III SA/Lu 411/11
WyrokWSA w Lublinie2011-12-08
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych po upływie trzech lat od dnia powstania długu celnego, jeśli dług ten powstał w wyniku czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego?Ratio decidendi
Organ celny może powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych po upływie trzech lat od dnia powstania długu celnego, jeśli dług ten powstał w wyniku czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego, nawet jeśli sprawca tego czynu nie jest wskazany dłużnik. W takim przypadku zastosowanie znajduje pięcioletni termin powiadomienia, o którym mowa w art. 56 Prawa celnego. Kluczowe jest stwierdzenie faktu popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, a nie przypisanie odpowiedzialności karnej konkretnej osobie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o określeniu niezaksięgowanej kwoty długu celnego. Organ celny zakwestionował zadeklarowaną przez skarżącego wartość używanego samochodu sprowadzonego ze Szwajcarii, opierając się na informacjach o sfałszowanej fakturze z zaniżoną ceną oraz na opinii biegłego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących terminu powiadomienia o długu celnym oraz wadliwość postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Referent stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty długu celnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., Nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty długu celnego .
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] marca 2006 r. skarżący J. G. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze S. używany samochód osobowy marki [...] rok produkcji 2001. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. fakturę bez numeru z dnia [...] lutego 2006 r. określającą wartość pojazdu na kwotę 550,00 CHF. Zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty długu celnego na podstawie zadeklarowanych przez skarżących elementów kalkulacyjnych.
Organ wyjaśnił następnie, że w dniu [...] października 2010 r. do Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. wpłynęło Pismo Prokuratury Apelacyjnej w L. z dnia [...] paździenika 2010 r., Nr [...], wraz z dokumentami uzyskanymi w wyniku zrealizowanej przez Urząd Celny Konfederacji S. międzynarodowej pomocy prawnej, tj. fakturą z dnia [...] lutego 2006 r. na kwotę 550,00 CHF wystawioną na nazwisko J. G. ul. [...], Z., fakturą nr [...] z dnia [...]lutego 2006 r. na kwotę 450 CHF wystawioną na nazwisko J. G., ul. [...], Z., wyciągiem z rozliczeń firmy R., na którym widnieje kwota w wysokości 1000 CHF, uzyskana ze sprzedaży samochodu marki [...] i protokołem przesłuchania S. R. (pracownika firmy "F. i M. R.", od której J. G. zakupił pojazd), który zeznał, że klienci z Polski prosili o wystawienie drugiej faktury z niższą ceną.
Organ celny przeanalizował również wartości podobnych pojazdów na rynku kraju eksportu. Cena podobnego samochodu marki [...], wyprodukowanego w 2001 r., na rynku szwajcarskim wynosiła 12.000 CHF - wg katalogu szwajcarskiego EurotaxGlasss Nr 09/06 z 2006 r. Przy uwzględnieniu uszkodzeń w ewentualnej wysokości 50%, cena ta znacznie odbiega od zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] paździenika 2010 r., Nr [...], organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wartości celnej oraz określenia prawidłowej kwoty długu celnego.
Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. organ celny wezwał skarżącego do przedstawienia dowodów będących w jego posiadaniu, potwierdzających, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość transakcyjna stanowi całkowitą, faktycznie zapłaconą sumę za importowany samochód.
W odpowiedzi skarżący pismem z dnia [...] listopada 2010 r. poinformował, iż wymieniony pojazd został sprzedany z kompletem dokumentów. W związku z powyższym przedłożenie dodatkowych dokumentów jest niemożliwe.
Powołany przez organ biegły S. O. na podstawie przedłożonych dokumentów sporządził wycenę Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., która posłużyła za postawę ustalenia wartości celnej samochodu osobowego używanego marki [...] Wartości podane w ww. wycenie zostały określone na podstawie: notowań rynkowych z katalogu "Pojazdy Samochodowe - Wartości Rynkowe III-2006, wartość pojazdu [...] rzeczoznawca określił na kwotę 26.600,00 zł, uwzględniając następujące korekty:
1. korekta za pierwszą rejestrację - 250 zł;
2. korekta ze względu na liczbę właścicieli (2) - 5,0%;
3. aktualność badań technicznych - 4,0%;
4. konieczne naprawy pojazdu - 30,0%;
5. import prywatny - 8,0%.
W związku z pismem pełnomocnika skarżącego Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. pismem z dnia [...] lutego 2011 r. zwrócił się do rzeczoznawcy S. O. z zapytaniem czy uwzględniając uszkodzenia i braki przedmiotowego pojazdu przedstawione w wymienionym piśmie oraz załączonych oświadczeniach zasadna jest korekta Wyceny nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.
Odpowiadając na powyższe rzeczoznawca stwierdził, iż wskazane w oświadczeniach uszkodzenia dają podstawę do twierdzenia znacznych uszkodzeń, niemiej jednak brak kosztorysu ujawnionych uszkodzeń powoduje, iż przy określeniu wartości rynkowej pojazdu program Info-Ekspert przyjmuje maksymalną możliwą korektę ujemną w wysokości 30%, która została przyjęta w przedmiotowej wycenie. W związku z powyższym zdaniem biegłego rzeczoznawcy, brak było podstaw do zmiany wyceny nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu na podstawie art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 19 października 1992 r., Nr 302, str. 1 ze zm., dalej: Wspólnotowy Kodeks Celny lub WKC) na kwotę 11.925,00 zł stanowiącą równowartość 4.911,04 CHF oraz określił kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 1.052,00 zł.
Pismem z dnia [...] marca 2011 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając obrazę art. 31 ust. 2 lit. g) Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez powstrzymanie się od dokonania wyceny pojazdu stanowiącego przedmiot postępowania w oparciu o obiektywne kryteria i dostępne źródła wiedzy, wobec czego doszło do dokonania jej w sposób arbitralny, bez uwzględnienia realnych ubytków w zakresie elementów składowych przesądzających o użyteczności i wartości pojazdu; art. 8, 10 i 11 ustawy Kodeks postepowania administracyjnego (w związku z art. 180 ustayw z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, poprzez niezrozumiałe pominięcie dowodów z oświadczeń świadków: T. W., M. N., K. G. i J. M. stanowiących załączniki do pisma procesowego z dnia [...] lutego 2011 r., cech i właściwości pojazdu pomniejszających jego użyteczność, podczas oceny jego wartości, co stało się konsekwencją dopuszczenia dowodu z opinii biegłego S. O. z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz opinii uzupełniającej, która wpłynęła do Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. w dniu [...] lutego 2011 r., której treść powstała w oparciu o program komputerowy nieuwzględniający ubytków i cech pojazdu ujawnionych w oświadczeniach tych świadków; art. 12 § 1 kpa poprzez powstrzymanie się od zebrania wiadomości z wszelkich dostępnych źródeł celem ustalenia wartości pojazdu stanowiącego przedmiot postępowania oraz pominięcie podczas oceny wartości pojazdu uszkodzeń i ubytków pomniejszających jego wartość i użyteczność.
Po rozpatrzeniu odwołania J. G. Dyrektor Izby Celnej w B. P. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. utzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwołwczy podniósł, że zgodnie z art. 67 Wspólnotowego Kodeksu Celnego datą, którą należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłoszono towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne. W niniejszej sprawie jest to dzień [...] marca 2006 r. - data przyjęcia zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zgodnie z art. 78 WKC, nawet w sytuacji, gdy w dniu zgłoszenia celnego funkcjonariusz celny nie kwestionuje prawidłowości deklarowanych przez importera danych zawartych w zgłoszeniu celnym, organ celny po stwierdzeniu, że dane te były nieprawidłowe może dokonać zmian w zgłoszeniu celnym. Zgłoszenie celne do procedury celnej jest formą deklaracji, w której strona deklaruje kwotę należności we właściwej wysokości.
Dyrektor Izby Celnej wywiódł, iż w świetle postanowień Wspólnotowego Kodeksu Celnego i Porozumienia o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu GATT (porozumieniu w sprawie wartości celnej) z 1994 r., wartość celna jest ustalana co do zasady na bazie wartości transakcyjnej, to znaczy ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Organy celne mogą jednak odstąpić od stosowania metody ceny transakcyjnej, jeżeli mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w artykule 29 WKC (art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – Dz. U. UE L z dnia 11 października 1993 r., Nr 253, str. 1 ze zm., dalej: RWKC).
W trakcie dochodzenia przeprowadzonego przez władze celne Szwajcarii, którego wyniki zawarto w piśmie nr 67.0.74500.000028.09 z dnia 2 lipca 2010 r., na podstawie wyciągu z rozliczeń firmy R. ustalono, iż samochód marki [...] został sprzedany za cenę 1000,00 CHF Do pisma dołączono m.in. protokół przesłuchania S. R. - pracownika firmy. W trakcie przesłuchania S. R. stwierdził, że zdarzają się klienci z Polski, którzy proszą o wystawienie drugiej faktury z niższą ceną. W takich przypadkach kupujący brał ze sobą tylko fałszywą fakturę, nie brał prawdziwej faktury, zostawiał ją na miejscu. Na fałszywej fakturze S. R. wskazywał zawsze niższą cenę, o której napisanie prosił polski klient.
Organ podkreślił, że w świetle ustaleń szwajcarskich służb celnych, istniały przesłanki do zakwestionowania wiarygodności dołączonej do zgłoszenia celnego faktury z dnia [...] lutego 2006 r. opiewającej na kwotę 550,00 CHF w zakresie uwidocznionej na niej ceny transakcyjnej.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że przepis wynikający z art. 181 a RWKC uprawnia organ celny, w razie powzięcia wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, do pominięcia metody wartości transakcyjnej i zastosowania innej, przewidzianej w art. 30 bądź w art. 31.
Organ odwoławczy podniósł, że wartość celna przedmiotowego pojazdu ustalona została prawidłowo z wykorzystaniem danych dostępnych w Unii, zgodnie z art. 31 ust. 1 WKC (metoda "ostatniej szansy") z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami. Metoda towarów podobnych nie może wchodzić w grę, gdyż obydwie metody nie mają zastosowania do towarów używanych. Natomiast metoda ceny jednostkowej - zgodnie z opinią Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej - dotyczy wyłącznie importu towarów do celów handlowych (sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na obszarze Unii Europejskiej w największych zbiorczych ilościach), zaś metoda kalkulacyjna nie powinna być stosowana do towarów używanych.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził następnie, iż organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż w sprawie termin na powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych wynosi 5 lat od dnia powstania długu celnego. Organ pierwszej instancji powiadomił skarżącego o zaksięgowaniu kwoty długu celnego w dniu [...] lutego 2011 r. (data doręczenia zaskarżonej decyzji), zaś dług celny powstał w wyniku dopuszczenia do obrotu spornego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym z chwilą przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 1 lit. a i ust. 2 WKC), tj. w dniu [...] marca 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. skorzystał z art. 221 ust. 4 WKC wskazując, iż został poinformowany przez Prokuraturę Krajową o fakcie wszczęcia, postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., śledztwa w stosunku do samochodów osobowych importowanych ze Szwajcarii w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 marca 2008 r. Zaskarżona decyzja została wydana w określonym w art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm., dalej: Prawo celne) pięcioletnim terminie powiadomienia dłużnika o kwocie należności celnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uwzględnienie zarzutu przedawnienia zgodnie z treścią art. 221 ust. 3 WKC oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1) na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, obrazę przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 221 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. z art. 6 kpa mające postać zachowania w obrocie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] lutego 2011 r., zapadłej po przeprowadzeniu postępowania Nr [...] w okolicznościach wyłączających możliwość jej wydania tj. po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego w dniu [...] marca 2006 r.;
2) na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., obrazę przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 197 Ordynacji podatkowej mające postać dopuszczenia dowodu z opinii biegłego sporządzonej w oparciu o metodę wykluczającą posłużenie się wiadomościami specjalnymi, lecz jedynie wiedzą uzyskaną przy użyciu programu komputerowego Info-Ekspert o ograniczonych możliwościach, nie dającą rękojmi prawidłowego dokonania wyceny pojazdu stanowiącego przedmiot postępowania;
3) na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., obrazę przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 199a § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nadużycie uprawnienia wynikającego z dyspozycji normy zawartej w tym przepisie mające postać nieuzasadnionego podważenia zamiaru mocodawcy jako strony czynności prawnej stanowiącej podstawę nabycia pojazdu stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania;
4) na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., obrazę przepisów postępowania poprzez naruszenie wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej, zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolność w zakresie doboru podstaw rozstrzygnięcia co doprowadziło do niezrozumiałego pominięcia wszystkich środków dowodowych podważających wartość pojazdu określoną w oparciu o kwestionowany w pkt 1 dowód z opinii biegłego oraz oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie o ten środek dowodowy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została doręczona na długo po upływie terminu, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC przewidującym termin wygaśnięcia długu celnego. Upływ terminu powiadomienia o zaksięgowaniu retrospektywnym nastąpił z dniem 31 grudnia 2009 r. tj. na trzy lata po powstaniu w dniu zgłoszenia tj. [...] marca 2006 r. długu celnego. W ocenie skarżącego, nie ma najmniejszego znaczenia, ujawniony w materiale sprawy wątek związany z postępowaniem przygotowawczym prowadzonym przez Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w L., które nie tylko nie dotyczy osoby skarżącego, ale także okoliczności wywiezienia rzeczy podlegającej kontroli celnej na terytorium Wspólnoty, lecz nieuczciwych praktyk związanych z obrotem używanymi samochodami.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracyjny wymaga stwierdzenia, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, iż jest ona nieuzasadniona.
Istotą problemu, na którym opiera się spór prawny w badanej sprawie jest właściwa interpretacja art. 221 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Zgodnie z art. 221 ust. 3 WKC powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej. Zgodnie z ust. 4 art. 221 WKC, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. W razie zastosowania przez organy celne art. 221 ust. 4 WKC termin retrospektywnego zaksięgowania długu celnego określa art. 56 Prawa celnego, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie Wspólnotowego Kodeksu Celnego stosuje się odpowiednio.
Nie ma wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie nie został dochowany podstawowy termin retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, określony w art. 221 ust. 3 WKC. Zgłoszenia celnego dokonano w dniu [...] marca 2006 r., zaś decyzja organu pierwszej instancji nosi datę [...] lutego 2011 r.
Zastosowanie dłuższego, pięcioletniego terminu powiadomienia dłużnika o kwocie należności organy celne uzasadniają spełnieniem przesłanek, o których mowa w art. 221 ust. 4 WKC. Istnienie związku pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem podlegającym wszczęciu postępowania karnego organy celne uzasadniają faktem wszczęcia przez praokuraturę śledztwa Nr [...] w sprawie zaistniałego w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 marca 2008 r. narażenia na uszczuplenie należności celnych i podatkowych poprzez wprowadzenie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej, co do rzeczywistej wartości i stanu technicznego importowanych ze Szwajcarii pojazdów samochodowych.
Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 16 lipca 2009 r. w połączonych sprawach C-124/08 i C-125/08, Gilbert Snauwaert i in. przeciwko państwu belgijskiemu, wywiódł, że art. 221 ust. 3 WKC należy interpretować w ten sposób, że organy celne mogą skutecznie powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych podlegających zapłacie, po upływie trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego, w wypadku gdy organy nie mogły określić dokładnej kwoty tych należności wskutek popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, choćby sprawcą tego czynu nie był wskazany dłużnik. Innymi słowy: dla możliwości powiadomienia dłużnika o kwocie należności istotne jest stwierdzenie faktu popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, niezależnie od tego, czy istnieją podstawy do przypisania odpowiedzialności karnej za ten czyn osobie dłużnika.
W rozpoznawanej sprawie związek pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem podlegającym postępowaniu karnemu w rozumieniu art. 221 ust. 4 WKC polegał na dołączeniu do zgłoszenia celnego sfałszowanej faktury z zaniżoną ceną zakupu pojazdu marki T., co skutkowało zaniżeniem jego wartości celnej, a w konsekwencji zaniżeniem należności celnych.
W świetle powyższych ustaleń organy celne orzekające w badanej sprawie prawidłowo zastosowały art. 221 WKC i art. 56 Prawa celnego. Tym samym podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 221 ust. 3 WKC należało uznać za nieuzasadniony. W tym miejscu należy nadmienić, wobec powiązania zarzutu naruszenia art. 221 ust. 3 WKC z art. 6 kpa, że organy celne przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu będącym przedmiotem oceny Sądu nie stosowały.
Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 197 Ordynacji podatkowej, stwierdzić należy, że również nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać jako biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Z treści omawianego przepisu wynika, że kwestia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego pozostawiona została ocenie organu podatkowego, bowiem użyte słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Granice korzystania z tej swobody wyznacza zasada prawdy obiektywnej, gdyż z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy podatkowej. W każdej sprawie, gdy dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub jego oceny nie jest wystarczająca wiedza ogólna i doświadczenie życiowe pracownika organu, lecz niezbędne są wiadomości specjalistyczne organ podatkowy ma obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.
Ustalenie wartości samochodu używanego wymaga wiadomości specjalnych, jeśli w ramach tego ustalenia mieści się również ocena współczynników korygujących wartość sprowadzonego z zagranicy samochodu. Wiadomości odnoszące się do powołanych współczynników przekraczają zakres i doświadczenie życiowe osób posiadających wykształcenie ogólne, co powinno skutkować powołaniem przez organ podatkowy - w trybie art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej - biegłego.
Podkreślić w tym miejscu należy, że ustalenie stanu faktycznego sprawy należy zawsze do organu podatkowego, a biegły powinien jedynie udzielić odpowiedzi na konkretne pytania dostosowane do stanu faktycznego sprawy. Ustalenie stanu faktycznego nie może się zatem opierać na opinii biegłego, lecz powinno uwzględniać także inne okoliczności ustalone przez organy podatkowe w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
W rozpoznawanej sprawie organ celny prawidłowo uznał, iż dla ustalenia wartości rynkowej sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego wymagane były wiadomości specjalne i w tym celu powołał biegłego S. O. Biegły w wycenie z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...], uwzględniającej dodatkowe informacje i oświadczenia świadków nadesłane przez skarżącego, w sposób jasny i czytelny przedstawił proces wyceny przedmiotowego pojazdu, wskazując podstawy ustalenia wartości celnej pojazdu.
W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone zgodnie z regułami proceduralnymi, z poszanowaniem praw strony i czynnym jej udziałem. Organy wskazały szczegółowo motywy swoich rozstrzygnięć, oparły się na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym, odwołując się do konkretnych ustaleń faktycznych mających oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach. Ocena dokonanych ustaleń odpowiada prawu, nie narusza bowiem granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Tym samym również zarzut naruszenia art. 191 oraz art. 199a Ordynacji podatkowej nie zasługiwał na uwzględnienie.
Badając sprawę w pozostałym zakresie, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, Sąd nie dopatrzył się uchybień, mogących stanowić podstawę uchylenia decyzji jako niezgodnej z prawem. Odstępstwo od zastosowania podstawowej metody ustalania wartości celnej, tj. metody ceny transakcyjnej zostało w należyty sposób uzasadnione. Rażąca rozbieżność pomiędzy wartością sprowadzonego pojazdu określoną w zgłoszeniu celnym, a wartością pojazdów podobnych, w świetle danych zawartych w katalogach branżowych, uzasadniała wątpliwości co do prawdziwości dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego, potwierdzone pismem szwajcarskich władz celnych oraz protokołem przesłuchania S. R. - pracownika firmy "F. i M. R.", od której skarżący nabył samochód.
Nie ma także podstaw do kwestionowania prawidłowości postępowania organów celnych zmierzających do ustalenia wartości sprowadzonego przez skarżącego pojazdu na podstawie metody ostatniej szansy. Organy trafnie wykazały, powołując się na opinie Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, że w przypadku zakwestionowania wartości transakcyjnej, jedyną odpowiednią metodą ustalenia wartości celnej dla towaru, jakim jest używany samochód, jest metoda ostatniej szansy. Także sposób zastosowania tej metody, poprzez odwołanie się do prawidłowo sporządzonej opinii biegłego S. O., nie budzi wątpliwości co do prawidłowości i również jest zgodny z wytycznymi wspomnianego Komitetu.
Z tych względów pozbawiona usprawiedliwionych podstaw skarga podlegała oddaleniu przez Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło