III SA/Lu 41/10
WyrokWSA w Lublinie2010-04-27
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego emerytowanemu policjantowi może być wydana, gdy brak jest przepisu nakazującego wygaśnięcie tej decyzji i czy organ może powołać się na interes społeczny jako podstawę wygaśnięcia decyzji?Ratio decidendi
Decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji administracyjnej może być wydana tylko wtedy, gdy decyzja ta stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie wygaśnięcia nakazuje przepis prawa lub leży to w interesie społecznym albo strony. W przypadku uchylenia przepisu będącego podstawą przyznania świadczenia, wygaśnięcie decyzji następuje tylko, gdy przepisy zmieniające stan prawny przewidują taki skutek. Brak takiego przepisu oraz niewykazanie interesu społecznego przemawiającego za wygaśnięciem decyzji skutkuje jej bezpodstawnością i koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej wygaśnięcie.Stan faktyczny
S. G., emerytowany policjant, otrzymywał równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji Komendanta Rejonowego Policji z 1998 r. oraz późniejszych zmian. W 2006 r. zaprzestano wypłacania świadczenia z powodu uchylenia przepisu regulującego przyznawanie tego świadczenia emerytom Policji. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenie i utrzymał tę decyzję w mocy na odwołanie S. G., który zaskarżył decyzję do sądu.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji; określił, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Referent stażysta Joanna Stadnik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] października 2009 r.; II. określa, że w/w decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w L. rozpatrzył odwołanie S. G., emerytowanego policjanta i utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] października 2009 r. stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...] stycznia 2006 r. ostatecznej decyzji Nr [...] Komendanta Rejonowego Policji w Ł. z dnia [...] maja 1998 r. o przyznaniu równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu Komendant Wojewódzki Policji w L. podał, że S. G. jest obecnie emerytem Policji (od dnia [...] stycznia 2003 r.), któremu do 2005 r. wypłacano na podstawie decyzji Nr [...]Komendanta Rejonowego Policji w Ł. z dnia [...] maja 1998 r. (decyzji zmienionej w późniejszym okresie – w latach 2004 2005 - stosownymi decyzjami, uwzględniającymi aktualne normy zaludnienia) równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego.
Od dnia [...] stycznia 2006 r. zaprzestano wypłacania tego świadczenia z uwagi na zmianę stanu prawnego, wywołaną uchyleniem § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919 ze zm.). Prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego przysługiwało na mocy powyższego przepisu. Uchylono go rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 266, poz. 2246).
W związku z tym od dnia 1 stycznia 2006 r. nie ma przepisu stanowiącego podstawę przyznania i dokonywania wypłaty przedmiotowego świadczenia dla emerytów Policji. Świadczenie to przysługuje wyłącznie policjantowi (art. 91 ust. 1 ustawy o Policji).
Wobec tego ostateczna decyzja Nr [...]Komendanta Rejonowego Policji w Ł. z dnia [...] maja 1998 r. (zmieniona w późniejszym okresie decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. oraz decyzją Nr [...]z dnia [...] maja 2005 r.) o przyznaniu S. G. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, stała się decyzją bezprzedmiotową i w interesie społecznym leży, aby wycofać ją z obiegu prawnego na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.
Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja ta stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
Komendant Wojewódzki Policji w L. wyjaśnił dalej, że ze względu na brak przepisów przyznających emerytom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, w interesie społecznym leży wyeliminowanie ostatecznej decyzji Komendanta Rejonowego Policji w Ł. z dnia [...] maja 1998 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, S. G. zarzucił naruszenie prawa, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz art. 88 i art. 91 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji wywodząc, iż nie ma podstaw do pozbawiania go równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w L. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Funkcją sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli legalności działania administracji publicznej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Z akt sprawy wynika, że prowadzony między stronami spór dotyczy nie przyznania prawa do świadczenia, lecz jego wypłaty.
Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż podnoszonych przez skarżącego.
Podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, organ stwierdza wygaśnięcie decyzji, po pierwsze, jeśli stała się ona rozstrzygnięciem bezprzedmiotowym, a po drugie, jeżeli stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Przepis ten oznacza, że organ administracji publicznej władny jest stwierdzić wygaśnięcie decyzji tylko wtedy, gdy wydana przez niego decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy przemawia za tym interes społeczny lub interes strony.
Nie jest sporne, że z dniem 1 stycznia 2006 r. utracił moc przepis § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919 ze zm.), przyznający emerytowi Policji prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
Powyższy przepis uchylono rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 266, poz. 2246).
Żaden z obecnie obowiązujących przepisów nie nakazuje wygaśnięcia wcześniej wydanych decyzji przyznających prawo do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego, zajmowanego przez emerytowanego policjanta. Brak jest normatywnych uregulowań skutkujących pozbawieniem mocy prawnej wydanych do dnia 1 stycznia 2006 r. decyzji określających prawo do takich świadczeń.
Wspomniane wyżej rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2005 r. żadnych takich postanowień nie zawiera.
W tych okolicznościach ostateczna decyzja Nr [...]Komendanta Rejonowego Policji w Ł. z dnia [...] maja 1998 r. (zmieniona w późniejszym okresie decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. oraz decyzją Nr [...]z dnia [...] maja 2005 r.) o przyznaniu S. G. równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, musi być respektowana, jako akt nadal wiążący.
Wobec tego organ nie może skutecznie argumentować, że zachodzą podstawy do uznania, że decyzja ta stała się bezprzedmiotowa z uwagi na zmianę stanu prawnego i za stwierdzeniem jej wygaśnięcia przemawia - w tej sytuacji - interes społeczny.
Skład orzekający WSA podziela pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 953/2007, że w razie uchylenia przepisu, który był podstawą przyznania określonego uprawnienia na przyszłość, wygaśnięcie takiej decyzji z powodu jej bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. następuje tylko wówczas, gdy w przepisach zmieniających stan prawny przewidziany został taki skutek. W przeciwnym wypadku decyzje te nie stają się bezprzedmiotowe.
Ubocznie należy wyjaśnić, że przy stosowaniu przepisu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ ma obowiązek wykazać istnienie interesu społecznego przemawiającego za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji. Samo powoływanie się przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. na bliżej nieokreślony interes społeczny, mający przemawiać za stwierdzeniem wygaśnięcia korzystnej dla skarżącego ostatecznej decyzji, nie jest wystarczające.
Rozważania te prowadzą do wniosku, że zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] października 2009 r. wydano z rażącym naruszeniem prawa - art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy obie wskazane decyzje podlegały unieważnieniu przez Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. O wstrzymaniu ich wykonania do czasu uprawomocnienia się wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło