III SA/Lu 406/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski ( sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Marek Zalewski, Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołań D. S., J. W. i L. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Nr 34 – Stare Miasto w pozycji rejestrowej 254; uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że organ I instancji wprowadził stosowne zmiany na podstawie dokumentacji dotyczącej stanu prawnego nieruchomości wchodzących w skład działki Nr 39 położonej w L. przy ul. Z., zgodnie z operatem technicznym zaewidencjonowanym w CODGiK w L. za Nr [...]. Zmianę wprowadzono na wniosek współwłaściciela nieruchomości S. N. W aktach sprawy znajduje się również wniosek S. W. i S. N. (spadkobierców byłych właścicieli) dotyczący "(...) nieprawdziwego określenia powierzchni nieruchomości położonej w L. przy ul. Z." (KW Nr 780). Dokumentacja stanowiąca podstawę wprowadzonej zmiany zawiera dane zawarte w operacie ewidencji gruntów, uzupełnione o informacje dotyczące nieruchomości objętych KH L. 780 i KH L. 907. Aktualnie dla przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta KW 172429. Stosownie do wpisu w dziale I księgi, w pkt 6 nieruchomości przeniesiono z KH L. 780. Z kolei dołączony do akt plan nieruchomości hipotecznej Nr 780 zawiera oznaczenie granic i powierzchnię różniącą się od oznaczenia nieruchomości ujętej w KW 172429. Ponadto według informacji zawartych w piśmie z dnia [...] marca 2002 r. w 1968r. wywłaszczono 113 m2 na rzecz Przedsiębiorstwa "[...]" w L. Powyższe wskazuje na rozbieżności dokumentacji określającej stan prawny nieruchomości. W tym zakresie działania mogą podjąć zainteresowani współwłaściciele nieruchomości przed sądem powszechnym. Odnosząc się do sentencji zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził , że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie, przez właściwe organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy. Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu S. N., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja narusza prawa spadkowe i własnościowe skarżącego oraz uniemożliwia uregulowanie stanów prawnych dwóch nieruchomości. Na skutek błędnych działań służb geodezyjno-kartograficznych, które pominęły granicę dwóch nieruchomości powstał błędny wyrys geodezyjny. Na podstawie tego wyrysu dokonano wpisu powierzchni do księgi wieczystej nr [...]. Na żądanie X Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w L., skarżący wraz z D. W. zwrócił się do Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego o naprawienie błędu. W odpowiedzi zasugerowano wykonanie dokumentacji we własnym zakresie. W związku z tym skarżący na własny koszt zlecił wykonanie operatu geodezyjnego, która stanowiła podstawę wydanej decyzji pierwszoinstacyjnej. Nieprawdziwe jest twierdzenie organu II instancji, że wpisy mają jedynie charakter techniczno-deklaratorywny , bowiem stanowią one podstawę do wpisów spadkowych i uregulowań z tym związanych. W uzasadnieniu decyzji sugeruje się, że wykonany operat geodezyjny zawiera błędy obliczeniowe. W tych okolicznościach niezbędne jest przesłuchanie wykonawcy operatu, bądź powołanie biegłego sądowego z zakresu geodezji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem. Owa decyzja jest typową decyzją kasacyjną wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W myśl tego przepisu – organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać , jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania tego rodzaju decyzji, skoro organ I instancji nie wyjaśnił sprawy w stopniu pozwalającym na jej stanowcze rozstrzygnięcie. Okoliczności te wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podzielić należy stanowisko organu II instancji, że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Powinny one odzwierciedlać jedynie stany prawne ustalone przez właściwy sąd powszechny. Niedopuszczalna jest natomiast taka sytuacja, gdy organ I instancji próbuje zastąpić sąd powszechny i faktycznie znosi współwłasność nieruchomości (działka Nr 39 położona przy ul. Z. w L.), podczas gdy według wpisów w dziale II księgi wieczystej KW 172429 nieruchomość ta stanowi współwłasność S. N. (3/6), L. W. (1/6), D. S. (1/6) i J. W. (1/6). Podnieść również trzeba, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nie istniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Właściwy do rozpoznania tego rodzaju roszczenia jest sąd powszechny. Wbrew stanowisku skarżącego zaskarżona decyzja nie narusza jego uprawnień właścicielskich. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.