III SA/Lu 437/17
WyrokWSA w Lublinie2018-03-20
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Grzegorz Grymuza, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za nierejestrowanie przez kierowcę aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy jest zasadna, mimo twierdzeń kierowcy o krótkim dystansie przejechanym na terenie zamkniętym i braku świadomości obowiązku rejestracji?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za nierejestrowanie przez kierowcę aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi jest zasadna, nawet jeśli kierowca twierdził, że przejechał krótki dystans na terenie zamkniętym i nie był świadomy obowiązku rejestracji. Odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter obiektywny, a twierdzenia kierowcy nie zwalniają go z obowiązku zapewnienia prawidłowej organizacji i dyscypliny pracy, co obejmuje nadzór nad przestrzeganiem przepisów dotyczących tachografów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł na A. Ł., przedsiębiorcę transportowego, za nierejestrowanie przez kierowcę G. W. aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi na wykresówce tachografu w nocy z 31 stycznia na 1 lutego 2017 r. Kierowca wyjaśnił, że wyjął wykresówkę po rozładunku, aby rozpocząć przerwę dzienną, i nie włożył jej ponownie podczas krótkiego przejazdu na terenie firmy, nie będąc świadomym obowiązku rejestracji. Organ odwoławczy nie uznał tych wyjaśnień, wskazując na dowody wskazujące na przejechanie co najmniej 3 km bez rejestracji. A. Ł. wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] dotyczącą nałożenia na A. Ł. kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Powyższe stwierdzono podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] oraz przyczepy marki Krone o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu 13 lutego 2017 r. w miejscowości M. na drodze krajowej nr [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował G. W.. Kierowca w imieniu przedsiębiorcy A. Ł. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: Ł. A. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy.
Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.
Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz zarzutów odwołania strony wskazał, że w sprawie zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli drogowej, skontrolowanych wykresówek, że kierowca w okresie od godz. 20:05 dnia 31 stycznia 2017 r. do godz. 07:15 dnia 1 lutego 2017 r. wykonując przewóz pojazdem o nr rej. [...] nie rejestrował na wykresówkach swojej aktywności prędkości pojazdu i przebytej drogi.
Inspektorzy w trakcie kontroli okazanych wykresówek kierowcy stwierdzili, że zapis przebytej drogi na wykresówkach z ww. dni nie zachowuje ciągłości, co oznacza, że pojazdem w ww. dniach była wykonywana jazda bez włożonej do tachografu wykresówki. W celu wyjaśnienia stwierdzonych nieprawidłowości przesłuchano kierowcę w charakterze świadka po wcześniejszym pouczeniu go o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Świadek wyjaśnił, że jazda bez wykresówki miała miejsce po wykonanym rozładunku na polecenie pracownika magazynu. Kierowca wyjaśnił, że wyjął wykresówkę ponieważ rozpoczął pauzę dzienną. Nie włożył wykresówki podczas wykonywanego przejazdu na inne miejsce postoju ponieważ nie był świadomy o takiej konieczności i o konieczności opisania takiej jazdy na wykresówce. Kierowca nie pamiętał jaki dystans wówczas pokonał; wyjaśnił jedynie, że przejechał na parking w tej samej firmie.
Organ odwoławczy nie uznał wyjaśnień strony, że zgodnie myśl art. 34 rozporządzenia nr 165/2014, kierowca ma prawo wyjmować w tachografu wykresówki jak również, że jazda bez wykresówki odbywała się na terenie zamkniętym na niewielkim dystansie wynoszącym kilkanaście metrów - jako powodów uzasadniających jazdę bez włożonej wykresówki, a tym samym do uchylenia nałożonej na przedsiębiorcę kary administracyjnej za ujawnione naruszenie. W ocenie organu, z faktu, że kierowca może wyjąc wykresówkę z tachografu po zakończeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu nie oznacza, że musi to robić automatycznie. W przedmiotowej sprawie kierowca rozpoczął jazdę w dniu 31 stycznia 2017 r. o godzinie 06:25, a zakończył o godzinie 20:05. Tak więc wykresówką mogła jeszcze przez kilka godzin pozostawać w tachografie i tym samym automatycznie rejestrować odpoczynek kierowcy i jego jazdę podczas jak to twierdzi strona przestawiania pojazdu. Wówczas nie doszłoby do wykonywania jazdy bez włożonej wykresówki do tachografu. Strona została ukarana za jazdę bez włożonej wykresówki, a nie za wyjecie wykresówki z tachografu przez kierowcę.
Fakt, że jazda miała miejsca na terenie zamkniętym nie ma znaczenia ponieważ była wykonywana w trakcie wykonywanego przewozu. Z analizy wykresu przebytej drogi wynika, że kierowca bez umieszczonej wykresówki pokonał dystans wynoszący co najmniej 3 kilometry, a mógł i wykonać dystans wynoszący więcej kilometrów. Oznacza to, że nieprawdą jest twierdzenie strony, że kierowca tylko przestawiał pojazd na krótkim dystansie.
Organ odwoławczy podkreślił, że podczas odbierania odpoczynku kierowca nie ma prawa prowadzić pojazdu, jest to czas, w którym powinien odpoczywać. Skoro zatem kierowca prowadził podczas odpoczynku pojazd bez umieszczonej wykresówki, świadczy to że chciał ukryć fakt wykonywania przewozu w czasie w którym nie miał prawa prowadzić pojazdu.
Mając na względzie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji ocenił, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i słusznie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5000 zł. za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Odnosząc się do zarzutów strony, organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Po pierwsze przepis art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 dotyczy jedynie sytuacji związanych z naruszeniem norm o czasie prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw natomiast nie dotyczy naruszeń związanych z brakiem rejestracji czasu pracy kierowcy. W przedmiotowej sprawie kierowca nie rejestrował swojej aktywności na wykresówce i tym samym nie można ustalić, czy naruszył i o ile normy o czasie pracy kierowców i obowiązkowych przerw. Po drugie, powyższy przepis dopuszcza możliwość odstąpienia przez kierowcę od przestrzegania obowiązujących przepisów w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku, pod warunkiem że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, zastrzegając jednak, iż w takim przypadku obowiązkiem kierowcy jest wskazanie powodów takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy, najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Tak więc nawet gdyby art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 miał zastosowanie do naruszenia polegającego na nierejestrowaniu czasu pracy przez kierowcę, kierowca zaraz po osiągnięciu bezpiecznego postoju winien opisać przyczyny niestosowania się do przepisów czego w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Powyższy przepis mógłby mieć zastosowanie, gdyby kierowca rejestrując na wykresówce swój odpoczynek przerwał go na skutek ważnej potrzeby i tę przyczynę opisał na wykresówce. Ponieważ kierowca nie rejestrował swojej aktywności tym samym przepis zwalniający z odpowiedzialności za naruszenie norm o czasie pracy nie ma zastosowania.
W ocenie organu, w sprawie art. 92 b ustawy o transporcie drogowym nie znajdzie zastosowania bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tegoż zapisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca. Brak jest także podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców.
W skardze na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2017 r. A. Ł. zarzuciła, że :
1. popełniono rażące błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, mające wpływ na treść orzeczenia;
2. poważnie naruszono przepisy postępowania - art. 77 § 1 k.p.a. - polegające na nieprzeprowadzeniu wszystkich niezbędnych dowodów, oraz bezpodstawnym, niemającym oparcia w procedurze, dowodach, oraz zasadach logiki prawniczej, pominięciu dowodów wskazanych przez przedsiębiorcę, które to błędy miały istotny wpływ na treść decyzji, oraz art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów;
3. naruszono art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1, art. 81 i art. 111 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak uwzględnienia wniosków dowodowych strony doprowadziło do wydania decyzji przez organ, w zakresie rozstrzygnięcia oraz poprzedzających je dowodów w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione, nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji;
4. naruszono art 7 k.p.a. poprzez niewykonanie w sprawie wszelkich niezbędnych czynności, które przyczyniłyby się do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, a co za tym idzie ustalenia prawdy obiektywnej;
5. naruszono art. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej oraz rażąco naruszono przepisy proceduralne (art. 10 § 1 k.p.a. i art. 57 k.p.a.), poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, nieprawidłowe liczenie terminów procesowych, oraz rażące lekceważenie określonych przepisami zasad dotyczących doręczeń i biegu terminów;
6. naruszono art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej możliwości zgodnego z procedurą uczestnictwa w postępowaniu, brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego; brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych oraz zinterpretowanie wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony;
7. naruszono art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (dalej jako - u.t.d.) poprzez przyjęcie, że skarżąca dopuściła się naruszenia obowiązków wynikających z tej ustawy, a w konsekwencji poprzez przyjęcie, iż zasadne było nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 5.000 zł;
8. art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności i materiał dowodowy sprawy wskazywały, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, samo zaś naruszenie nastąpiło wskutek okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć;
9. art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92 b u.t.d., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności i materiał dowodowy sprawy wskazywały, że skarżąca zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych; właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia nr 561/2006 oraz rozporządzenia nr 165/2014, a także prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 oraz do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego;
10. dopuszczono się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegającego na błędnej interpelacji zapisu tachografu i uznaniu, że krótkie okresy przejazdu na terenie bazy są przejazdem drogowym, a w konsekwencji do nałożenia kary w kwocie 5.000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za "nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie aktywności kierowcy i przebytej drogi"; podczas gdy prawidłowa ocenia zapisów tachografu, połączona z wyjaśnieniami kierowcy, oraz skarżącej powinna doprowadzić do uznania, że w niniejszym przypadku doszło co najwyżej do przewinienia polegającego na nieprawidłowej obsłudze tachografu;
11. bezpodstawnie nie zastosowano przepisu art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, pozwalającego kierowcy - pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju - odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
Przedmiotem skargi jest decyzja nakładająca na skarżącą karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 z późn. zm.; dalej jako "u.t.d."). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10.000 zł (art. 92a ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do tej ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.).
Stosownie do art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy (ust. 1). Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach (ust. 3).
Przepis art. 34 ww. rozporządzenia stanowi, że kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona (ust. 1). Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy (ust. 2). Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki (ust. 3). Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd (ust. 4 akapit 2). Kierowcy zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu (ust. 5a). Kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Jednak państwo członkowskie może wymagać od kierowców pojazdów używanych w działalności transportowej prowadzonej na jego terytorium dodatkowych, bardziej szczegółowych niż symbol państwa, danych geograficznych, pod warunkiem że państwo członkowskie powiadomiło o tym Komisję przed 1 kwietnia 1998 r. (ust. 7).
Z przywołanych wyżej norm prawnych wynika jednoznacznie, że wykresówki z tachografów oraz karta kierowcy stanowią imienną dokumentację okresów pracy kierowcy. Dokumenty te mają ściśle osobisty charakter i nie są przypisane do konkretnego pojazdu, lecz do osoby, która pojazd ten prowadzi. Nie ulega zarazem wątpliwości, że obowiązek stosowania wykresówek i karty kierowcy oraz rejestracji aktywności kierowcy za pomocą urządzenia rejestrującego lub też ręcznego wprowadzenia na wykresówkę bądź kartę danych o okresach aktywności kierowcy (jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe) odnosi się wyłącznie do okresów, od momentu kiedy kierowcy przejmują pojazd i wykonują powierzoną im pracę.
Organ prawidłowo zaliczył w poczet materiału dowodowego w niniejszej sprawie – będący dokumentem urzędowym, protokół kontroli drogowej z dnia 13 lutego 2017 r. (nr [...]), zaprotokołowane wyjaśnienia kierowcy G. W. oraz wykresówki.
W wyniku kontroli drogowej zespołu pojazdów (ciągnika samochodowego marki Volvo nr rej. [...] oraz przyczepy marki Krone nr rej. [...] stwierdzono, że w okresie od godz. 20:05 w dniu 31 stycznia 2017 r. do godz. 7:15 w dniu 1 lutego 2017 r. kierowca nie rejestrował na wykresówkach swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi. Kierowca jeździł w tych dniach tylko tym pojazdem. Zapis przebytej drogi na wykresówkach nie zachowywał ciągłości, co świadczyło, że wykonywana była jazda bez włożonej do tachografu wykresówki. Kierowca wyjaśnił, że odjechał z miejsca rozładunku na polecenie pracownika magazynu, że nie pamięta jaki dystans wówczas pokonał, że wyjął wykresówkę z uwagi na rozpoczętą przerwę dzienną, że nie włożył wykresówki w czasie tego przejazdu, ponieważ nie był świadomy takiego obowiązku, że został przeszkolony "wstępnie" z zakresu obsługi tachografu cyfrowego przez innego kierowcę i szkolenie "trwało (...) jeden poranek".
Organ odwoławczy argumentował, że wykresówka zamontowana w tachografie w ciągu 24 godzin wykonuje obrót 360°, co oznacza, że po włożeniu kolejnej wykresówki do tachografu w sytuacji, gdy pojazd się w tym czasie nie przemieszczał powoduje, że rysik przebytej drogi winien na tej wykresówce ponownie rejestrować od tej samej wysokości na której poprzednio zakończył rejestrację z odpowiednim przesunięciem z uwzględnieniem czasu jaki upłynął od momentu wyjęcia wykresówki i ponownego włożenia kolejnej wykresówki. Rysik przebytej drogi na wykresówce przemieszcza się góra dół kreśląc wykres podobny do wykresu sinusoidy. Każde zjechanie rysika w dół z pozycji górnej lub wjechanie na górę z samego dołu oznacza, że pojazd przejechał 5 kilometrów. Jeżeli rysik pokona drogę z góry na dół i z powrotem na górę kreśląc "V" lub z dołu do góry i z powrotem na dół kreśląc "A" oznacza, że pojazd przejechał 10 kilometrów. Wykres przebytej drogi na wykresówce z dnia 31 stycznia 2017 r. kończy się 1 milimetr poniżej linii przerywanej, natomiast na wykresówce z dnia 1 lutego 2017 r. – biegnie do góry. Wykres przebytej drogi zaczyna biec do góry. W tych okolicznościach, w ocenie organu odwoławczego, bez zalogowanej wykresówki kierowca pokonał dystans co najmniej 3 kilometrów.
Powyższe ustalenia – bez konieczności dodatkowego postępowania dowodowego - uzasadniały nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, określonej w l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem Sądu, stan faktyczny w niniejszej sprawie ustalony został prawidłowo (zgodnie z przepisami proceduralnymi z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.). Organy wzięły pod uwagę zarówno dane wynikające z tachografu (i umieszczonej w nim wykresówce), jak i ze źródeł osobowych (zeznania kierowcy). Kierowca podpisał protokół z kontroli drogowej, bez wnoszenia żadnych uwag co do błędnej kwalifikacji naruszenia.
Nie znajduje więc uzasadnienia zarzut skargi o wadliwym ustaleniu przez organy stanu faktycznego w sprawie. Stwierdzone naruszenie w zakresie nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie wskazań prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi wyczerpywało regulację art. 34 rozporządzenia unijnego w sprawie tachografów w transporcie drogowym oraz lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. W tych warunkach słusznie orzeczono o karze pieniężnej w kwocie 5.000 zł.
Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a u.t.d. ma charakter obiektywny, a więc obciąża podmiot wykonujący transport drogowy, jeżeli wystąpił zakazany przez ustawę skutek, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi winę za dane naruszenie. Organ działa w tej sprawie w warunkach związania i nie ma możliwości miarkowania nałożonej kary pieniężnej (istnieje domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy).
Organy orzekające właściwie także uznały, że brak jest podstaw prawnych do zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Zgodnie z treścią art. 92b ust. 1 - 2 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenia 3821/85, umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.
Art. 92c ust. 1 u.t.d. stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Norma prawna wyrażona w art. 92c u.t.d. odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.
W ocenie Sądu, braku bieżącej wiedzy przedsiębiorcy o samowolnych działaniach kierowy o "wykonywaniu podjazdów związanych z zachowaniem prawidłowej organizacji i dyscypliny pracy na terenie firm zlecających (...) wykonanie usługi transportowej na polecenie pracowników tych firm" nie można kwalifikować ani w kategoriach tzw. braku wpływu przedsiębiorcy, jak i okoliczności, których nie można przewidzieć. Przedsiębiorca ma obowiązek nadzorowania kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w powyższym zakresie. Brak stosowania przez przedsiębiorcę właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę, który powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu prowadzonej działalności. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie pracy kierowców, aby transport drogowy wykonywany był zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Profesjonalny przewoźnik nie może skutecznie bronić się argumentem, że tego typu zdarzeń czy okoliczności nie mógł przewidzieć. Sankcje administracyjne, stosowane automatycznie z mocy ustawy, mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego - z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06, publ. OTK-A 2008/2/30, Dz.U. 2008/57/349 oraz z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. SK 52/04, publ. OTK-A 2006/1/6, Dz.U. 2006/21/165).
Co istotne, zastosowanie powyższego przepisu jest możliwe, gdy przedsiębiorca wykaże stosownymi dowodami, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub że wystąpiły zdarzenia, których nie mógł przewidzieć. To bowiem on wywodzi skutki prawne z nich wynikające i to na nim spoczywa ciężar wykazania tych okoliczności i udowodnienia okoliczności objętych ich hipotezą. W niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła dowodów kwestionujących ani treść protokołu z kontroli, ani nie wykazała, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia lub że wystąpiły zdarzenia, których nie mogła przewidzieć.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy taką okolicznością zwalniającą skarżącą z odpowiedzialności administracyjnej nie jest wskazana w skardze okoliczność, że kierowca został odpowiednio przeszkolony, a o wydarzeniach z nocy z dnia 31 stycznia na 1 lutego 2017 r. nie informował pracodawcy. Przeprowadzenie szkoleń nie jest wystarczające, jeżeli przedsiębiorca skutecznie nie egzekwuje przestrzegania ustanowionych zasad i nie świadczy o zapewnieniu przez podmiot wykonujący przewóz właściwej organizacji i dyscypliny pracy.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, właściwa jest ocena organów, że przedsiębiorca jest odpowiedzialny za działania kierowców i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Organ zasadnie w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym nałożył na skarżącą karę pieniężną za stwierdzone naruszenie, stosując prawidłową podstawę materialnoprawną. W sprawie nie zostały wykazane żadne okoliczności wskazujące na możliwość uwolnienia skarżącej od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Organy obu instancji wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.), dając wyraz w uzasadnieniach swoich decyzji w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Skarga zarzuca, że naruszono art. 10 § 1 k.p.a. Przepis ten wprowadza zasadę czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania. Skarżąca formułując ten zarzut nie wskazała na konkretne uchybienia organów rzutujące na wynik sprawy (i sposób jej załatwienia) w tym zakresie podnosząc jedynie, że została pozbawiona możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu i przedstawienia swoich racji oraz dowodów w sprawie. Z akt sprawy wynika, że zawiadomieniem z dnia 23 lutego 2017 r. (doręczonym stronie w dniu 1 marca 2017 r.) przedsiębiorca został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie ujawnionych w protokole z kontroli z dnia [...] lutego 2017 r. naruszeń ustawy o transporcie drogowym (nierejestrowanie na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi). Jednocześnie organ poinformował przedsiębiorcę o prawie wniesienia w ciągu siedmiu dni wyjaśnień w zakresie wskazanych wyżej naruszeń. Kolejnym pismem z dnia 9 marca 2017 r. (doręczonym stronie w dniu 28 marca 2017 r.) organ zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W odpowiedzi na zawiadomienie z dnia 23 lutego 2017 r. skarżąca wniosła w piśmie z dnia 8 marca 2017 r. (data wpływu do organu – 10 marca 2017 r.) o umorzenie postępowania. Decyzję o nałożeniu kary pieniężnej wydano w dniu [...] marca 2017 r. (przed oficjalnym zawiadomieniem skarżącej o zakończeniu postępowania dowodowego). Nieprawidłowe postępowanie organu I instancji skutkowało tym, że skarżąca w dniu 5 kwietnia 2017 r. - już po wydaniu decyzji - zapoznawała się z aktami sprawy. Stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ organ dysponował wszystkimi dowodami niezbędnymi do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Po jego wydaniu, skarżąca nie zgłaszała żadnych wniosków dowodowych, co mogła uczynić na etapie postępowania odwoławczego. Argumentacja podniesiona w odwołaniu sprowadzała się w istocie do polemiki z ustaleniami organu. Swoich wyjaśnień skarżąca nie poparła żadnym dowodem. W świetle powyższych rozważań zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione. Dodatkowo należy wyjaśnić, że skarżąca niesłusznie zarzuca w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2017 r. (uzupełniającym skargę), że organ z góry przesądził o tym, że strona nie miała prawa zgłosić "wartościowego wniosku dowodowego", że manipulowano terminami oraz prawami strony. Z tych też względów nieusprawiedliwiony jest zarzut o rażącym naruszeniu praw strony przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) – zobowiązany był oddalić skargę jako bezzasadną, o czym orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło