III SA/Lu 429/24

WyrokWSA w Lublinie2024-10-24

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Anna Strzelec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość dodatku wyrównawczego dla prokuratora będącego jednocześnie żołnierzem zawodowym, uwzględniając okresy poprzedniej aktywności zawodowej i prawo do odsetek ustawowych za opóźnienie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie ustaliły w sposób precyzyjny stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie wykazały jednoznacznie, jakie okresy poprzedniej aktywności zawodowej skarżącego zostały uwzględnione przy obliczaniu dodatku wyrównawczego i dodatku za długoletnią służbę wojskową. Brak precyzyjnych ustaleń uniemożliwił kontrolę sądową decyzji. Sąd wskazał również, że kwestia odsetek ustawowych za opóźnienie wymaga od skarżącego wykazania daty wymagalności świadczenia, a organy nie miały podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie z urzędu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi prokuratora M. W. na decyzję Prokuratora Okręgowego w Lublinie, która uchyliła decyzję Prokuratora Rejonowego w Lublinie przyznającą dodatek wyrównawczy i przyznała skarżącemu dodatek w innej kwocie. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji nie uwzględniała zaleceń sądowych dotyczących zaliczenia okresu wykonywania zawodu adwokata do stażu pracy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (brak orzeczenia o odsetkach) i procesowego (niepełne uzasadnienie decyzji).
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prokuratora Okręgowego w Lublinie z dnia 15 maja 2024 r. oraz decyzję Prokuratora Rejonowego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2023 r. Zasądzono od Prokuratora Okręgowego w Lublinie na rzecz M. W. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prokuratora Okręgowego w Lublinie z dnia 15 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku wyrównawczego dla prokuratora I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prokuratora Rejonowego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Prokuratora Okręgowego w Lublinie na rzecz M. W. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 maja 2024 r. nr [...] Prokurator Okręgowy w Lublinie uchylił w całości decyzję Prokuratora Rejonowego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prokuratorowi M. W. (dalej jako "skarżący") dodatku wyrównawczego od dnia 1 stycznia 2024 r. w kwocie [...]zł miesięcznie brutto i przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy od dnia 1 stycznia 2024 r. w kwocie [...]miesięcznie brutto. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia 29 grudnia 2023 r. Prokurator Rejonowy w Lublinie przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy od dnia 1 stycznia 2024 r. w kwocie [...]zł miesięcznie brutto "w związku ze zmianą kwoty wynagrodzenia prokuratora z tytułu zmiany wysokości kwoty stanowiącej podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść art. 439 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248 z późn. zm.), dalej jako "ustawa o obronie Ojczyzny". Na tej podstawie przyznał skarżącemu kwotę dodatku wyrównawczego, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą porównywalnego wynagrodzenia prokuratora a uposażeniem należnym skarżącemu na zajmowanym stanowisku służbowym. Organ I instancji wyjaśnił, że na mocy decyzji Prokuratora Generalnego nr [...] z dnia [...] r. skarżący został wyznaczony na stanowisko służbowe prokuratora w Dziale do spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej w Lublinie, zaszeregowany do stopnia etatowego porucznika i grupy uposażenia U:12A. Stanowisko służbowe objął w dniu [...] r. Data początkowa służby wojskowej skarżącego została ustalona na dzień [...] r. Staż pracy skarżącego dla uzyskania stawki wynagrodzenia zasadniczego na stanowisku prokuratora prokuratury rejonowej liczony jest od [...] r. Natomiast datę początkową dla ustalenia dodatku za długoletnią pracę ustalono na dzień [...] r. Organ I instancji stwierdził, że stosownie do art. 125 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2022 r., poz. 390 z późn. zm.), dalej jako "Prawo o prokuraturze", art. 437 ust. 1 i art. 439 ust. 1 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 608), dalej jako "rozporządzenie z dnia 27 marca 2023 r." i § 31 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. poz. 149 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie z dnia 9 stycznia 2023 r.", miesięczna kwota uposażenia należna skarżącemu na zajmowanym stanowisku służbowym wynosi [...] zł. Na tę kwotę składa się stawka uposażenia zasadniczego dla grupy uposażenia U:12A w kwocie 6 860,00 zł oraz dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości 3% należnego uposażenia zasadniczego w kwocie 205,80 zł. Powołując się na art. 123 § 1 ustawy – Prawo o prokuraturze i komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2023 r. (M. P., poz. 831) wskazał, że przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2023 r. wynosiło [...] zł. Wysokość porównywalnego wynagrodzenia prokuratora powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji co skarżący, na podstawie art. 123 § 1, art. 124 § 1, § 2 i § 11 Prawa o prokuraturze i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lutego 2016 r. w sprawie wynagrodzenia zasadniczego prokuratorów oraz wysokości dodatków funkcyjnych przysługujących prokuratorom (Dz.U. z 2023 r., poz. 1656) stanowi kwota [...]zł. Na tę kwotę składa się: wynagrodzenie zasadnicze prokuratora w stawce drugiej z zastosowaniem mnożnika 2,17 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego w wysokości [...] zł oraz dodatek za długoletnią pracę w wysokości 5% wynagrodzenia zasadniczego w kwocie [...]zł. Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia 16 maja 2024 r. Prokurator Okręgowy w Lublinie uchylił decyzję Prokuratora Rejonowego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2023 r. i przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy od dnia 1 stycznia 2024 r. w kwocie [...]miesięcznie brutto. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wysokość przyznanego skarżącemu decyzją organu I instancji dodatku wyrównawczego nie uwzględniała zaleceń zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 stycznia 2024 r. sygn. III SA/Lu 192/23, sygn. akt III SA/Lu 688/23 oraz z dnia 30 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 415/23, dotyczących zaliczenia okresu wykonywania zawodu adwokata do stażu pracy. Z uwagi na to, że powyższe wyroki zapadły w sprawach o analogicznym stanie faktycznym, zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie M. W. dodatku wyrównawczego od dnia 1 stycznia 2024 r. dodatek wyrównawczy w kwocie [...]zł miesięcznie brutto. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. W. zaskarżył w całości decyzję organu odwoławczego. Skarżący zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez jego niezastosowanie i brak orzeczenia o odsetkach ustawowych za opóźnienie w zakresie przyznanego świadczenia, które jest wymagalne z datą wcześniejszą niż data wydanej decyzji; 2) przepisów prawa procesowego, tj. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji w sposób niepełny, nieprecyzyjny i niepozwalający na zrozumienie metodyki, jaką zastosował organ przy obliczaniu świadczenia i tym samym dokonania kontroli jej poprawności, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 11 k.p.a. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie decyzji wydanej w II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ pominął art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny, zgodnie z którym, w przypadku zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 432, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności. W obecnym systemie finansowania wynagrodzeń prokuratorów będących jednocześnie żołnierzami zawodowymi dodatek wyrównawczy jest elementem ich uposażenia. W zaskarżonej decyzji zabrakło jednak orzeczenia o odsetkach. Organ nie wydał także odrębnej decyzji w przedmiocie odsetek. Organ dopuścił się również naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji w sposób niepełny, nieprecyzyjny i uniemożliwiający zrozumienie sposobu obliczania świadczenia i skontrolowanie jego poprawności, co doprowadziło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 11 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje, jakie kwoty i na jakiej podstawie organ przyjął dla swoich wyliczeń. W konsekwencji nie sposób zweryfikować ich poprawności. Ponadto ewentualne uwzględnienie dodatkowego okresu zatrudnienia strony ma bezpośredni wpływ na ustalenie prawa do świadczenia pod nazwą dodatek za długoletnią służbę wojskową, a dopiero pośredni na świadczenie będące przedmiotem rozstrzygnięcia, czyli dodatek wyrównawczy. Organ jednak nie podał sposobu wyliczeń, ani dodatku za długoletnią służbę wojskową, ani też dodatku wyrównawczego. Nie wykazał, jakie wartości i jakie okresy przyjął i jaka jest relacja pomiędzy nimi. Skarżący podkreślił, że Prokurator Okręgowy wydał dziewięć decyzji administracyjnych, które kształtują sytuację strony w zakresie przyznawanego świadczenia w postaci dodatku wyrównawczego. Decyzje te rozstrzygają de facto w tym samym zakresie, w sposób niejako "nakładający" na siebie okresy, za jakie świadczenie zostaje przyznane. Jednocześnie w wydawanych decyzjach, brak jest kompleksowego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem zmian, o których decyduje sam organ. Mamy zatem do czynienia z sytuacją, w której bez zmiany czy uchylenia rozstrzygnięć za poprzednie okresy, przyznawane są kolejne, nakładające się na siebie te same świadczenia, za kolejne okresy. Różnicą jest ich zmienna wysokość oraz termin, od którego zostają przyznane. Co istotne, wszystkie świadczenia są przyznawane nie na konkretny okres, lecz bezterminowo, co dodatkowo pogłębia ich wadliwość. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zasadniczo w postępowaniu sądowoadministracyjnym, sąd nie ustala samodzielnie stanu faktycznego sprawy, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu administracyjnym, to znaczy ocenia, czy organy orzekające dokonały tych ustaleń zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Składowi orzekającemu w niniejszej sprawie wiadome jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokami w sprawach III SA/Lu 192/23, III SA/Lu 230/23, III SA/Lu 415/23, III SA/Lu 688/23, III SA/Lu 16/24 uchylił zaskarżone decyzje Prokuratora Okręgowego w Lublinie oraz decyzje Prokuratora Rejonowego w Lublinie w przedmiocie przyznania skarżącemu dodatku wyrównawczego. Przede wszystkim sąd zobowiązał organy do uwzględnienia przy obliczaniu wysokości należnego skarżącemu dodatku wyrównawczego, okresu wykonywania zawodu adwokata. Stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Uregulowanie przewidziane w art. 170 p.p.s.a. gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Jakkolwiek związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, to jednak może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 170). Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Bezspornie kwestia uwzględnienia przy obliczaniu wysokości należnego skarżącemu dodatku wyrównawczego, okresu wykonywania zawodu adwokata została przesądzona w powołanych wyżej prawomocnych wyrokach tut. sądu. Ustawa o obronie Ojczyzny jest niewątpliwie regulacją ze sfery stosunków administracyjnych. Zarówno stosunek służbowy żołnierzy zawodowych, jak i stosunek służbowy żołnierzy niebędących żołnierzami zawodowymi są stosunkami administracyjnoprawnymi właściwymi administracyjnoprawnej relacji podporządkowania władczemu rozstrzygnięciu administracji. Jednocześnie część uregulowań ma charakter zbieżny do prawa pracy, np. urlopy w związku z urodzeniem i wychowaniem dziecka. W przypadku dodatku wyrównawczego w ustawie przewidziano wprost, że przyznaje się go w drodze decyzji, tzn. decyzji administracyjnej uregulowanej w rozdziale 7 działu II k.p.a. w artykułach od 104 do 113. W treści zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wysokość przyznanego decyzją organu I instancji dodatku wyrównawczego nie uwzględniała zaleceń zawartych w powołanych wyżej wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie dotyczących zaliczenia okresu wykonywania zawodu adwokata do stażu pracy, które zapadły w sprawach o analogicznym stanie faktycznym. W związku z tym zasadne było, zdaniem organu, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie M. W. dodatku wyrównawczego od dnia 1 stycznia 2024 r. w kwocie [...]zł miesięcznie brutto. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji nie wynika, w jakich okresach skarżący wykonywał zawód adwokata oraz jaki z tego tytułu przyjęto "staż pracy". W tym zakresie organ nie zawarł w zaskarżonej decyzji żadnych ustaleń faktycznych. Dodatkowo, jedynie z decyzji organu I instancji wynika, że datę początkową służby wojskowej do dodatku za długoletnią służbę wojskową ustalono na dzień [...] r., podczas gdy skarżący został zaszeregowany do stopnia podporucznika i wyznaczony na stanowisko służbowe prokuratora prokuratury rejonowej później, bowiem na podstawie decyzji Prokuratora Generalnego z dnia [...] r. Organy nie wyjaśniły, jaki okres oraz od kiedy liczony i z jakiego tytułu został skarżącemu doliczony do służby wojskowej. Sąd może jedynie domniemywać, że był to okres odbywania ćwiczeń wojskowych oraz okres zaszeregowania do stopnia podporucznika, ale aby możliwa była kontrola sądowa aktu administracyjnego, stan faktyczny sprawy musi być jednoznacznie ustalony. Analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku stażu pracy skarżącego niezbędnego dla określenia stawki wynagrodzenia zasadniczego na stanowisku takim samym w prokuraturze rejonowej. Organ I instancji wskazał, że staż pracy liczony jest od [...] r., a data początkowa do dodatku za długoletnią pracę ustalona została na dzień [...] r. Także i tych dat nie można w żadnym razie zweryfikować na podstawie zaskarżonej decyzji, a nie jest rolą sądu samodzielne ustalanie, w jakich okresach skarżący pracował przed objęciem stanowiska prokuratora. W związku z powyższym, z uwagi na brak konkretnych ustaleń okresów wykonywania zawodu adwokata – zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli. Należy zwrócić uwagę, że ustalenie dokładnego okresu wykonywania zawodu adwokata przez skarżącego ma istotne znaczenie w świetle art. 439 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny w związku z art. 124 § 11 Prawa o prokuraturze. Podobnie jak niebagatelne znaczenie ma również dokładne ustalenie okresu zatrudnienia niezbędnego do określenia dodatku za długoletnią pracę. Zgodnie bowiem z art. 439 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, w przypadku gdy miesięczne uposażenie żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego albo prokuratora do spraw wojskowych jest niższe od miesięcznego wynagrodzenia przysługującego na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji sędziego sądu powszechnego albo wysokości wynagrodzenia prokuratora na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, żołnierzowi przysługuje dodatek wyrównawczy w wysokości różnicy między tym wynagrodzeniem a uposażeniem należnym na zajmowanym stanowisku. Stosownie natomiast do treści art. 124 § 11 Prawa o prokuraturze, prokuratorowi przysługuje dodatek za długoletnią pracę wynoszący, począwszy od 6. roku pracy, 5% aktualnie pobieranego przez prokuratora wynagrodzenia zasadniczego i wzrastający po każdym kolejnym roku pracy o 1% tego wynagrodzenia, aż do osiągnięcia 20% wynagrodzenia zasadniczego. Po 20 latach pracy dodatek wypłacany jest, bez względu na staż pracy powyżej tego okresu, w wysokości 20% aktualnie pobieranego przez prokuratora wynagrodzenia zasadniczego. Organ II instancji w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił w jakiej wysokości – na porównywalnym stanowisku – przysługiwałby dodatek za długoletnią pracę. Wskazał wprawdzie, że organ I instancji nie doliczył okresu wykonywania zawodu adwokata, ale jednocześnie sam nie sprecyzował jaki to byłby procent aktualnie pobieranego przez prokuratora wynagrodzenia zasadniczego. Ponownie należy wskazać, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych. Ten obowiązek spoczywa na organach administracji, które – w tym konkretnym przypadku zobowiązane były – wskazać jaki okres wykonywania zawodu adwokata przez skarżącego przyjęły i jak okres ten przełożył się na wysokość dodatku za długoletnią pracę – stanowiącego jeden z elementów wyliczenia dodatku wyrównawczego określonego w art. 439 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że decyzje wydane w obu instancjach naruszają art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 434 ustawy o obronie Ojczyny, należy wyjaśnić, że zgodnie tym przepisem w przypadku zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 432, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności. W praktyce podstawowymi tytułami płatności odsetek są czynności prawne (umowy lub – rzadziej – czynności prawne jednostronne) oraz przepisy ustawy. W tym przypadku będzie to przepis prawa. Przesłanką przyznania odsetek za nieterminową wypłatę uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzowi zawodowemu jest zwłoka w ich wypłacie oraz wymagalność (zob. wyrok NSA z dnia 18 maja 2010 r., sygn. I OSK 1562/09). Użycie przez ustawodawcę terminu "zwłoka" wskazuje jednoznacznie na to, że roszczenie o odsetki przysługuje wnioskodawcy tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kwalifikowanego, zawinionego typu opóźnienia w wypłacie należności. W takim przypadku przysługują odsetki za opóźnienie, o których mowa w art. 481 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm.). W doktrynie prawa cywilnego na tle stosowania art. 476 – przyjmuje się, że istnieją dwa rodzaje opóźnienia: opóźnienie zwykłe i zwłoka. Opóźnienie zwykłe ma miejsce wówczas, gdy dłużnik nie ze swojej winy nie dotrzymuje terminu spełnienia świadczenia. Przez zwłokę rozumiane się natomiast opóźnienie kwalifikowane. Taki rodzaj opóźnienia będzie miał miejsce wówczas, gdy dłużnik nie spełnia świadczenia w terminie, wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność. Zwłoka jest domniemana. Ma to takie konsekwencje, że wierzyciel nie musi udowadniać, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z powodu okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność. Wskazuje jedynie, że termin wykonania zobowiązania bezskutecznie minął. Dłużnik, chcąc zwolnić się z odpowiedzialności, powinien wykazać, że nie ponosi odpowiedzialności za uchybienie terminowi (zob. R. Tanajewska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. P. Nazaruk, LEX/el. 2024, art. 476.). Innymi słowy to wierzyciel ma wykazać, że termin wykonania zobowiązania bezskutecznie minął, a dłużnik – broniąc się przed żądaniem – że nie dopuścił się zwłoki. W przedmiotowej sprawie skarżący po raz pierwszy wskazał na konieczność zastosowania normy prawnej z art. 434 ustawy o Obronie Ojczyzny w skardze. Brak jest natomiast takiego wniosku w aktach sprawy. Organy nie miały zatem podstaw do podjęcia z urzędu rozstrzygnięcia w tym zakresie. W uzasadnieniu skargi skarżący jedynie enigmatycznie podnosi, że "w takiej sytuacji stronie przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne", jednak nie precyzuje kiedy dokładnie upłynął – jego zdaniem – termin płatności. Pamiętać bowiem należy, że o odsetkach za opóźnieniem orzeka w drodze decyzji organ jedynie w sytuacji gdy stwierdzi, że doszło do zwłoki. Opóźnienie zwykłe nie jest podstawą do naliczenia odsetek. W związku z tym, aby możliwe było orzekanie o odsetkach za opóźnienie na podstawie art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny, skarżący powinien samodzielnie wykazać datę wymagalności należnych mu świadczeń pieniężnych. Odnosząc się natomiast do zarzutu swoistego "nakładania się" okresów przyznania dodatku wyrównawczego należy wyjaśnić, że istotnie Prokurator Rejonowy w Lublinie decyzją z dnia 6 marca 2024 r. nr [...] przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy w kwocie [...]zł miesięcznie brutto od dnia 1 stycznia 2024 r. Podstawą wydania tej decyzji była jednak zmiana kwoty uposażenia z tytułu zmiany stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Minister Obrony Narodowej wydał bowiem rozporządzenie z dnia 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U., poz. 222), które przewidywało, że stawka uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych dla grupy uszeregowania U:12A wynosi 8 600,00 zł (poprzednio była to kwota 6 860,00 zł określona w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych - Dz. U., poz. 608). Przy czym co istotne, wskazane rozporządzenie w § 3 przewiduje, że stosuje się je do ustalania wysokości uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych od dnia 1 stycznia 2024 r. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 21 lutego 2024 r. Ponieważ skarżący odwołał się od wskazanej decyzji, Prokurator Okręgowy w Lublinie decyzją z dnia 16 maja 2024 r. ([...]) uchylił decyzję organu I instancji i przyznał dodatek wyrównawczy w kwocie [...]zł miesięcznie brutto od dnia 1 stycznia 2024 r. przyjmując, że błędnie nie doliczono skarżącemu okresu wykonywania zawodu adwokata. Przedmiotowe decyzje zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 października 2024 r. w sprawie o sygn. III SA/Lu 430/24, co jest znane składowi orzekającemu z urzędu. Podstawą wydania przez Prokuratora Rejonowego w Lublinie decyzji z dnia 29 grudnia 2023 r. była natomiast zmiana wysokości kwoty stanowiącej podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku. Zgodnie bowiem z art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W związku z tym do ustalenia wynagrodzenia przysługującego prokuratorom od stycznia 2024 r. należało zastosować odpowiedni mnożnik oraz kwotę [...]zł – wynikającą z Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2023 (M.P., poz. 831). Skarżący odwołał się od powyższej. Prokurator Okręgowy w Lublinie po rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 15 maja 2024 r. (zaskarżoną w niniejszej sprawie) uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przyznał skarżącemu od dnia 1 stycznia 2024 r. dodatek wyrównawczy w kwocie [...]zł brutto. Trzeba podnieść, że Prokurator Okręgowy w Lublinie, będąc zobowiązany do rozpatrzenia odwołań skarżącego zarówno od decyzji z dnia 29 grudnia 2023 r. jak i decyzji z dnia 6 marca 2024 r., które określały wysokość dodatku wyrównawczego od dnia 1 stycznia 2024 r. w różnej wysokości wynikającej ze zmiany w marcu 2024 r. stawki uposażenia żołnierzy zawodowych, powinien był wydać jedną prawidłową decyzję, ponieważ na dzień 15 maja 2024 r. wiadome było już, że od stycznia 2024 r. wzrosła stawka uposażenia dla grupy zaszeregowania U:12A. Wydanie w związku z tym dwóch oddzielnych decyzji – w istocie, w zakresie jednej sprawy dotyczącej dodatku wyrównawczego za okres od 1 stycznia 2024 r. było błędem. Powinno to zostać naprawione w ponownym postępowaniu. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można przy tym uznać, że doszło do swoistego "nakładania się" okresów przyznania dodatku wyrównawczego. Ustawa o obronie Ojczyzny przewiduje, że żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie (art. 430 ust. 1). Uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia (art. 431 ust. 1). Z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie (art. 431 ust. 2). Zgodnie z art. 439 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny - w przypadku gdy miesięczne uposażenie żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego albo prokuratora do spraw wojskowych jest niższe od miesięcznego wynagrodzenia przysługującego na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji sędziego sądu powszechnego albo wysokości wynagrodzenia prokuratora na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, żołnierzowi przysługuje dodatek wyrównawczy w wysokości różnicy między tym wynagrodzeniem a uposażeniem należnym na zajmowanym stanowisku. Ustawodawca przewidział dodatek wyrównawczy jako różnicę między wynagrodzeniem należnym prokuratorowi powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury, a uposażeniem żołnierza zawodowego. Oczywiste jest więc, że dodatek wyrównawczy przysługuje jako jeden z elementów uposażenia. Okoliczność, że w decyzjach zawarte jest sformułowanie, że "przyznaje się dodatek wyrównawczy od dnia" nie zmienia istoty sprawy. Nie jest to każdorazowe przyznanie kolejnego uprawnienia do dodatku wyrównawczego, gdyż ten jest tylko jeden. Istotą tak sformułowanego rozstrzygnięcia jest bowiem precyzyjne wyjaśnienie żołnierzowi zawodowemu, będącemu jednocześnie prokuratorem, że przysługuje mu określony dodatek do uposażenia w określonej wysokości poczynając od określonego w takiej decyzji dnia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. skargę należało uwzględnić, a w związku z tym uchylić zaskarżoną decyzję, jak również decyzję organu I instancji (na podstawie art. 135 p.p.s.a.). Ponownie rozpatrując sprawę organy zobowiązane będą do uwzględnienia wskazań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Przede wszystkim, w pierwszej instancji zostanie wydana tylko jedna decyzja dotycząca przyznania dodatku wyrównawczego od dnia 1 stycznia 2024 r. Organy w sposób jednoznaczny i precyzyjny ustalą stan faktyczny poprzez dokładne wskazanie, jakie okresy poprzedniej aktywności zawodowej skarżącego zostały mu doliczone. Jeśli zaś skarżący zażąda przyznania odsetek, rozstrzygną sprawę również w tym zakresie. O kosztach postępowania (pkt II wyroku) sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Na zasądzoną kwotę składa się wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł. Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło