III SA/Lu 407/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi D. M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] Nr [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez D. G. na pismo wydane przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społeczne z dnia [...] nr [...] w sprawie negocjacji z [...] SA. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o pomoc w negocjacjach z [...] S.A., która nie wywiązała się z umowy doprowadzenia do jego mieszkania odpowiedniego łącza telefonicznego. Na powyższe wystąpienie zainteresowany otrzymał odpowiedź pisemną z dnia [...] Nr [...], w której Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej stwierdził, że nie jest w stanie wesprzeć wnioskodawcy w negocjacjach z [...] S.A., ponieważ nie zna problemu i nie wie czego dotyczą negocjacje. Skarżący na niniejsze pismo wniósł zażalenie do Kolegium, nie zgadzając się z odmową przyznania pomocy niematerialnej. Kolegium, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na pismo. Kolegium podniosło, iż zaskarżone pismo nie jest postanowieniem w rozumieniu art. 123 i 124 kpa, na które stronie służy zażalenie. Ubocznie podniosło, że negocjacje, o które wnosi skarżący nie należą do zadań własnych i zleconych gminie (art. 17, 18 ustawy o pomocy społecznej), stawiających po stronie organu pomocy obowiązek świadczenia pomocy. Skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł D. G. Skarżący nie precyzując zarzutów domaga się uchylenia postanowienia jako niezgodnego z prawem. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko, wskazując dodatkowo, że skarga jest bezzasadna, ponieważ niedopuszczalność zażalenia wynika z przyczyn o charakterze przedmiotowym, braku przedmiotu zaskarżenia, tj. postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej jest odpowiedzią na wystąpienie o pomoc w negocjacjach z [...] S.A., która nie wywiązała się z umowy cywilnej. Negocjacje nie należą do katalogu świadczeń niepieniężnych. Do świadczeń niepieniężnych między innymi należą praca socjalna i poradnictwo niewymagające wydania decyzji administracyjnej (art. 106 ust. 2 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Organ I instancji rozpoznał swoją niewłaściwość do zajmowania się wnioskiem skarżącego w zakresie jego problemów z założeniem linii telekomunikacyjnej, popełnił jednak istotny błąd proceduralny, który organ odwoławczy usankcjonował w sposób niedopuszczalny. Organ I instancji, uznając, że oczekiwania skarżącego w zakresie wspierania go przez Ośrodek Pomocy Społecznej w jego negocjacjach z przedsiębiorstwem telekomunikacyjnym nie należą do jego kompetencji, powinien: - albo ustalić właściwy organ administracji publicznej i sprawę mu przekazać w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie – art. 65 § 1 kpa - albo – o ile uznałby, że sprawa należy do właściwości sądu powszechnego – powinien zwrócić podanie wnoszącemu w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 66 § 3 kpa) - albo wreszcie - uznając, że organu właściwego nie da się ustalić na podstawie danych wynikających z podania, lub gdy wnoszący podanie żąda załatwienia sprawy nie podlegającej orzecznictwu żadnego organu publicznego – zwrócić podanie z pouczeniem, w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 66 § 3 kpa) – (zob. A. Wróbel – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 445). Każda z form aktywności organu w takiej sytuacji wymaga wydania postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Organ przekazał wnioskodawcy negatywne stanowisko w zakresie swej właściwości, wydał więc orzeczenie w tym zakresie. Oczywiste jest, że pismo organu I instancji skierowane do strony nie spełnia większości wymogów formalnych postanowienia, jest wiec orzeczeniem wadliwym. Nie traci jednak charakteru orzeczenia, gdyż takie zakwalifikowanie danego pisma nie wymaga, aby zawierało ono wszystkie składniki orzeczenia (zob. szeroko A. Wróbel – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 642). Podnosi się w orzecznictwie, że za decyzję należy uznać np. pismo właściwego organu zawierające co najmniej oznaczenie organu i adresata aktu, rozstrzygające o sprawie i podpis upoważnionego pracownika" (np. wyrok NSA z 22 września 1981 r. SA 791/81, ONSA 1981 nr 2 poz. 91). Kwestionowany akt organu I instancji zawiera wszystkie elementy niezbędne do uznania go za postanowienie. Nietrafne jest więc stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu organu odwoławczego, iż zażalenie było niedopuszczalne skoro nie było postanowienia podlegającego zaskarżeniu. W konsekwencji organ odwoławczy z naruszeniem prawa uchylił się od merytorycznej kontroli stanowiska organu I instancji. Wskazać należy przy tym, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje nie tylko formy odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, lecz także instytucji odmowy wszczęcia postępowania, jeżeli przez odmowę rozumieć akt administracyjny odmawiający wszczęcia postępowania. Akceptacja stanowiska organu odwoławczego spowodowałaby usankcjonowanie sytuacji, gdy zaniedbania organów w zakresie czynności wymaganych przy odmowie rozpatrzenia podania, przewidzianych w przepisach rozdziału 1 działu II kpa powodują, iż wnioskodawca nie ma możliwości poddania tego stanowiska kontroli instancyjnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 134 kpa i 144 kpa, orzekł jak na wstępie. Zgodnie z art. 152 ppsa, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie z natury swej nie podlega wykonaniu, zatem zbędne jest orzekanie o wstrzymaniu jego wykonalności. O zwrocie kosztów Sąd nie orzekał, jako że skarżący zwolniony był w części od ich ponoszenia, zaś w zakresie w jakim zwolnienia nie uzyskał (koszty ustanowienia pełnomocnika - art. 205 § 2 ppsa - kosztów nie poniósł.