III SA/Lu 442/08

WyrokWSA w Lublinie2009-02-05

Skład orzekający: Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma podstawę do wymeldowania osoby z pobytu stałego, jeśli faktycznie zamieszkuje ona w budynku gospodarczym na tej samej posesji, a nie w budynku mieszkalnym, w którym jest zameldowana?
Ratio decidendi
Organ administracji ma podstawę do wymeldowania osoby z pobytu stałego, jeśli faktycznie opuściła ona miejsce zameldowania i nie zamieszkuje w nim przez wymagany czas, nawet jeśli zamieszkuje w innym budynku na tej samej posesji. Ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan faktyczny, a zameldowanie służy potwierdzeniu faktycznego przebywania pod oznaczonym adresem, a nie jedynie przynależności do nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącej wraz z dzieckiem z pobytu stałego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności, twierdząc, że niesłusznie uznano, iż nie mieszka w budynku mieszkalnym, a w budynku gospodarczym na tej samej posesji. Organ administracji ustalił, że skarżąca faktycznie opuściła budynek mieszkalny i od 1987 r. zamieszkuje w budynku gospodarczym.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Jerzy Parchomiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 lutego 2009 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]października 2008 r. ( Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2008 r. dotyczącą wymeldowania z pobytu stałego H.S. wraz z małoletnim dzieckiem D. S. z lokalu przy ul. M. [...] w B. P. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy wynikało, że H. S. wraz z małoletnim dzieckiem D. S. faktycznie opuściła budynek mieszkalny położony przy ul. M.[...] w B. P. i od 1987 r. zamieszkuje w budynku gospodarczym nieposiadającym numeru porządkowego. Oba budynki – mieszkalny i gospodarczy położone są na jednej działce Nr [...] należącej do R. N. Wojewoda wyjaśnił, że organ administracji - stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - na wniosek strony lub z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wskazał przy tym, że przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem. Organ odwoławczy podniósł, że postępowanie dowodowe wykazało, iż skarżąca nie mieszka w budynku mieszkalnym. Potwierdza to kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej oraz wyjaśnienia skarżącej. Sama przyznała, że nie mieszka w tym budynku i nie ma w nim żadnych swoich rzeczy. Wyjaśniła ponadto, że od 1987 r. mieszka w budynku gospodarczym, który za zgodą swojego ojca R. N., ociepliła oraz dobudowała ściany. Stwierdziła również, że chce zameldować się w budynku gospodarczym, w którym obecnie mieszka, ale nie pozwala jej na to właściciel nieruchomości, jej ojciec R. N.. Wojewoda argumentował, że okoliczność faktycznego opuszczenia budynku mieszkalnego przez skarżącą potwierdził R. N., który wyjaśnił, iż jego córka nie przebywa w tym budynku, tylko zamieszkuje w położonym obok budynku gospodarczym. W tej sytuacji zasadnym było zastosowanie administracyjnej procedury wymeldowania skarżącej wraz z małoletnim dzieckiem w trybie przewidzianym w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W skardze sądowej H. S. zarzuciła, że decyzja Wojewody została wydana z rażącą obrazą przepisów prawa, a szczególności art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż niesłusznie uznano, iż nie mieszka ona w budynku mieszkalnym przy ul. M. [...], tylko w budynku gospodarczym bez numeru położonym na tej samej posesji, a tym samym, że istnieje podstawa do wymeldowania jej z pobytu stałego, na podstawie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. We wnioskach skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że organ administracji, na wniosek strony lub z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Powyższa regulacja w powiązaniu z pozostałymi przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oznacza, że ewidencja ludności służy do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza informacji i wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji w przedmiocie wymeldowania, jeżeli przestaje ona obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan rzeczy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 561/05, publ. LEX 194344). Zatem zameldowanie na pobyt stały w oznaczonej miejscowości pod wskazanym adresem ma odpowiadać faktycznemu przebywaniu danej osoby. W ten sposób zameldowanie spełnia funkcję ewidencyjną, gdyż potwierdza przebywanie osoby pod oznaczonym adresem. Z faktu, że zameldowanie ma tylko walor ewidencyjny wynika, że organy meldunkowe są obowiązane do utrzymywać ewidencję w stanie, który odpowiada rzeczywistości. Konsekwencją takiego rozumienia ewidencji ludności i zameldowania jest to, że organy mają obowiązek wymeldowania z pobytu stałego każdego, kto z jakichkolwiek powodów nie przebywa w miejscu zameldowania przez czas oznaczony w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Koniecznym i wystarczającym warunkiem wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie lokalu. W świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie można więc utrzymywać fikcji meldunkowej, bowiem ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ust. 2 ustawy). Do orzeczenia o wymeldowaniu z uwagi na rejestrowy charakter meldunku wystarczy, iż organ administracji ustali, że dana osoba opuściła lokal i nie zamieszkuje w nim przez odpowiednio długi czas oraz nie dopełniła ona ciążącego na niej ustawowego obowiązku wymeldowania się. Obowiązek meldunkowy polega na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego (art. 4 pkt 2 ustawy). Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z prawidłowo poczynionych przez organ ustaleń wynika, że skarżąca nie zamieszkuje w budynku mieszkalnym przy ul. M. [...]. Mieszka natomiast od wielu lat (od 1987 r.) w sąsiadującym z nim budynku gospodarczym, położonym na tej samej posesji (działce Nr [...]), stanowiącej własność R. N.. Dowodzi tego zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy (w tym wyjaśnienia skarżącej). Przyznała sama w dniu [...] sierpnia 2008 r., że od 1987 r. zamieszkuje w budynku gospodarczym. Wyjaśniła przy tym, że w budynku mieszkalnym nie ma swoich rzeczy. Okoliczność, że skarżąca opuściła budynek mieszkalny potwierdza kontrola meldunkowa funkcjonariuszy Policji oraz wyjaśnienia R. N. W tej sytuacji Wojewoda zasadnie argumentuje, że niezbędnym było zastosowanie administracyjnej procedury wymeldowania skarżącej wraz z małoletnim dzieckiem w trybie przewidzianym w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Prawidłowo też wyjaśnia, że ustawa wprowadza zasadę rzetelnego prowadzenia ewidencji ludności przez organy ewidencyjne, a w myśl tej zasady zameldowanie następuje pod oznaczonym adresem i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu danej osoby w określonym miejscu – oznaczonym domu, lokalu, a miejsca tego nie można utożsamiać z innym miejscem, nawet gdy znajduje się ono na tej samej nieruchomości. Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło