III SA/Lu 44/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...] r. Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. P. z dnia [...] r., Nr [...] umarzającej postępowanie z wniosków J. K. dotyczących zmiany w trybie art. 155 k.p.a. orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że: - w dniu [...] r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. P. wydał orzeczenie (ważne do dnia [...] r.) zaliczające J. K. do kręgu osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności; - J. K. kilkakrotnie wnosiła na podstawie art. 155 k.p.a. o zmianę powyższego orzeczenia; - decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. P. odmówił zmiany orzeczenia z dnia [...] r. w punkcie III dotyczącym okresu, na jaki wydano to orzeczenie; - po rozpatrzeniu odwołania, Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności utrzymał w mocy decyzję organu I instancji; - w trakcie kontroli sądowej obie decyzje zostały uchylone wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 22 maja 2014 r. sygn. [...]; - w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją organu I instancji z dnia [...] r. umorzył postępowanie z wniosków dotyczących zmiany orzeczenia z dnia [...] r. w trybie art. 155 k.p.a. - zmiana orzeczenia w niniejszej sprawie powinna być rozpatrywana z uwzględnieniem przepisu art. 5a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych określającego, że osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w art. 62, oraz orzeczenia, o których mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3, dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów; - stopień niepełnosprawności skarżącej ustalono na podstawie orzeczenia ZUS z dnia 19 czerwca 2009 r. o całkowitej niezdolności do pracy; - w świetle art. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy, traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności; - orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień wydaje się do czasu upływu ważności orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy (orzeczenie o niezdolności do pracy z dnia 19 czerwca 2009 r. wydane zostało do dnia [...] r.); - kwestionowane orzeczenie z dnia [...] r. wydano na okres do dnia [...] r.; - utrata mocy obowiązującego powyższego orzeczenia powoduje, że utraciło ono ważność (i nie jest przedmiotem obrotu prawnego) i w tej sytuacji niedopuszczalna jest jego zmiana w trybie art. 155 k.p.a.; - w tych warunkach postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. K. zarzuciła między innymi naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji niezgodnie z zasadą praworządności oraz wbrew wyrokowi WSA w Lublinie z dnia 22 maja 2014 r. uchylającemu wcześniejsze orzeczenia organów. W piśmie z dnia 16 września 2015 r. Skarżąca podniosła dodatkowo, że brak było podatku do umorzenia postępowania w świetle Konstytucji RP gwarantującej w art. 67 obywatelowi prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo, wprowadzającej w art. 32 zasadę równości wobec prawa oraz zasadę sprawiedliwości społecznej, która w powiązaniu z unormowaniami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oznacza, że osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji z powodu niepełnosprawności służą określone świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. P. z dnia [...] r., Nr [...] umarzającą postępowanie w przedmiocie zmiany w trybie 155 k.p.a. orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień. Prawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 155 k.p.a., który stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Przepis art. 155 k.p.a. dotyczy postępowania nadzwyczajnego, które ma na celu weryfikację decyzji ostatecznej przy zachowaniu przewidzianego nim trybu oraz dopuszczalności zmiany tej decyzji lub uchylenia jej ze względu na interes społeczny, bądź słuszny interes strony z jednoczesnym uwzględnieniem przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Zauważyć należy, że ten tryb weryfikacji nie może być przekształcony w merytoryczne postępowanie, w którym ponownie bada się zarzuty i wnioski strony. Kwestią kluczową jest również fakt pozostawania decyzji ostatecznej w obrocie prawnym. Jeśli bowiem organ wydając decyzję zakreślił termin obowiązywania decyzji i termin ten upłynie, to niemożliwe jest prowadzenie postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 155 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. P. wydał orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień zakreślając termin ważności przedmiotowego orzeczenia do dnia [...] r. (pkt III). Skontrolowana decyzja organu I instancji wydana została w dniu [...] r., czyli już po utracie ważności orzeczenia z dnia [...] r. Oznacza to, że niedopuszczalna jest jakakolwiek ingerencja prowadząca do zmiany lub uchylenia wyżej wymienionej decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a., co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że organy słusznie zauważyły, że przedmiotowe orzeczenie nie może już być zmienione w związku z usunięciem go z obrotu prawnego(por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. [...], wyrok NSA z dnia 22 września 2009 r. sygn. [...]). Odnosząc się do zarzutów skarżącej niewykonania przez organy wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 22 maja 2014 r., stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Sąd w uzasadnieniu wskazał, że organy w trakcie postępowanie nie ustaliły żądania skarżącej i w związku z tym nie można było uznać za prawidłową ocenę przesłanek zmiany decyzji określonych w art. 155 k.p.a. Powyższe orzeczenie zapadło w dacie obowiązywania decyzji z dnia [...] r., a więc kwestia utraty ważności orzeczenia nie była przedmiotem rozważań Sądu. Nie zmienia to jednak faktu, że obecnie jakiekolwiek zmiany orzeczenia z dnia [...] r. nie są już możliwe w związku z upływem terminu na jaki wydano orzeczenie (do [...] r.). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP wyjaśnić należy, że również ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Zasada równości wobec prawa wyrażona w w/w przepisie polega na tym, że wszystkie podmioty charakteryzujące się daną, istotną cechą należy traktować tak samo. Zasada równości dopuszcza również możliwość różnego traktowania różnych adresatów lub podmiotów znajdujących się w odmiennej sytuacji faktycznej, co służy zagwarantowaniu równych szans poszczególnym podmiotom. Zróżnicowanie sytuacji prawnej obywateli jest wtedy sprzeczne z konstytucją, jeżeli traktuje się w sposób różny podmioty lub sytuacje podobne, a takie różnice traktowania nie znajdują należytego uzasadnienia konstytucyjnego. W niniejszej sprawie organ nie naruszył zasady równości wobec prawa. Utrwalone jest w orzecznictwie stanowisko, że nie można zmienić decyzji wydanej na określony okres po usunięciu jej z obrotu. Oznacza to, że niezależnie od przedmiotu sprawy nie jest możliwa zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w w/w okolicznościach, a co za tym należy uznać, że nie dochodzi do zróżnicowania podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w myśl którego - pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie oznacza to jednak, że przepis ten wymaga wyłączenia pracowników organów I instancji na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy, po uchyleniu poprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd, czy też organ odwoławczy. Ponownie rozpatrzenie sprawy nie jest bowiem udziałem w wydaniu zaskarżonej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r. sygn. [...]), co oznacza, że pracownik organu G. K. nie podlegał wyłączeniu od udziału w sprawie po uchyleniu poprzedniej decyzji Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. P. z dnia [...] -orzeczeniem WSA z dnia 22 maja 2014 r. W tych okolicznościach nieusprawiedliwione są zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (w tym art. 6 i art. 7 k.p.a. oraz pozostałych wskazanych w skardze), skutkujące wydaniem decyzji niezgodnie z zasadą praworządności. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), oddalił skargę.