III SA/Lu 428/08
PostanowienieWSA w Lublinie2008-12-05
Skład orzekający: Anna Puton - Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, brak dochodu i majątku.Stan faktyczny
Skarżący A. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie umorzenia należności składkowych. Skarżący przebywał w zakładzie karnym, jest osobą bezrobotną, nie posiada oszczędności, a jego sytuacja materialna i zdrowotna jest trudna. Sąd stwierdził, że skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a jego wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. D. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: przyznać A. D. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 26 sierpnia 2008r., złożonym na urzędowym formularzu skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 13 października 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. W dniu 20 listopada 2008r. wezwano skarżącego do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 28 listopada 2008r. złożył stosowne oświadczenia oraz załączył kserokopię postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...], sygn. akt: [...] o warunkowym przedterminowym zwolnieniu oraz kserokopię świadectwa zwolnienia z dnia [...], wydanego przez Zakład Karny w Z.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, rozpoznaniu podlega jedynie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata.
W tym miejscu podnieść należy, że do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 ustawy p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stwierdzić należy, że wniosek strony o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu, skarżący podał, że przebywa w zakładzie karnym, gdzie nie jest odpłatnie zatrudniony. Podniósł również, że ze względu na stan zdrowia (cierpi na [...]), lekarz nie wyraził zgody na podjęcie przez niego pracy. Zwrócił również uwagę na swoją trudną sytuację finansową, która wynika m.in. z faktu, że posiada zadłużenie w banku na kwotę ok. [...] zł. W dalszej części urzędowego formularza skarżący wykazał, że nie posiada majątku w postaci nieruchomości jak również żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. W piśmie z dnia 28 listopada 2008r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, skarżący oświadczył, że w Zakładzie Karnym w Z. przebywał do dnia [...], kiedy to został warunkowo przedterminowo zwolniony (na dowód czego przedłożył kserokopię postanowienia sądu z dnia [...], sygn. akt: [...]). Wyjaśnił również, iż w zakładzie karnym pełnił funkcję [...], jednakże nie otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenia. Skarżący wyjaśnił, iż obecnie jest osobą bezrobotną, nie posiada oszczędności i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Do pisma z dnia 28 listopada 2008r. skarżący załączył również świadectwo zwolnienia z Zakładu Karnego w Z. z dnia [...], poświadczające , iż z depozytu zakładu karnego wydano mu środki pieniężne w kwocie [...] zł.
Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i nadesłanych dokumentach, sytuację materialną i zdrowotną skarżącego, brak dochodu, a także majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów postępowania, uznać należy, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 258 § 1
i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło