III SA/Lu 428/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2012 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego S. D. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARiMR) – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. D. utrzymana została w mocy decyzja wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie przyznania S. D. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2011 r. do Biura Powiatowej ARiMR wpłynął wniosek S. D. o przyznanie płatności na rok 2011, w tym: jednolitej płatności obszarowej (JPO) dla działek rolnych o powierzchni 7,80 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) dla działek o powierzchni 0,97 ha oraz przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich (OM) dla działek o powierzchni 2,96 ha. W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2012 r. przyznał wnioskodawcy na rok 2011: jednolitą płatność obszarową w wysokości 5 416,68 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 266 zł oraz odmówił przyznania na rok 2011 przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich. Organ odwoławczy podniósł, że w dniu [...] września 2011 r. w gospodarstwie rolnym S.D. przeprowadzona została przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej– kontrola na miejscu metodą FOTO w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Jak wynika z protokołu z czynności kontrolnych nr [...], stwierdzono następujące nieprawidłowości: – na działce rolnej G1 OM położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (województwo [...], powiat [...], gmina [...], obręb ewidencyjny [...]) – powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,16 ha (pow. deklarowana we wniosku 0,80 ha), nieprawidłowość oznaczono kodem: DR 13+ ("zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej"); – na działce rolnej E JPO_TUZ położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (województwo [...], powiat [...], gmina [...], obręb ewidencyjny [...]) - powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,08 ha (pow. deklarowana we wniosku 0,10 ha), nieprawidłowość oznaczono kodem: DR 4 ("stwierdzona w wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni 0,1 ha"). Ponadto stwierdzone zostały rozbieżności dotyczące działki rolnej H, co do której powierzchnia deklarowana wynosiła 0,44 ha, a powierzchnia stwierdzona w toku kontroli na miejscu wynosiła 0,67 ha, natomiast powierzchnia deklarowana działki rolnej I we wniosku wynosiła 0,30 ha, a powierzchnia stwierdzona – 0,44 ha. W przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO) biorąc po uwagę wynik przeprowadzonej kontroli na miejscu, powierzchnia stwierdzona działek rolnych wyniosła – 7,70 ha (pow. deklarowana – 7,80 ha). Różnica między powierzchnią zadeklarowaną przez stronę, a powierzchnią stwierdzoną (jako uprawnioną do JPO) wyniosła 0,10 ha, co stanowi 1,2987% (0,10 ha : 7,70 ha x 100) powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej. Mając na uwadze stawkę jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2011 r., która została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2011 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2011 r. (Dz. U. Nr 238, poz. 1421), organ przeprowadził następujące wyliczenie: 7,70 ha x 710,57 zł = 5.471,39 zł. Powyższa płatność została pomniejszona o kwotę 54,71 zł w związku z zastosowaniem art. 55 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Płatność na rok 2011 została przyznana w wysokości 5.416,68 zł. W przypadku uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) stawka uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha uprawy w 2011 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2011 r. w sprawie stawek płatności uzupełniającej obszarowej za 2011 r. (Dz. U. Nr 238, poz. 1422). Organ zastosował następujące wyliczenie: 0,97 ha x 274,23 zł = 266,00 zł i w takiej wysokości została przyznana ta płatność na rok 2011. W odniesieniu do przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich (OM), biorąc po uwagę wynik przeprowadzonej kontroli na miejscu metodą FOTO – różnica między powierzchnią zadeklarowaną 2,96 ha, a powierzchnią stwierdzoną 2,32 ha (jako uprawnioną do płatności OM) wyniosła 0,64 ha, co stanowi 27,5862% powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej. W tej sytuacji organ wywiódł, że w myśl art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, a różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Mając to na uwadze, w całości odmówiono S. D. przyznania płatności z tytułu owoców miękkich (OM) na rok 2011. Organ odwoławczy podkreślił, że rozstrzygniecie w przedmiotowej sprawie zostało oparte na wynikach kontroli na miejscu metodą FOTO, przeprowadzonej w dniu [...] września 2011 r. przez osoby do tego fachowo przygotowane, posiadające nie tylko odpowiedni sprzęt, ale również niezbędną wiedzę. Szczegółowa analiza zapisów protokołu z czynności kontrolnych wskazuje, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy, nie stwierdzono bowiem żadnych uchybień. Organ wskazał, że obowiązkiem S.D. było poinformowanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o dokonanej zmianie upraw na powierzchni 0,64 ha. Tymczasem strona poinformowała Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o zmianie wykorzystywania gruntów rolnych na działce rolnej K1 OM (zmianie wielkości powierzchni malin) dopiero w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2012 r., czyli po doręczeniu raportu z przeprowadzonych czynności kontrolnych i decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mając zatem na uwadze obowiązujące przepisy prawa, brak było podstaw do uznania powierzchni 0,64 ha na działce rolnej G1 jako powierzchni uprawnionej do uzyskania płatności OM. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S.D. zakwestionował decyzję z dnia [...] maja 2012 r. w części dotyczącej odmowy przyznania przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich. Podkreślił, że plantacja malin letnich i jesiennych została nasadzona w 2008 r. Kontrola na działce nr [...] w K. została przeprowadzona w dniu [...] września 2011 r., po zaoraniu części malin i z wynikami tej kontroli się nie zgadza. Na dzień dzisiejszy pozostała część malin wynosi 0,53 ha. Do skargi dołączono płytę DVD ze zdjęciami działki, której dotyczy płatność z tytułu owoców miękkich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z przyczyn podniesionych przez skarżącego w skardze, należało mieć bowiem na uwadze, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie według art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych reguł, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zarówno zaskarżona decyzja Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...]marca 2012 r. – podlegają uchyleniu. Podstawową i niekwestionowaną zasadą postępowania administracyjnego jest stosowanie przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydawania decyzji. Przepisy te decydują również o tym, czy i w jakim zakresie organ powinien ewentualnie stosować przepisy poprzednio obowiązujące. Z kolei organ odwoławczy winien ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydawania swej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2079/97, LEX nr 48737). W stanie prawnym obowiązującym do dnia 15 marca 2012 r., zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, przywołanym w decyzji organu I instancji oraz powielonymi przez organ odwoławczy, to jest art. 7 ust. 3a-3c ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.), wnioskującemu o płatność do owoców miękkich przysługuje pomoc, o której mowa w art. 98 ust. 1-3 rozporządzenia nr 73/2009, zwana dalej "pomocą wspólnotową do owoców", oraz pomoc krajowa, o której mowa w art. 98 ust. 4 tego rozporządzenia, zwana dalej "pomocą krajową do owoców", do będącej w jego posiadaniu powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tymi płatnościami zgodnie z art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona w art. 5 ust. 1 akapit czwarty i ust. 3 rozporządzenia nr 1121/2009; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 4) zostały spełnione warunki określone w tytule II rozdziału 8 rozporządzenia nr 1121/2009 (art. 7 ust. 3a ustawy) Umowa o przetwórstwo albo zobowiązanie do realizacji dostawy, o których mowa w art. 32 rozporządzenia nr 1121/2009, oprócz danych, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. a i b tego rozporządzenia, zawiera również numer identyfikacyjny, o którym mowa w ust. 3a pkt 3 (art. 7 ust. 3b ustawy). Kopię umowy o przetwórstwo albo zobowiązania do realizacji dostawy, o których mowa w art. 32 rozporządzenia nr 1121/2009, wnioskujący o płatność do owoców miękkich składa do kierownika biura powiatowego Agencji w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (art. 7 ust. 3c ustawy). Uszło jednak uwadze organom obu instancji, że stan prawny w omawianym zakresie uległ zmianie z dniem 15 marca 2012 r., kiedy weszła w życie nowelizacja ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mianowicie przepisy art. 7 ust. 3a-3d uchylone zostały przez art. 1 pkt 3 lit. e ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 243). W takiej sytuacji decyzje organów obu instancji wydane zostały już w nowym, nie zaś poprzednio obowiązującym stanie prawnym, do którego odwołały się organy obu instancji. Po wskazanych zmianach przepisów, kwestie dotyczące płatności z tytułu owoców miękkich reguluje dodany do ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przepis art. 24aa. Sąd bada natomiast legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z przepisami obowiązującymi na dzień wydania decyzji przez organ II instancji. Skoro zatem już decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] marca 2012 r. wydana została już w nowym stanie prawnym, z pominięciem jednakże regulacji obowiązującej w dacie orzekania przez ten organ, a organ II instancji również nie odnotował zmiany stanu prawnego i utrzymał w mocy obarczoną błędną podstawą prawną decyzję pierwszoinstancyjną, to obie decyzje winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Przeoczona przez organy zmiana stanu prawnego powoduje konieczność dokonania ponownej oceny prawnej poczynionych przez nie w sprawie ustaleń faktycznych, stosownie do nowego brzmienia materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia stanowiących przesłanki przyznawania płatności z tytułu owoców miękkich. Z przytoczonych względów uznając, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.