III SA/Lu 414/10

PostanowienieWSA w Lublinie2010-09-17

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) jest uzasadniony, gdy strona jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie znajduje uzasadnienia, jeśli strona jest już zwolniona z obowiązku ich uiszczania na podstawie przepisów ustawy (art. 239 pkt 1 lit. e PPSA). W takiej sytuacji nie zachodzi podstawa do wydania orzeczenia przyznającego prawo pomocy w tym zakresie, ponieważ strona nie ponosi żadnych kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, stwierdzając, że skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, co czyni jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezzasadnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Równocześnie ze skargą skarżąca złożyła wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, zakreślając w rubryce nr 4 formularza, dotyczącej żądanego zakresu przyznania prawa pomocy, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Żądanie skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych jest zatem żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jednakże strona wnosząca skargę na działanie lub bezczynność organu w sprawach wymienionych w art. 239 pkt 1 p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Do kategorii spraw wymienionych w tym przepisie należą m.in. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a.). Sprawa, w której skarżąca wniosła skargę, mieści się w kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie, zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec tego, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, zgłoszone w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy żądanie strony zwolnienia od kosztów sądowych, nie znajduje uzasadnienia. Powyższe skutkuje odmową przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Innymi słowy, skoro w sprawie niniejszej skarżąca korzysta ze zwolnienia ustawowego, określonego art. 239 pkt 1 lit.e) p.p.s.a., nie zachodzi podstawa do wydania orzeczenia przyznającego stronie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dodatkowo należy skarżącej wyjaśnić, że stosownie do art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższego wynika, że nie stosuje się przepisów dotyczących przyznania prawa pomocy - w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - w stosunku do osób, które są zwolnione z obowiązku ich uiszczenia na podstawie ustawy. W stosunku do takich osób, przepisy dotyczące przyznania prawa pomocy stosuje się jedynie w zakresie zastępstwa prawnego (ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego), o ile żądanie takie zostanie zgłoszone w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło