III SA/Lu 440/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis po rozpoznaniu w dniu 11 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Transport i Handel K. S. i R. N. S. jawnej z siedzibą w P. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. R. N. jako jeden ze wspólników wniósł w imieniu [...] K. S. i R. N. S. jawnej z siedzibą w P. skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 13 czerwca 2019 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości [...] zł jaka nałożona została na tę spółkę za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 sierpnia 2019 r. wezwano działającego w imieniu spółki R. N. do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie to zostało mu skutecznie doręczone w dniu 28 sierpnia 2019 r. (k. [...] akt sądowych). W odpowiedzi na powyższe wezwanie do akt sprawy złożono upoważnienie dla R. N. do reprezentowania w sprawie spółki jawnej (który podpisał skargę i skierował ją do Sądu), podpisane jednoosobowo przez innego wspólnika spółki K. S.. W wykonaniu wezwania w ogóle nie przedłożono natomiast dokumentu określającego osoby umocowane do reprezentowania skarżącej spółki (aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesiona w tej sprawie skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżącą stroną postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wniesioną skargą jest spółka jawna, na którą nałożona została kara pieniężna za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, nie zaś jej wspólnicy. Zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 505, z późn. zm. – dalej jako "k.s.h."), spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. Oznacza to zatem, że spółkę jawną należy traktować jak odrębny od wspólników podmiot, który posiada samodzielną zdolność sądową w rozumieniu art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), według którego, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przepis art. 57 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wymienione w tym przepisie elementy składowe. Ogólne zaś wymogi pisma procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym określone zostały w przepisach art. 46 i 47 p.p.s.a. oraz art. 29 p.p.s.a. Stosowanie do art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W sprawie niniejszej skarga wniesiona została w imieniu spółki jawnej. Z oznaczenia firmy spółki można wnioskować, że skargę w jej imieniu wniósł jeden z jej wspólników, jednakże z uwagi na niezłożenie aktualnego na chwilę wniesienia skargi odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, okoliczność ta nie jest pewna i nie została – pomimo wezwania do usunięcia braków formalnych skargi – jednoznacznie przesądzona. Nawet gdyby uznać, że skargę wniósł jeden ze wspólników spółki jawnej, to i tak okoliczność ta nie byłaby wystarczająca do uznania, że w ten sposób zostało wykazane jego uprawnienie do jednoosobowego reprezentowania skarżącej spółki jawnej. Podstawową zasadą określoną w przepisach art. 29 § 1-3 k.s.h. jest to, że do reprezentowania spółki jawnej uprawniony jest każdy jej wspólnik i prawo wspólnika do reprezentowania spółki dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki, a prawa tego nie można ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich. Wymaga jednakże zwrócenia uwagi, że umowa spółki może przewidywać, że wspólnik jest pozbawiony prawa reprezentowania spółki albo że jest uprawniony do jej reprezentowania tylko łącznie z innym wspólnikiem lub prokurentem (art. 30 § 1 k.s.h.), przy czym nazwiska i imiona osób, które są uprawnione do reprezentowania spółki oraz sposób reprezentacji spółki jawnej podlegają zgłoszeniu do sądu rejestrowego (art. 26 § 1 pkt 4 k.s.h.). Wzajemna relacja powyższych przepisów daje podstawę do rozróżnienia dwóch zagadnień, to jest prawa do reprezentacji spółki jawnej oraz sposobu jej reprezentacji. Odróżnić bowiem należy prawo do reprezentacji spółki jawnej, które przysługuje każdemu wspólnikowi na podstawie art. 29 § 1 k.s.h. i które nie może być ograniczone wobec osób trzecich, od sposobu reprezentacji spółki, który może zostać określony w umowie spółki i ujawniony w rejestrze – jako reprezentacja samodzielna lub łączna. W okolicznościach tej sprawy oznacza to, że skarga złożona w imieniu spółki jawnej przez osobę fizyczną będącą jednym ze wspólników takiej spółki winna zawierać potwierdzenie, a więc być udokumentowana, że osoba ta posiada upoważnienie do jej reprezentacji przed sądem. Potwierdzeniem takim jest aktualny na chwilę wniesienia skargi odpis z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący spółki, zawierający dane wspólników spółki jawnej oraz wskazujący sposób jej reprezentacji ustalony w umowie spółki. Zgodnie z art. 251 § 1 k.s.h., spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru. Z uwagi zatem na fakt, że spółka jawna podlega wpisowi do rejestru sądowego, zapisy w tym rejestrze obrazują sposób reprezentacji w danej spółce i pozwalają na dokonanie oceny, czy określona osoba posiada umocowanie do reprezentowania spółki (por. np.: postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 5 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 578/16 oraz powołane w nim orzecznictwo). Z tej przyczyny to odpis z Krajowego Rejestru Sądowego obrazuje sposób reprezentacji w danej spółce jawnej, a w szczególności, czy dany wspólnik jest pozbawiony prawa reprezentowania spółki albo jest uprawniony do jej reprezentowania tylko łącznie z innym wspólnikiem lub prokurentem. W orzecznictwie sądowym podkreśla się wyraźnie, że skuteczność umocowania (pełnomocnictwa procesowego) udzielonego przez spółkę jawną uzależniona jest od zachowania sposobu reprezentacji ujawnionego w Krajowym Rejestrze Sądowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 1331/16 i powołaną w nim uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt III CZP 43/08). Zatem dokument określający sposób reprezentacji w spółce jawnej powinien zostać złożony w sądzie wraz z wniesioną skargą, a najpóźniej na wezwanie przewodniczącego do usunięcia braków formalnych skargi w tym zakresie, aby możliwe było ustalenie zarówno liczby wspólników, jak i przyjętych zasad reprezentacji spółki jawnej. Sąd nie jest w takiej sytuacji zobowiązany do ustalania tych okoliczności z urzędu, np. poprzez samodzielne pobranie wydruku komputerowego co do aktualnych informacji (danych) o podmiotach wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego, czy też do pozyskania z urzędu odpisu z KRS od sądu rejestrowego. Obowiązki te ciążą bowiem na wnoszącym pierwsze pismo do sądu (skargę). Skoro zaś wskazanego powyżej dokumentu nie nadesłano mimo skierowanego do strony wezwania w ramach żądania usunięcia braków formalnych skargi, to sprawie nie można nadać dalszego biegu, wobec nieusunięcia przez stronę tego rodzaju braku. Wymaga przy tym zwrócenia uwagi, że w kontekście wymogów formalnych skargi, nie jest okolicznością wystarczającą do usunięcia jej braków formalnych złożenie do akt sądowych "upoważnienia" dla jednego wspólnika wnoszącego skargę, które zostało podpisane przez innego wspólnika spółki, skoro jak zostało to wyżej wyjaśnione, skarga wniesiona w imieniu spółki jawnej winna dokumentować sposób reprezentacji spółki jawnej przed sądem administracyjnym, a więc potwierdzający upoważnienie do jej reprezentowania przez osobę wnoszącą skargę jako podmiot posiadający umocowanie do reprezentowania strony (art. 29 p.p.s.a.). Z tej przyczyny niezałączenie przez stronę do skargi aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego skarżącej spółki jawnej było jej brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie skardze dalszego biegu i podlegało uzupełnieniu na wezwanie Sądu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Skoro zaś wezwanie do usunięcia tego rodzaju braku formalnego skargi zostało doręczone stronie w dniu 28 sierpnia 2019 r. (k. [...] akt sądowych), oznacza to, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia tego rodzaju braku upłynął z dniem 4 września 2019 r. Termin ten upłynął bezskutecznie, bowiem skarżąca spółka nie przedstawiła w zakreślonym terminie dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie do jednoosobowego reprezentowania spółki przez wnoszącego skargę wspólnika. Skarżąca nie uzupełniła zatem braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. Na marginesie trzeba również zauważyć, że znajdujący się w aktach administracyjnych odpis z KRS dot. skarżącej spółki nie stanowi o wykluczeniu istnienia braku formalnego skargi, skoro nie pozostawał on aktualny na chwilę wniesienia skargi, a wynikający z niego sposób reprezentacji spółki wskazywał na to, że do jej reprezentowania uprawnionymi są wszyscy wspólnicy, przy czym składanie oświadczeń woli w imieniu spółki wymaga współdziałania dwóch wspóników. Mając powyższe okoliczności na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. – obowiązany był odrzucić skargę, o czym orzekł w postanowieniu.