III SA/Lu 435/08
PostanowienieWSA w Lublinie2008-12-16
Skład orzekający: Anna Puton - Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej powszechnego obowiązku obrony, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Strona skarżąca, zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów o przyznaniu prawa pomocy.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego odbywanie zasadniczej służby wojskowej w szczególnych warunkach. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Organ stwierdził, że strona jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a następnie rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. J. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego odbywanie zasadniczej służby wojskowej w szczególnych warunkach postanawia: przyznać A. J. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
W złożonej skardze strona skarżąca zwróciła się jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów wpisu sądowego od wniesionej skargi i ustanowienie adwokata. Strona wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy w terminie złożyła wypełniony formularz domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie w całości od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 239 pkt 1 lit. f) ustawy p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, rozpoznaniu podlega jedynie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata.
W tym miejscu podnieść należy, że do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 ustawy p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stwierdzić należy, że wniosek strony o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z informacji podanych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, strona skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i czworgiem dzieci. Rodzina zamieszkuje w lokalu o pow. [...] m2 na podstawie umowy najmu zawartej z Urzędem Miasta [...]. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł brutto składa się emerytura strony w wysokości [...] zł, renta żony w wysokości [...] zł oraz zasiłki rodzinne na dzieci i zasiłek pielęgnacyjny - razem [...] zł. Dochód miesięczny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi zatem [...] zł. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona wykazała ponadto, że nie posiada majątku w postaci nieruchomości jak również żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Strona podała, że wydatki miesięczne na leczenie trzech osób z jego rodziny (w tym jednego dziecka [...]) wynoszą ok. [...] zł miesięcznie. Ponadto rodzina posiada zadłużenie w OPEC, które wynosi [...] zł, z tytułu czynszu – [...] zł; za energię elektryczną – [...] zł, za gaz – [...] zł.
Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną strony skarżącej i jej rodziny, uznać należy, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego, o którym mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Obecnie miesięczny dochód w rodzinie strony wynosi [...] zł, a na jednego członka rodziny – [...] zł, co jest kwotą niższą od tzw. minimum socjalnego określonego art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t. jedn. - Dz.U. z 2008r., Nr 115, poz. 728 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950), gdzie kryterium dochodowe stanowiące jedną z przesłanek uprawniających do otrzymania wsparcia z pomocy społecznej w postaci świadczenia pieniężnego dla osoby w rodzinie wynosi - 351 zł. Z powyższego wynika, że obecnie rodzina strony żyje na poziomie niższym od minimum socjalnego, zatem uiszczenie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skutkowałoby uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego strony i jej rodziny.
Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 258 § 1
i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło