III SA/Lu 433/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany imion i nazwiska postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 18 marca 2009r., złożonym na urzędowym formularzu skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że zamieszkuje samotnie w gospodarstwie pozostawionym przez rodziców oraz że nie posiada żadnych dochodów, ani oszczędności. W dalszej części wniosku o prawo pomocy podał, że jest współwłaścicielem domu o pow. [...] m2 oraz gruntów rolnych o pow. [...] ha wraz z zabudowaniami gospodarczymi. Skarżący wykazał, że poza tym majątkiem nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych jak również przedmiotów wartościowych. Skarżący zakreślił rubrykę wniosku dotyczącą dochodów, nie podając z czego się utrzymuje. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: W myśl art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. Skarżący wykazując, iż jest współwłaścicielem domu i nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, nie podał wielkości swojego udziału w posiadanej nieruchomości, oraz jaki ta nieruchomość przynosi dochód. Nie można było go również wyliczyć (w oparciu o stosowne przepisy) wobec niewykazania we wniosku czy powierzchnia gruntów rolnych została podana w hektarach fizycznych czy przeliczeniowych. Brak było również danych dotyczących płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, przyznawanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ponadto skarżący wykazując, że nie osiąga żadnych dochodów oraz że nie posiada oszczędności, nie wyjaśnił z czego się utrzymuje. Nie określił także rodzaju i wysokości stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie. W związku z powyższym, pismem z dnia 10 kwietnia 2009r. wezwano stronę skarżącą do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, w tym: wyciągów z posiadanych rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, a w przypadku ich nieposiadania złożenie stosownego oświadczenia; zaświadczenia właściwego urzędu gminy informującego o wielkości gospodarstwa rolnego wykazanego we wniosku w hektarach fizycznych i przeliczeniowych oraz wykazującego wielkość posiadanego przez skarżącego udziału w tym gospodarstwie, bądź decyzji wymiarowej podatku rolnego za ostatni rok; decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznaniu płatności bezpośrednich za 2007r. i 2008r., a w przypadku nieubiegania się o takie płatności złożenie stosownego oświadczenia; oświadczenia skarżącego, czy korzysta z pomocy opieki społecznej, jeśli tak, to nadesłanie wydanych w tym zakresie decyzji oraz oświadczenia skarżącego w zakresie rodzaju i wysokości stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie. Z potwierdzenia odbioru wynika, iż wezwanie powyższe zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 24 kwietnia 2009r., co strona potwierdziła własnoręcznym podpisem (k-44 a.s.). Pomimo doręczenia wezwania, strona nie nadesłała żądanych w wezwaniu z dnia 10 kwietnia 2009r. dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III z dnia 13 maja 2009r.). W tym miejscu podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 ustawy p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej szeroko pojętej sytuacji materialnej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. Stwierdzić należy, że strona nie wykonując wezwania z dnia 10 kwietnia 2009r. do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń uniemożliwiła ustalenie okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej (w szczególności odnoszących się do wielkości udziału w posiadanym gospodarstwie rolnym, dochodów z niego uzyskiwanych, jak również okoliczności dotyczących aktualnych źródeł utrzymania i ich wysokości w odniesieniu do stałych koniecznych wydatków). W związku z powyższym strona uniemożliwiła ustalenie, jakie są jej realne możliwości finansowe. Uznać zatem należy, że strona nie wykazała zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a., tj. że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Tym samym brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 należało orzec jak w sentencji.