł (w tym środki budżetu UE [...] zł, środki krajowe [...] zł). Odmówił przyznania płatności do działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantu: 4.4 i nałożył sankcję w wysokości [...] zł. Odmówił też przyznania W. G. kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej. Ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, stanowiący powierzchnię: dla wariantu: 4.8 - 38,72 ha; dla wariantu: 5.4 - 7,93 ha. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości zaskarżoną decyzję. Orzekając w ponownym postępowaniu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w dniu [...] lutego 2020r. decyzję, którą przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2017 w łącznej wysokości [...] zł, w tym: w wariancie: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości [...] zł, (słownie: [...]), wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia (w tym środki budżetu UE [...] zł, środki krajowe [...] zł); w wariancie: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia (w tym środki budżetu UE [...] zł, środki krajowe [...] zł); w wariancie: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości [...] zł (w tym środki budżetu UE [...] zł, środki krajowe [...] zł). Przyznał W. G. kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej w łącznej wysokości [...] zł, ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię dla wariantu: 4.8 - 37,57 ha; dla wariantu: 5.4 -1 ha; dla wariantu: 4.4 - 0,86 ha.
W rozpoznaniu odwołania złożonego przez skarżącego, organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku, w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych), wykazała nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działek rolnych, mające wpływ na wysokość przyznanych płatności. Organ ocenił przy tym dostępne dane GIS tj.: poprawność wyznaczenia wektorowych granic odniesienia dla przedmiotowej działki ewidencyjnej w powiązaniu z obrazem ortofotomapy (mając na uwadze widoczne granice użytkowania, analizę powierzchni sąsiednich działek ewidencyjnych) oraz poprawność wyznaczenia pól zagospodarowania na ortofotomapie. Kontrola administracyjna wniosku w oparciu o dane systemu LPIS uzupełniona została o dane wynikające z przeprowadzonej kontroli na miejscu. Jak podkreślono w decyzji, kontrolę przeprowadza się w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy, doprowadzenia do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Czynności kontrolne polegają na pomiarze powierzchni działek rolnych w oparciu o ortofotomapę (cyfrowe odwzorowanie terenu wykonane na podstawie zobrazowań satelitarnych) oraz przeprowadzeniu wywiadu terenowego. W trakcie wywiadu terenowego sprawdza się rodzaj uprawy/grupy upraw, jaka występuje na kontrolowanej działce rolnej, wykonywane jest zdjęcie działki rolnej i ewentualnie dokonywane są pomiary tych granic, których nie można było pomierzyć na ortofotomapie, ponieważ były zbyt małe lub słabo widoczne (np. w cieniu drzew).
Biorąc pod uwagę wyniki z przeprowadzonej kontroli na miejscu oraz dane wynikające z systemu LPIS, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach wariantu: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne wyniosła 0,90 ha; powierzchnia stwierdzona w ramach wariantu: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne wyniosła natomiast 0,86 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej (art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.). Wnioskodawcy zrefundowano kwotę kosztów transakcyjnych w wysokości [...] zł.
W wyniku porównania powierzchni działek rolnych zadeklarowanych we wniosku z maksymalnym kwalifikowalnym obszarem działek ewidencyjnych w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego wykonany został ponowny pomiar powierzchni działek, mający na celu ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej (TUZ - Trwałych Użytków Zielonych) do wskazanej płatności. W dniach 8 stycznia 2020 r. i 28 stycznia 2020 r. Wydział ds. GIS Biura Kontroli wydał informacje na temat wartości MKO TUZ.
Na podstawie tych informacji zakwestionowano powierzchnię działek rolnych w ramach dwóch z deklarowanych wariantów: 4.4 i 4.8 (w ramach wariantu 5.4 deklarowana powierzchnia 1 ha była zgodna z powierzchnią stwierdzoną, płatność przyznana w tym wariancie wyniosła [...] zł według stawki [...] zł za 1 ha. Przyznano też koszty transakcyjne w kwocie [...]zł).
W ramach wariantu 4.4 stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia 0,54 ha działki rolnej DC1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] jest większa o 0,01 ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar wyznaczony dla danej działki ewidencyjnej. W tych okolicznościach, mając na uwadze § 15 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, powierzchnia stwierdzona działki rolnej DC1 wynosi 0,53 ha. Zadeklarowana powierzchnia 0,36 ha działki rolnej DB1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] jest większa o 0,03 ha, niż maksymalny kwalifikowalny obszar wyznaczony dla danej działki ewidencyjnej. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej DB1 wynosi więc 0,33 ha. W związku z § 15 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, łączna powierzchnia wykluczona z płatności w ramach wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne, wyniosła 0,04 ha.
Organ podkreślił, że powierzchnia MKO dla przedmiotowych działek została określona na podstawie ortofotomapy sporządzonej ze zdjęć wykonanych w dniu 16 sierpnia 2017 r. oraz kontroli terenowej przeprowadzonej w dniach 26 sierpnia - 23 września 2016 r., a także wizytacji terenowej przeprowadzonej w gospodarstwie rolnika w dniach 16-18 lipca 2019 r. Wyniki ponownej weryfikacji Maksymalnego Kwalifikowalnego Obszaru (MKO) jak i Maksymalnego Kwalifikowalnego Obszaru wyznaczonego dla Trwałych Użytków Zielonych (MKO TUZ) potwierdziły prawidłowość ustaleń organu I instancji odnośnie wskazanych działek.
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu: 4.4 i powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej/kontroli na miejscu wyniosła 4,65 % (różnica 0,04 ha : pow. stwierdzona 0,86 ha x 100 %). Zgodnie zaś z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/20141 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną) a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 0,04 ha. Powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności w ramach wariantu: 4.4 wyniosła w tych okolicznościach 0,78 ha [0,86 ha - (2 x 0,04 ha)], w stawce określonej w załączniku nr [...] do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, tj. [...] zł. Kwota zmniejszenia wyniosła natomiast [...] zł. (2 x 0,04 ha) x stawka [...] zł = [...] zł.
W tych warunkach, płatność do wariantu: 4.4 razem z kwotą kosztów transakcyjnych została określona na kwotę [...]zł.
W zakresie płatności do wariantu: 4.8, w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 38,91 ha. Powierzchnia stwierdzona w ramach tego wariantu wyniosła natomiast 37,57 ha. W wyniku porównania powierzchni działek rolnych zadeklarowanych we wniosku z maksymalnym kwalifikowalnym obszarem działek ewidencyjnych, w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego wykonany został ponowny pomiar powierzchni działek, mający na celu ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej (TUZ - Trwałych Użytków Zielonych) do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. W tym celu Wydział ds. GIS Biura Kontroli wydał w dniach: 7 listopada 2019 r., 8 stycznia 2020 r. i 28 stycznia 2002 r. informacje na temat wartości MKO TUZ. Zdaniem organu, wynika z nich, że:
- zadeklarowana powierzchnia 1,46 ha działki rolnej BW1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 1,05 ha, PEG TUZ 1,00 ha), [...] (dekl. 0,41 ha, PEG TUZ 0,41 ha) jest większa o 0,05 ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ wyznaczony dla danej działki ewidencyjnej. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej BW1 wynosi 1,41 ha;
- zadeklarowana powierzchnia 5,83 ha działki rolnej CF1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 1,31 ha, PEG TUZ 1,23 ha), [...] (dekl. 1,14 ha, PEG TUZ 1,10 ha), [...] (dekl. 1,11 ha, PEG TUZ 1,07 ha), [...] (dekl. 1,00ha, PEG TUZ 1,04 ha), [...] (dekl. 0,31 ha, PEG TUZ 0,45 ha), [...] (dekl. 0,65ha, PEG TUZ 0,57 ha), [...] (dekl. 0,31 ha, PEG TUZ 0,27 ha) jest większa o 0,10 ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej CF1 wynosi 5,73 ha;
- zadeklarowana powierzchnia 0,83 ha działki rolnej AK1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 0,16 ha, PEG TUZ 0,14 ha), [...] (dekl. 0,20 ha, PEG TUZ 0,18 ha), [...] (dekl. 0,23 ha, PEG TUZ 0,22 ha), [...] (dekl. 0,24ha, PEG TUZ 0,28 ha) jest większa o 0,01 ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej AK1 wynosi 0,82 ha;
- zadeklarowana powierzchnia 1,45 ha działki rolnej F1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 1,45 ha, PEG TUZ 1,44 ha) jest większa o 0,01 ha, niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej F1 wynosi 1,44 ha;
- zadeklarowana powierzchnia 0,60 ha działki rolnej AL1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 0,32 ha, PEG TUZ 0,19 ha), [...] (dekl. 0,28 ha, PEG TUZ 0,18 ha) jest większa o 0,23 ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej AL1 wynosi 0,37 ha;
- zadeklarowana powierzchnia 1,05 ha działki rolnej AX1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 0,40 ha, PEG TUZ 0,39 ha), [...] (dekl. 0,65 ha, PEG TUZ 0,56 ha) jest większa o 0,10 ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej AX1 wynosi 0,95 ha;
- zadeklarowana powierzchnia 1,34 ha działki rolnej AS1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 0,47 ha, PEG TUZ 0,45 ha), [...] (dekl. 0,26 ha, PEG TUZ 0,22 ha), [...] (dekl. 0,61 ha, PEG TUZ 0,56 ha) jest większa o 0,11 ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej AS1 wynosi 1,23 ha;
- zadeklarowana powierzchnia 2,71 ha działki rolnej AW1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 1,02 ha, PEG TUZ 0,98 ha), [...] (dekl. 0,42 ha, PEG TUZ 0,42 ha), [...] (dekl. 0,13 ha, PEG TUZ 0,11 ha), [...] (dekl. 1,02 ha, PEG TUZ 1,05 ha), [...] (dekl. 0,12 ha, PEG TUZ 0,13 ha) jest większa o 0,02 ha, niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej AW1 wynosi 2,69 ha;
- zadeklarowana powierzchnia 0,94 ha działki rolnej AM1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 0,94 ha, PEG TUZ 0,89 ha) jest większa o 0,05 ha, niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej AM1 wynosi 0,89 ha;
- zadeklarowana powierzchnia 0,79 ha działki rolnej X1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 0,79 ha, PEG TUZ 0,59 ha) jest większa o 0,20 ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej X1 wynosi 0,59 ha;
- zadeklarowana powierzchnia 0,33 ha działki rolnej O1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 0,33 ha, PEG TUZ 0,32 ha) jest większa o 0,01 ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej O1 wynosi 0,32 ha;
- zadeklarowana powierzchnia 1,27 ha działki rolnej CE1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 0,55 ha, PEG TUZ 0,54 ha), [...] (dekl. 0,72 ha, PEG TUZ 0,67 ha) jest większa o 0,06 ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej CE1 wynosi 1,21 ha;
- zadeklarowana powierzchnia 0,50 ha działki rolnej BH1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (deki. 0,50 ha, PEG TUZ 0,42 ha) jest większa o 0,08 ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej BH1 wynosi 0,42 ha;
- zadeklarowana powierzchnia 0,67 ha działki rolnej AY1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 0,30 ha, PEG TUZ 0,26 ha), [...] (dekl. 0,25 ha, PEG TUZ 0,21 ha), [...] (dekl. 0,12 ha, PEG TUZ 0,12 ha) jest większa o 0,08ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej AY1 wynosi 0,59 ha;
- na działce rolnej U1 zadeklarowano powierzchnię 0,71 ha (w granicach działki ewidencyjnej nr [...] dekl. 0,40 ha, w granicach działki ewidencyjnej nr [...] dekl. 0,31 ha); na działce rolnej W1 zadeklarowano powierzchnię 0,20 ha (w granicach działki ewidencyjnej nr [...] dekl. 0,12 ha, w granicach działki ewidencyjnej nr [...] dekl. 0,08 ha). Zdeklarowana powierzchnia w granicach działki ewidencyjnej nr [...] wynosi 0,52 ha, maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ wynosi 0,49 ha. Zdeklarowana powierzchnia w granicach działki ewidencyjnej nr [...] wynosi 0,39 ha, maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ wynosi 0,38 ha. W związku z powyższym zadeklarowana powierzchnia 0,71 ha działki rolnej U1 położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (dekl. 0,40 ha zmniejszono o 0,03ha), 204 (dekl. 0,31 ha zmniejszono o 0,01 ha) jest większa o 0,04 ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar PEG TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej U1 wynosi 0,67 ha.
Organ podkreślił, że powierzchnia MKO dla przedmiotowych działek została określona na podstawie ortofotomapy sporządzonej ze zdjęć wykonanych w dniu 16 sierpnia 2017 r., kontroli terenowej przeprowadzonej w dniach 26 sierpnia - 23 września 2016 r., a także wizytacji terenowej przeprowadzonej w gospodarstwie rolnika w dniach 16-18 lipca 2019 r. Ponowna weryfikacja Maksymalnego Kwalifikowalnego Obszaru (MKO) jak i Maksymalnego Kwalifikowalnego Obszaru wyznaczonego dla Trwałych Użytków Zielonych (MKO TUZ) potwierdziła prawidłowość ustaleń odnośnie wskazanych działek.
Organ wskazał nadto, że działka rolna BP1 (dz. ew. 989) o powierzchni 0,19ha, na której zadeklarowano wariant 4.8, położona na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] gmina [...], powiat [...], nie leży na obszarze OSO, co stanowi warunek przyznania płatności zgodnie z .§ 12 ust. 4 pkt. b rozporządzenia. W tych warunkach, powierzchnia działki rolnej BP1 została wykluczona z płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Łączna powierzchnia wykluczona z płatności, w ramach wariantu 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki, gruntów, wyniosła 1,34 ha.
Procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu: 4.8 a powierzchnią stwierdzoną wynosi 3,57 % (różnica 1,34 ha : pow. stwierdzona 37,57 ha x 100%). Zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/20141, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną) a powierzchnią stwierdzoną wynosi 1,34 ha. Mając to na uwadze, ustalono powierzchnię zakwalifikowaną do przyznania płatności w ramach wariantu: 4.8 na kwotę [...]ha [37,57 ha - (2 x 1,34 ha)], przy stawce określonej w załączniku nr [...] do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, tj. [...] zł. Kwota zmniejszenia wyniosła [...] zł (2 x 1,34 ha) x stawka [...] zł = [...] zł.
Płatność w wariancie: 4.8 przyznana została w tych okolicznościach w wysokości [...] zł (34,89 ha x stawka [...] zł).
Organ podkreślił, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego oraz w związku z art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 217), przyznane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne będzie realizowane przez okres 5 lat od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej.
Organ podkreślił, że rozstrzygniecie zostało oparte na wynikach przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku w oparciu o dostępne dane GIS tj.: poprawność wyznaczenia wektorowych granic odniesienia dla przedmiotowej działki ewidencyjnej w powiązaniu z obrazem ortofotomapy (mając na uwadze widoczne granice użytkowania, analizę powierzchni sąsiednich działek ewidencyjnych) oraz poprawność wyznaczenia pól zagospodarowania na ortofotomapie. Pomiar wykonany został przez organ odwoławczy na podstawie ortofotomapy (będącej elementem systemu LPIS), która stanowi podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni, powstała ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Ortofotomapy cyfrowe podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i gromadzone są w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. W przypadku pomiaru na ortofotomapie nie występuje błąd tolerancji pomiaru, skutkiem czego pomiar ten jest bardziej dokładny niż pomiar wykonany w terenie za pomocą GPS. Ortofotomapy działek ewidencyjnych prezentują w sposób rzeczywisty i czytelny stan pokrycia oraz zagospodarowania terenu. Przy ustalaniu maksymalnej powierzchni kwalifikowanej odlicza się powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze.
Organy ARiMR zobowiązane są do ustalania powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności w oparciu o tzw. system LPIS stanowiący, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) - ortoobrazów lotniczych łub zdjęć satelitarnych. Wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne.
Organ odwoławczy podkreślił, że maksymalny kwalifikowalny obszar określony w systemie identyfikacji działek rolnych dla danej działki ewidencyjnej nie obejmuje wszystkich gruntów położonych na danej działce, a jedynie stanowią go grunty rolne spełniające określone kryteria. Jest to różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności. Powierzchnie użytków rolnych określone dla danej działki ewidencyjnej w systemie Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB) nie są tożsame z powierzchnią maksymalnego kwalifikowanego obszaru i tym samym nie mogą stanowić powierzchni, do której przyznawana jest płatność.
Organ podkreślił, że to na składającym wniosek spoczywa obowiązek podania faktycznie użytkowanej powierzchni uprawnionej do płatności. Ponosi on odpowiedzialność za prawidłowe wypełnienie wniosku i złożenie go w terminie. Deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw i rodzaj tych upraw muszą odpowiadać stanowi faktycznemu w danym okresie. Podstawowym zadaniem kontroli administracyjnej wniosku jest weryfikacja powierzchni i gatunków upraw deklarowanych przez wnioskodawców w danym roku gospodarczym. Dlatego – zdaniem organu - ustaleń dokonanych w sprawie nie może podważyć ocena zawarta w odwołaniu w sytuacji, gdy skarżący nie przedstawił żadnych przekonujących dowodów, czy argumentów przemawiających za słusznością własnego stanowiska. Samo twierdzenie strony nie stanowi przeciwdowodu w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego. W nawiązaniu do treści odwołania, organ podkreślił różnicę pomiędzy Maksymalnym Kwalifikowalnym Obszarem dla Trwałych Użytków Zielonych (MKO TUZ) a Maksymalnym Kwalifikowalnym Obszarem dla Jednolitej Płatności Obszarowej (MKO JPO). Wyznaczając Maksymalny Kwalifikowalny Obszar dla Trwałych Użytków Zielonych (MKO TUZ) bierze się pod uwagę ortofotomapy, odzwierciedlające stan pokrycia, powierzchnię trwałych użytków zielonych także z lat poprzednich, pamiętając o tym, że trwałe użytki zielone (TUZ) - oznaczają grunty zajęte pod uprawę traw lub innych pasz z roślin zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (wysiewanych), niepodlegające płodozmianowi w gospodarstwie przez okres pięciu lat lub dłużej.
W ocenie organu, dane jakimi dysponował, pozwoliły na właściwe określenie powierzchni działek kwalifikujących się do płatności, zatem zarzuty skarżącego nie mogły stanowić skutecznej podstawy do uwzględnienia odwołania.
W. G. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zaskarżając decyzję w całości, zarzucił naruszenie:
1) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji podstaw faktycznych, z jakich ustalono zmniejszoną powierzchnię kwalifikowaną (poprzez wskazanie konkretnie, co zdaniem organu znajduje się na powierzchni wykluczonej i z jakich powodów nie jest możliwym uznanie tego obszaru za kwalifikowany przy jednoczesnym pominięciu wskazania przez organ, które z posiadanych danych (system LPIS, Informacja Wydziału ds. GIS Biura Kontroli LOR ARiMR czy wyniki wizytacji, czy też wyniki kontroli terenowej) doprowadziły organ do ustalenia konkretnych ustaleń co do powierzchni MKO TUZ przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia zważywszy, że wyniki pochodzące ze wskazanych danych różnią się między sobą;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 27 ust 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków europejskiego funduszu rolnego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich w ramach programu rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014-2020 i art. 11 k.p.a. skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy odnośnie faktycznej powierzchni działek, wobec:
- pominięcia w toku oględzin w dniach 16-18 lipca 2019 r. dokonania pomiarów terenowych wszystkich działek, których powierzchnie zostały zakwestionowane przez organ w stosunku do wskazanych we wniosku, pomimo wyrażonego tym przedmiocie wniosku i wskazania przez skarżącego do protokołu zastrzeżenia odnośnie takiego działania, a w konsekwencji nienależyte zbadanie rzeczywistych powierzchni i MKO TUZ działek o [...], [...] - których powierzchnie zostały uznane za większe niż zadeklarowane;
- faktu, że w stosunku do tych samych działek i w oparciu o tożsamo opisane przez organ dowody, w decyzji dotyczącej przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej dotyczącej 2018 r. (zaskarżonej osobną skargą) organ ustalił odmiennie łączną powierzchnie MKO TUZ, wskazując ją w 2017r. jako 37,57 ha a w 2018r. jako 37,33 ha przy czym nie wskazano, z w jaki sposób zostały ustalone przez organ zmiany stanu pokrycia, powierzchni trwałych użytków zielonych zwłaszcza, że z tabel zestawiających MKO TUZ w poszczególnych latach wynikają tożsame wartości, natomiast z protokołu oględzin działek referencyjnych wynikają odmienne powierzchnie niż przyjęte przez organ w decyzji. I tak:
- powierzchnia MKO deklarowana działki [...] z protokołu oględzin to 0,58 ha, organ zaś przyjął deklarowane 0,61 ha i obliczył pomniejszenie na 0,05 ha;
- powierzchnia MKO deklarowana działki [...] z protokołu oględzin to 0,99 ha, organ zaś przyjął deklarowane 1,05 ha i obliczył pomniejszenie na 0,05 ha;
- powierzchnia MKO deklarowana działki [...] z protokołu oględzin to 0,15 ha, organ zaś przyjął deklarowane 0,16 ha i obliczył pomniejszenie na 0,01 ha;
- ogólna powierzchnia działki [...] to 0,37 ha, organ zaś wskazał ją na 0,38ha.
Powyższe – zdaniem skarżącego - poddaje w wątpliwość sposób dokonanej analizy materiału źródłowego i podważa zasadność decyzji w zakresie sposobu jej uzasadnienia. Uzasadnienie faktyczne, odnośnie powodów dla których uznano, że część powierzchni nie jest powierzchnią kwalifikowaną w zasadzie nie istnieje. Nie wskazuje, co stanowiło podstawę wyłączenia powierzchni. Tymczasem ani skarżący, ani sąd administracyjny nie mogą domyślać się podstaw rozstrzygnięcia. Skarżący podkreślił, że motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania, prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji, odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną i wyręczanie w ten sposób organów administracji. Uzasadnienie decyzji ma stanowić uzewnętrznienie motywów, którymi kierował się organ, a nie tylko wykaz zebranych faktów i norm. W niniejszej sprawie organ powołał się na dane pochodzące z kilku źródeł - system LPIS, Informacja Wydziału ds. GIS Biura Kontroli LOR ARiMR, wyniki wizytacji, wyniki kontroli terenowej, nie wskazał jednak, które dane doprowadziły do ustalenia konkretnych faktów co do powierzchni MKO TUZ przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Nie wskazuje także organ, jakiego rodzaju zaszłości faktyczne powodują, że w zakresie szeregu działek zmniejszono powierzchnię MKO TUZ wobec deklarowanej lub też w stosunku do wskazywanej powierzchni w decyzji dotyczącej płatności za 2018 r., opartej o te same dane.
Skarżący podkreślił, że ma świadomość ograniczenia działania w sprawie art. 7 k.p.a., jednakże organ pomocowy winien stać na straży praworządności i w sytuacji, gdy strona aktywnie wskazuje dowody w ramach postępowania administracyjnego nie sposób uznawać, że utrudnienia w realizacji tej inicjatywy stanowiły realizację normy wyrażonej w treści art. 27 ust 1 pkt 1 ustawy o PROW. Skoro w ramach prowadzonej kontroli terenowej strona wskazywała na potrzebę przeprowadzenia dowodu, odmowa jego przeprowadzenia przez organ nie powinna być poczytywana jako niewykazanie faktu i zastąpienie prawdziwych ustaleń faktycznych dowolnymi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w treści decyzji. Wskazał, że dopełnił wszelkich formalności, by zagwarantować prawidłowość rozstrzygnięcia, w tym przeprowadził całościowe postępowanie dowodowe, należycie ocenił dowody i na tej podstawie zrekonstruował stan faktyczny, a następnie argumentację w tym zakresie przedstawił w uzasadnieniu decyzji. Twierdzenia skarżącego uznał za gołosłowne. Podkreślił, że stosownie do art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020, ustawodawca odszedł od zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. W postępowaniu w sprawie pomocy to nie organ, ale posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Ustawodawca ograniczył też stosowanie w tym postępowaniu zasad informowania stron i uczestników (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Nadto, skarżący nie domagał się po złożeniu wniosku okazania mu akt i zapewnienia czynnego udziału. Nie zwracał się też o udzielenie informacji lub pouczeń.
Z uwagi na zagrożenie pandemiczne, na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału, wydanego w oparciu o przepis art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842), sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji według wskazanych reguł, Sąd uznał, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja, którą organ odwoławczy – Inne utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. Decyzją tą organ I instancji przyznał skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2017 w łącznej kwocie [...]zł, w ramach: wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne, wariantu 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki oraz wariantu 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne, w tym kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych w łącznej wysokości [...] zł, a nadto ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w odniesieniu do każdego z wariantów.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, z późn. zm., dalej także jako: rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627 z poźn. zm., dalej powoływanej jako "ustawa").
Wymieniona ustawa, jak stanowi jej art. 1 pkt 1 lit. a, określa zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwanego dalej "programem", określonym między innymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013" oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia.
Program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje działania i poddziałania wymienione w art. 3 ust. 1 ustawy, w tym między innymi działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmujące: a) płatności z tytułu zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, b) wsparcie dla ochrony oraz zrównoważonego użytkowania i rozwoju zasobów genetycznych w rolnictwie (art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy).
Pomoc w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a, pkt 6 lit. a-c i e oraz pkt 8-12, a zatem także w odniesieniu do działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej (art. 26 ust. 1 ustawy). Organem właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji administracyjnej w odniesieniu do działania rolno-środowiskowo-klimatycznego jest kierownik biura powiatowego Agencji (art. 26 ust. 2 pkt 2 ustawy).
Według art. 28 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmują się przeprowadzenia operacji obejmujących jedno lub większą liczbę zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych dotyczących gruntów rolnych, które określane są przez państwa członkowskie (art. 28 ust. 2). Zobowiązania w ramach tego działania podejmowane są na okres od pięciu do siedmiu lat (art. 28 ust. 5).
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013, jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str.1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu;
3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
W myśl § 15 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Dokonując oceny legalności postępowania administracyjnego i wydanej w jego wyniku decyzji, w kontekście zarzutów podniesionych w skardze, należy mieć na uwadze zasady, jakim winno odpowiadać postępowanie dowodowe oraz zachowanie organów w relacji ze stroną postępowania.
Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W niniejszej sprawie, co słusznie podkreślono w decyzji oraz odpowiedzi na skargę, ale też czego w pełni świadomy jest skarżący, stosowanie przepisu art. 7 k.p.a. doznaje modyfikacji. Wynika to z treści art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020; dalej jako: ustawa o PROW. Z przepisu tego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji ostatecznej wynika, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Ponadto zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy PROW strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Porównanie regulacji dotyczących postępowania w sprawie przyznania pomocy z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy przyznawanej w postaci płatności obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przy czym wprowadzone w tym przepisie istotne odstępstwa od ogólnych zasad przewidzianych w k.p.a. wskazują na obowiązek (ciężar) aktywnego uczestnictwa w postępowaniu przez wnioskodawcę, w tym przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień zgodnie z prawdą. Nadto, w pozostałych obowiązkach organów, takich jak: udzielanie stronom niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnienia im czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ustawodawca uzależnił aktywność organów ARiMR od złożenia przez wnioskodawcę stosownego żądania. W tym postępowaniu nie stosuje się art. 81 k.p.a., co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała. Takie ograniczenia wynikają z charakteru środków unijnych, które są przyznawane bezzwrotnie, jeżeli beneficjenci zrealizują warunki pomocy.
Z faktu tego (tj. takiego jak powyżej rozumienia regulacji procesowych) nie sposób jednak wywodzić konsekwencji skutkujących wnioskiem o dowolności kształtowania sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawach regulowanych przywołaną ustawą. Należy mu przeciwstawić ten argument, że wymieniona ustawa nie wyłącza stosowania w regulowanych nią postępowaniach art. 80 k.p.a. ustanawiającego zasadę swobodnej oceny dowodów, ani art. 107 § 3 k.p.a. (obejmującego niezbędny zakres treściowy uzasadnienia faktycznego decyzji), ani też art. 6 k.p.a. ustanawiającego zasadę praworządności (zasadę legalizmu). Zasada swobodnej oceny dowodów w rozumieniu art. 80 k.p.a., obliguje organ do poddania analizie cały materiał dowodowy i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu (por. np. wyrok NSA z 30 marca 1988 r., SA/Po 1495/87), co innymi słowy oznacza, że wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie, zaś oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodności i mocy dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów - chyba że chodzi o dowody dotyczące okoliczności niemających znaczenia dla sprawy lub niespornych - co oznacza, że o przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów można w uzasadniony sposób twierdzić w sytuacji, gdy organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. np. wyrok NSA z 14 stycznia 1994 r., III SA 491/93). Taka sytuacja oznacza, że organ winien wypowiedzieć się co do wniosków strony, mających charakter wniosków dowodowych, szczególnie kiedy dotyczą one takich czynności, których ze swej natury strona nie może przeprowadzić samodzielnie i zaoferować w ramach swojej inicjatywy rezultatu tych czynności. Przeniesienie ciężaru dowodzenia na stronę nie oznacza wszakże, że organ jest zwolniony od jakichkolwiek czynności dowodowych i nie ma obowiązku odpowiedzenia na inicjatywę dowodową strony.
Skoro (swobodna) ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie zakłada ze swej istoty przeprowadzenie pewnego procesu myślowego, to w świetle art. 107 § 3 k.p.a. za uzasadniony uznać należy wniosek, że proces ten powinien być odzwierciedlony w uzasadnieniu podejmowanej w sprawie decyzji. Podkreślając w tym względzie znaczenie funkcji uzasadnienia wydawanego w sprawie rozstrzygnięcia - zwłaszcza zaś funkcji spełnienia prawnego obowiązku wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta oraz funkcji kontroli jej trafności - za oczywiste należy uznać, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co oznacza potrzebę zajęcia stanowiska wobec całego materiału procesowego, a w szczególności uzasadnienia, na jakiej podstawie dane fakty i okoliczności uznane zostały za prawdziwe. Zaś uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, co oznacza, że ograniczenie się przez organ do wskazania danych przepisów prawa nie spełnia warunku wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, o którym mowa w art. 107 § 3 k.p.a., albowiem obowiązek wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji zakłada ze swej istoty potrzebę przeprowadzenia wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji i odzwierciedlenia jej przebiegu oraz rezultatu w uzasadnieniu decyzji. Innymi słowy, uzasadnienie decyzji w relacji do zawartego w niej rozstrzygnięcia ma objaśnić tok myślenia organu administracji prowadzący do zastosowania danego przepisu prawa w danej sprawie z uwagi na jej przedmiot.
Zasada praworządności, o której mowa w art. 6 k.p.a., zobowiązuje natomiast organ administracji do dokonywania interpretacji mających zastosowanie w danej sprawie przepisów prawa w sposób, który nie narusza konstytucyjnych praw i nie jest sprzeczny z ratyfikowanymi przez Polskę aktami międzynarodowymi (por. np. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1991 r., sygn. akt II SA 937/91).
Przedstawione uwagi oraz formułowane na ich podstawie argumenty i wnioski nie są bez znaczenia dla oceny zasadności skargi, a w konsekwencji dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Zagadnieniem spornym w sprawie była kwestia powierzchni działek rolnych, do której powinna zostać przyznana płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna na rok 2017, co wiąże się z zagadnieniem maksymalnego kwalifikowalnego obszaru w obrębie poszczególnych działek ewidencyjnych. Nie budzi wątpliwości prawidłowość stwierdzenia przez organ, że maksymalny kwalifikowalny obszar stanowi różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej, a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności. Niewątpliwie też obowiązkiem wnioskodawcy jest podanie we wniosku rzeczywistej powierzchni działek rolnych, a także przedstawianie dowodów na poparcie stanowiska prezentowanego w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności.
W niniejszej sprawie skarżący dopełnił powyższych formalności, jednak organ w ramach kontroli wniosku zakwestionował powierzchnię niektórych z działek, przedstawionych do płatności w ramach wariantu 4.4 i 4.8. Zdaniem skarżącego, ocena ta jest jednak nieprawidłowa i nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy, który jest - w jego ocenie - niepełny.
W ramach postępowania poprzedzającego wydanie kontrolowanego rozstrzygnięcia organu odwoławczego przeprowadzono wprawdzie postępowanie dowodowe, tj. wystąpiono w dniu 25 lipca 2019 r. i 9 grudnia 2019 r. do Wydziału GIS o aktualizację danych referencyjnych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), a w dniach 16 – 18 lipca 2019 r. dokonano kontroli na miejscu, z której sporządzono stosowny protokół. Z niewyjaśnionych jednak powodów kontrola ta (k. 472- 475 akt administracyjnych), ograniczona została do niektórych tylko z zadeklarowanych przez rolnika działek, których powierzchnia została następnie w decyzji zakwestionowana. Kontrola na miejscu nie objęła m.in. działek o nr ewidencyjnych: [...]. Organ, pomimo ponawianych przez stronę w odwołaniach od kolejno wydawanych decyzji zarzutów, nie wyjaśnił tej kwestii, tj. nie wyjaśnił dlaczego ograniczył zakres kontroli na miejscu, skoro instrument ten służy – jak wskazano w decyzji – uzupełnieniu kontroli administracyjnych poprzez jednoznaczne zweryfikowanie i ustalenie, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj upraw odpowiadają stanowi faktycznemu. W sytuacji, gdy skarżący – jako strona postępowania administracyjnego – wskazywał na nieprawidłowości w powierzchniach przyjmowanych przez organ I instancji w wydawanych decyzjach, zgłosił zastrzeżenie do protokołu kontroli na miejscu oraz wniosek o rozszerzenie czynności pomiarowych na pozostałe działki, rzeczą organu odwoławczego było szczegółowe rozważenie tego zagadnienia.
Nie rozstrzygnięto też w żadnej formie wniosku ARiMR Biura Powiatowego w [...] z 8 października 2019 r. o przeprowadzenie kontroli na miejscu w związku z potrzebą weryfikacji powierzchni zobowiązania rolno – środowiskowo – klimatycznego i ekologicznego dla skarżącego (k. 503 akt administracyjnych). Do pisma wystosowanego w tym przedmiocie do Dyrektora [...] Oddziału ARiMR dołączono zestawienie wszystkich działek ewidencyjnych deklarowanych przez skarżącego. Organ nie wypowiedział się co do powyższego, konstatując w treści decyzji, że jej podstawę stanowiły dane z systemu LPIS uzupełnione o dane wynikające z kontroli na miejscu. Jego zdaniem, dane te były wystarczające do ustalenia maksymalnej powierzchni kwalifikowanej. W opozycji do stanowiska organu należy jednak stanowczo stwierdzić, że w przytoczonych okolicznościach jego obowiązkiem było pełne wyjaśnienie odnośnie do koniecznych w sprawie dowodów. W tym względzie zaś nie dość, że nie odniesiono się do wniosku dowodowego strony (zawartego w protokole kontroli z 16-18 lipca 2019 r.), ale też nie odniesiono się do wyraźnego w swej treści wniosku organu I instancji co do przeprowadzenia pełnej kontroli na miejscu. Organ nie wyjaśnił tych okoliczności w wydanej w sprawie decyzji, jak też w korespondencji ze stroną w toku postępowania. Dotyczy to również decyzji organu odwoławczego, jak też złożonej w sprawie odpowiedzi na skargę, pomimo że kwestia ta była konsekwentnie eksponowana przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, w odwołaniach wnoszonych od kolejnych decyzji organu I instancji, a także w skierowanej do Sądu skardze na decyzję organu odwoławczego. Nie sposób też twierdzić (jak chce tego organ), że strona w toku postępowania była pasywna i w żaden sposób nie wykazywała swoich racji, skoro organ – bez podania przyczyn – w ogóle nie ustosunkował się do wniosku dowodowego strony kwitując to argumentem odwołującym się do konsekwencji mających wynikać z art. 27 przywołanej ustawy. Tyle tylko, że według Sądu pominął równocześnie znaczenie konsekwencji wynikających z art. 6, art. 80 i art. 107 k.p.a, o których mowa była powyżej.
Podkreślenia wymaga, o czym także była już mowa, że rozpoznając sprawę na skutek odwołania od decyzji organu I instancji, organ drugiej instancji zobligowany jest do ponownego wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w tym także szczegółowego odniesienia się do zarzutów i argumentów zawartych w złożonym przez stronę odwołaniu. Tylko w ten sposób zostanie zrealizowana zasada praworządności, do której odwołuje się art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, jak również zasada przekonywania wrażona w art. 11 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Jest to też niezbędne z punktu widzenia sądowoadministracyjnej kontroli decyzji administracyjnych. Tylko w przypadku przedstawienia przez organ w uzasadnieniu decyzji wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego oraz szczegółowego toku rozumowania organu sąd administracyjny może zweryfikować prawidłowość poczynionych przez organ ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz ich kwalifikacji z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa materialnego. Oznacza to również obowiązek wypowiedzenia się co do podejmowanej przez stronę inicjatywy dowodowej, która w rozpatrywanej została zignorowana. Wymaga podkreślenia, że ocena materiału dowodowego oraz ustalenie okoliczności stanu faktycznego sprawy administracyjnej należą do kompetencji organu administracji, a sąd administracyjny nie może w tym organu zastępować, a jedynie może poddać kontroli prawidłowość oceny i ustaleń organu w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego.
W tym zakresie należy zgodzić się zatem ze skarżącym, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a., czyniąc uzasadnionymi przedstawione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Podkreślenia wymaga, że uwzględnienie skargi przy zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. możliwe jest, gdy sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z powoływanym już powyżej art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1351/16 podkreślił, że do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. dochodzi wtedy, gdy uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie albo gdy mimo formalnej poprawności jego treść – ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów - nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje też wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, która nie zostanie spełniona, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy i okoliczności podnoszonych przez stronę. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno czynić zadość zasadzie przekonywania, która sprowadza się do wyjaśnienia adresatowi decyzji, że podjęte rozstrzygnięcie wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparte o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji było niemożliwe. Uzasadnienie decyzji obok waloru informacyjnego powinno zawierać zatem elementy wyjaśniające i przekonujące. Ma umożliwić stronie zapoznanie się ze stanowiskiem organu oraz ewentualne odniesienie się do niego w ramach przysługujących jej środków zaskarżenia. Ma też istotne znaczenie z punktu widzenia kontroli sądowoadministracyjnej, bowiem prawidłowo sformułowane uzasadnienie umożliwia sądowi prześledzenie i skontrolowanie toku rozumowania organu administracji. Nie spełnia wskazanych wymogów uzasadnienie, w którym organy - zarzucając stronie brak dostatecznego wyjaśnienia swoich zarzutów - czynią to lakonicznie i pomijają w zupełności jego nieuwzględnioną w toku sprawy inicjatywę dowodową, nie odpowiadając też na zarzuty, w tym stawiany zarzut rozbieżności w łącznej powierzchni MKO TUZ w decyzjach za lata 2017 i 2018 (wydanych w tej samej dacie i na podstawie tej samej dokumentacji).
Ponownie rozpatrując sprawę i podejmując rozstrzygnięcie organ odwoławczy będzie kierował się przedstawionymi wyżej wskazaniami. W wydanej decyzji, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., organ w sposób szczegółowy przedstawi ustalenia faktyczne, ze wskazaniem dowodów, w oparciu o które ustalenia te zostały poczynione, a także ocenę prawną, z jednoczesnym odniesieniem się do zarzutów formułowanych przez skarżącego w toku postępowania. Przedstawi też stanowisko dotyczące zakresu postępowania dowodowego, który uznał za wystarczający dla rozstrzygnięcia, w kontekście pominiętego wniosku organu I instancji o kontrolę na miejscu oraz wniosku dowodowego skarżącego o dokonanie pomiarów wszystkich zakwestionowanych co do powierzchni działek.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło