III SA/Lu 43/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. z o. o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżąca spółka zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego. Na wezwanie referendarza skarżąca nadesłała wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPPr", w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie strona nadesłała poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów obrazujących sytuację finansową spółki w latach 2015 - 2016 (bilans, rachunki zysków i strat, deklaracje CIT-8, wyciąg z rachunku bankowego, sprawozdanie finansowe, akt założycielski spółki). W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu strona podniosła trudną sytuację materialną spółki i brak środków pieniężnych na zapłatę należności objętej skargą. Zdaniem spółki do takiej sytuacji doprowadziła bezprawna działalność organów celnych, stosujących przepisy ustawy o grach hazardowych, które w jej ocenie nie powinny stanowić podstawy jakichkolwiek czynności organów. W dalszej części wniosku spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok [...] zł, zaś strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła [...] zł. Stan rachunku bankowego spółki na koniec miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy był ujemny i wynosił [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie sprawy do wymaganych kosztów sądowych należy wpis sądowy od wniesionej skargi, który biorąc pod uwagę wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi [...] zł - § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 7 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. wsprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Porównanie obciążeń finansowych w sprawie niniejszej do sytuacji finansowej skarżącej spółki prowadzi do wniosku, że spółka nie wykazała przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r. sygn. FZ 463/04, postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis ). W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., GZ 61/04 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Kapitał zakładowy skarżącej spółki jest niewielki ([...] zł) i niewielkie są aktywa trwałe ([...] zł wg. bilansu za 2015 r.), jednakże przychody spółki z prowadzonej działalności są znaczne i w 2015 r. wyniosły [...] zł, a w 2016 r. [...] zł (rachunki zysków i strat za 2015 i 2016 r.) Fakt, że spółka ponosiła w ostatnich latach straty (w 2015 r. [...] zł, a w 2016 r. [...] zł) nie daje podstaw do stwierdzenia, że strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Mimo ponoszenia strat spółka nie zrezygnowała z prowadzenia działalności gospodarczej, nie jest objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym (informacje z odpisu z Rejestru Przedsiębiorców z Krajowego Rejestru Sądowego złożonego w sprawie według stanu na dzień 11 stycznia 2017 r.). Oceniając możliwości płatnicze strony należy zaznaczyć, że pojęcie "dostatecznych środków" nie może być ograniczone wyłącznie do posiadania środków pieniężnych na rachunku bankowym spółki. W świetle wielkości przychodów spółki, decydującego znaczenia nie może mieć fakt, że spółka nie posiada obecnie środków pieniężnych na wskazanym koncie bankowym, bowiem analiza przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego prowadzi do wniosku, że większość operacji finansowych spółki jest dokonywana z pominięciem tego rachunku (na wskazanym koncie dokonywane są poprzez urząd pocztowy niewielkie wpłaty w kwotach ok. [...]-[...] miesięcznie). W ocenie referendarza skarżąca spółka ma możliwość pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych z bieżących przychodów lub poprzez zażądanie dopłat od wspólników. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym aktualny jest pogląd, że udziałowcy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot gospodarczy poprzez dofinansowanie działalności spółki w formie dopłat (postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842). Dopłaty takie mogą być wnoszone nie tylko w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, czy koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych, ale mogą być także wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2011 r., II FZ 701/11; postanowienie NSA z 5 lutego 2014 r., II FZ 1470/13). Zauważyć należy, że zgodnie § 15 umowy spółki zgromadzenie wspólników może zobowiązać wspólników do dokonania dopłat w wysokości stanowiącej jednorazowo nie więcej niż pięciokrotność wartości nominalnej udziałów posiadanych przez wspólnika. Ponadto, zgodnie z § 16 tej umowy wspólnicy mogą udzielać spółce pożyczek. Zatem powołane przez spółkę okoliczności nie uzasadniają udzielenia spółce bezzwrotnej pomocy finansowej na prowadzenie wszczętego przez nią postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżąca spółka nie wykazała zatem spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.