III SA/Lu 438/10

PostanowienieWSA w Lublinie2010-11-09

Skład orzekający: Anna Puton - Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, strona skarżąca jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i czy może jej być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że strona nie ponosi kosztów sądowych, rozpoznaniu podlega jedynie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Prawo pomocy w tym zakresie może zostać przyznane w częściowym zakresie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca T. S. wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Jednocześnie, powołując się na brak środków finansowych, wniosła o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Po wezwaniu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżąca złożyła taki wniosek, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano T. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] , Nr [...] przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać T. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, o wyznaczenie którego zwrócić się Okręgowej Izby Radców Prawnych. Pismem z dnia 18 października 2010r. skarżąca, powołując się na brak środków finansowych, wniosła o ustanowienie dla niej "pełnomocnika z urzędu". Skarżąca wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, rozpoznaniu podlega jedynie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu podnieść należy, że do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzić należy, że wniosek strony o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy oraz dokumentów złożonych do akt sprawy wynika, że jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie rehabilitacyjne w kwocie [...] zł netto. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych. Skarżąca wynajmuje mieszkanie, jest osobą samotną, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ponadto jak wynika z nadesłanej przez skarżącą dokumentacji lekarskiej jest ona osobą schorowaną, która po wypadku przebywała na długim zwolnieniu lekarskim, a obecnie korzysta ze świadczenia rehabilitacyjnego. Mając na uwadze sytuację materialną i zdrowotną skarżącej (prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego, niski dochód i brak majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, ponoszenie kosztów związanych z wynajmem mieszkania, jak również zły stan zdrowia), uznać należy, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło