III SA/Lu 418/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu J. G. przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie przewidzianym do jego uiszczenia skarżący J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 6 września 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. J. G. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), od wydanego przez referendarza sądowego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy przysługuje stronie sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 7 dni. Z przepisu art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem konsekwencją wniesienia przez J. G. sprzeciwu od wydanego w niniejszej sprawie postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 września 2011 roku, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy, była utrata mocy ostatnio wymienionego postanowienia i rozpoznanie wniosku skarżącego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W ocenie Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 245 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 ). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 ). W świetle treści art. 245 § 2 p.p.s.a. zgłoszone we wniosku skarżącego żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1); a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również częściowym. Jak wynika z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy, treści sprzeciwu oraz pisma skarżącego z dnia [...] października 2011 roku, a także złożonych w sprawie dokumentów, J. G. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma nikogo na utrzymaniu. Jest właścicielem i współwłaścicielem działek rolnych o powierzchni poniżej [...] ha. Na nieruchomości, której jest współwłaścicielem, usytuowany jest budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2. J. G. zamieszkuje w pokoju o powierzchni [...] m2. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł brutto ([...] netto) miesięcznie, nadto uprawia posiadane grunty rolne. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznać należy, że brak podstaw do przyjęcia, iż J. G. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, na które składają się: wpis od skargi, określony na kwotę 200 zł stosownie do § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz ewentualnie opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł za wydanie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) i koszty wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego, w przypadku ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, przy przewidzianej w stosownych przepisach minimalnej stawce wynagrodzenia adwokata i radcy prawnego w kwocie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm./). Jak bowiem ustalono, skarżący na własne utrzymanie dysponuje stałym dochodem w wysokości [...] zł netto miesięcznie, a więc w skali jednego miesiąca kilkakrotnie przewyższającym wymienione ostatnio przewidywane koszty postępowania. Wymaga przy tym podkreślenia stałość wskazanego dochodu, w związku z czym skarżący może stosownie planować swoje wydatki. Nie budzi więc wątpliwości, że w tych okolicznościach skarżący może ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd miał przy tym na uwadze treść złożonego w dniu [...] sierpnia 2011 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący wskazał, że w okresie ostatnich trzech miesięcy poniósł wydatki w łącznej kwocie [...] zł. Trzeba jednak podkreślić, że nie wszystkie wskazane wydatki mają charakter stały. Część z wydatków jest bowiem związana z kosztami produkcji rolnej w danym okresie (koszty prac żniwnych, koszenia i prasowania – [...] zł, zakupu oleju napędowego- [...] zł, paszy – [...] zł, zboża – [...] zł, drobiu – [...] zł), a nadto część wydatków ma charakter wpadkowy (koszt naprawy samochodu w kwocie [...]zł, zakup siatki ogrodzeniowej za kwotę [...] zł, naprawa sprzętu rolniczego – [...] zł). Zważywszy więc na stałość dochodu skarżącego z tytułu emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie, nie ma przesłanek do uznania, że J. G. nie może obecnie ponieść kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, zwłaszcza, że tylko część tych kosztów jest aktualna na obecnym etapie postępowania, zaś skarżący uzyskuje świadczenie emerytalne co miesiąc. Dodatkowo, w świetle zasad doświadczenia życiowego uznać należy, że skarżący uzyskuje przychody z prowadzonego gospodarstwa rolnego, skoro deklarowane wydatki w kwotach średnio [...] zł miesięcznie, w tym na potrzeby produkcji rolnej, przekraczają dwukrotnie dochody z uzyskiwanej przez J. G. emerytury. Natomiast w związku z twierdzeniem skarżącego, że działalność rolnicza ostatecznie nie przynosi dochodu, w związku z czym skarżący zmuszony jest zaciągać długi na pokrycie bieżących kosztów tej działalności, trzeba podkreślić, że w treści wniosku o przyznanie prawa pomocy J. G. wskazał jedynie na obecne obciążenie z tytułu spłaty pożyczki w kwocie [...] zł miesięcznie. Jednocześnie skarżący w treści złożonego oświadczenia pominął wynikającą ze skargi oraz dołączonych do niej dokumentów okoliczność uzyskiwania w ostatnich kilku latach dopłat do działalności rolniczej. Ta zaś okoliczność dodatkowo pozytywnie wpływa na sytuację finansową skarżącego. Z tych wszystkich względów, wobec niespełnienia przewidzianych w art. 246 § 1 p.p.s.a przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie powołanego przepisu orzekł jak w postanowieniu.