III SA/Lu 414/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-06-05
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał swoją sytuację materialną i rodzinną w sposób rzetelny i wyczerpujący, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób rzetelny i wyczerpujący swojej sytuacji materialnej i osobistej, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy. Oświadczenia skarżącego były sprzeczne, a część wezwań organu pozostała bez odpowiedzi, co narusza obowiązek zachowania należytej staranności przy wykazywaniu przesłanek przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący R. N. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Skarżący wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, złożył go, podając wstępnie sprzeczne informacje o swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Po kolejnym wezwaniu do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, skarżący złożył kolejny formularz, ale nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów ani wyjaśnień, co doprowadziło do odmowy przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W złożonej skardze skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Skarżący wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w zakreślonym terminie złożył wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jest zatrudniony na [...] etatu jako zaopatrzeniowiec, a jego dochód z tego tytułu wynosi ok. [...]-[...]zł miesięcznie. Skarżący podał, że mieszka "kątem u rodziny", ale nie wykazał żadnych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Ponadto skarżący wykazał, że nie posiada majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych, podniósł też że płaci alimenty. W odpowiedzi na wezwanie referendarza do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał kolejny urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, a na ich dochód składa się emerytura matki w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto) oraz jego wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Na potwierdzenie wysokości otrzymywanych kwot skarżący przedłożył odcinek wypłaty emerytury matki za miesiąc maj 2014 r. oraz zaświadczenie o wysokości pobranego przez niego wynagrodzenia za miesiąc kwiecień 2014 r.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.).
Ciężar dowodu wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy obciąża stronę ubiegającą się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej.
Analiza oświadczeń skarżącego złożonych na urzędowych formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna, zaś jego oświadczenia co do sytuacji rodzinnej są sprzeczne. We wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 8 maja 2014 r. skarżący podał, że nikt nie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, utrzymuje się sam z wynagrodzenia za pracę w kwocie ok. [...]-[...] zł miesięcznie oraz że płaci alimenty. Natomiast we wniosku z dnia 30 maja 2014 r. wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, która osiąga dochód z emerytury w wysokości [...] zł netto, zaś jego wynagrodzenie za kwiecień 2014 r. wyniosło [...] zł. Skarżący nie wykazał jednak ani majątku matki prowadzonej z nim wg. oświadczenia z dnia 30 maja 2014 r. wspólne gospodarstwo domowe, ani dochodów z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Jak bowiem wynika z dołączonego do drugiego urzędowego formularza PPF, zaświadczenia zakładu pracy z dnia 9 maja 2014 r., matka skarżącego prowadzi działalność gospodarczą ([...]) i go zatrudnia.
W ocenie referendarza negatywnie należy ocenić fakt, że skarżący odpowiedział jedynie częściowo na wezwanie z dnia 12 maja 2014 r. do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Skarżący mimo wezwania, nie nadesłał wyciągów bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ani nie złożył oświadczenia o ich nieposiadaniu (pkt 2 wezwania), nie wyjawił też, w jakiej wysokości miesięcznie płaci alimenty. Ponadto złożone przez niego zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia obejmuje jedynie kwiecień 2014 r., podczas gdy wezwanie dotyczyło podania wysokości wynagrodzenia za okres ostatnich trzech miesięcy. W świetle zasad doświadczenia życiowego za niewiarygodne należy uznać oświadczenie skarżącego o utrzymywaniu siebie i płaceniu alimentów jedynie z kwoty ok. [...]- [...] zł miesięcznie.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej i osobistej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Skarżący nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawiając swoją sytuację materialną wybiórczo, nie wykazał wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak też w zakresie częściowym.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło