III SA/Lu 442/19
WyrokWSA w Lublinie2019-11-14
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Robert Hałabis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie przez wnioskodawcę drugiego mieszkania, nieujawnionego we wniosku o dodatek mieszkaniowy, stanowi rażącą dysproporcję między niskimi dochodami a stanem majątkowym, uzasadniającą odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego?Ratio decidendi
Posiadanie przez wnioskodawcę drugiego mieszkania, które nie zostało ujawnione we wniosku o dodatek mieszkaniowy, stanowi rażącą dysproporcję między deklarowanymi niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym. Wnioskodawca, posiadając dodatkowe zasoby majątkowe w postaci drugiego mieszkania, jest w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowanym lokalem wykorzystując własne środki i zasoby, co uzasadnia odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organy obu instancji odmówiły przyznania dodatku, wskazując na posiadanie przez skarżącego dwóch mieszkań w Lublinie oraz na jego niechęć do współpracy w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i ustawy o dodatkach mieszkaniowych, domagając się uchylenia decyzji i przyznania dodatku. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie WSA Jerzy Drwal WSA Robert Hałabis Protokolant Referent Jacek Zięba po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] l[...] 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...]. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 2019 r., znak: [...] odmawiającą D. O. przyznania dodatku mieszkaniowego.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Pismem z dnia 30 kwietnia 2019 r. skarżący zwrócił się o przyznanie dodatku mieszkaniowego do zajmowanego przez niego lokalu przy ul. [...] w L.. Po wezwaniu przez organ pierwszej instancji w dniu 3 czerwca 2019 r., D. O. uzupełnił wniosek o wymagane dokumenty. Analizując przedstawioną dokumentację organ stwierdził, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, źródłem jego dochodu jest renta w wysokości [...] zł brutto miesięcznie w styczniu i lutym 2019 r. oraz [...] zł brutto w marcu 2019 r. Organ postanowił przeprowadzić ze skarżącym wywiad środowiskowy w lokalu skarżącego przy ul. [...] w L. celem ustalenia stanu faktycznego gospodarstwa domowego. Pracownik organu w dniu 4 czerwca 2019 r. stwierdził, że wymieniony lokal był zamknięty. W tej sytuacji pracownik pozostawił w skrzynce na listy przedmiotowego mieszkania wezwanie do stawienia się w siedzibie organu w celu ustalenia terminu wywiadu środowiskowego. Ponieważ skarżący nie stawił się, organ z urzędu wyznaczył termin wywiadu środowiskowego na dzień 27 czerwca 2019 r. P. zawiadamiającego o dacie wywiadu D. O. nie odebrał, mimo dwukrotnego awizowania przesyłki przez operatora pocztowego, tj. w dniu 11 czerwca 2019 r. oraz w dniu 19 czerwca 2019 r. Dodatkowo organ pierwszej instancji ustalił, że w dniu 21 czerwca 2019 r. strona odebrała w tej samej placówce pocztowej korespondencję kierowaną do jego matki oraz dnia 24 czerwca 2019 r. złożyła kolejną korespondencję. W wyznaczonym terminie wywiad nie doszedł do skutku z powodu nieobecności skarżącego w lokalu przy ul. [...]. Do prawidłowego rozpoznania złożonego wniosku, konieczne było bezsporne ustalenie tzw. "centrum życiowego" D. O. jak i jego stanu majątkowego, a w szczególności posiadanych nieruchomości i zasobów finansowych.
Decyzją z dnia 28 czerwca 2019 r. organ I instancji odmówił prawa do dodatku mieszkaniowego podnosząc, że z uwagi na brak współpracy z organem w dążeniu do wydania decyzji o jaką wnioskował skarżący a także bierność w czynnościach przewidzianych ustawą o dodatkach mieszkaniowych, uniemożliwiły pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie dodatku.
Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1K.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Powołując się na treść art. 7 ust. 3, ust. 4 i ust. 4a ustawy o dodatkach mieszkaniowych Dz.U. z 2017 r., poz. 180 z późn. zm. ) Kolegium podniosło, że skarżącemu nie przysługuje dodatek mieszkaniowy, ponieważ posiada w L. dwa mieszkania (przy ul. [...] o pow.36,20 m2 i przy ul. [...] o pow.46,09 m2.). Zdaniem organu niedopuszczalne jest domaganie się przez skarżącego przyznania środków publicznych w sytuacji, gdy wynajęcie lub sprzedaż jednego z mieszkań umożliwiłaby mu utrzymanie lokalu, w którym zamieszkuje.
Ponadto skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego poprzez nieodbieranie korespondencji zawierającej terminy przeprowadzenia wywiadu a także nieobecność w dacie wyznaczonej w miejscu zamieszkania dniu 27 czerwca 2019 r. Zdaniem Kolegium, nieobecności tej nie usprawiedliwia pismo z dnia 28 czerwca 2019 r., ponieważ zostało złożone w Wydziale Spraw Mieszkaniowych UM L. dzień po terminie wywiadu oraz po wydaniu zaskarżonej decyzji rzez organ pierwszej instancji. Skarżący nie skorzystał również z możliwości telefonicznego zawiadomienia organu, że wywiad nie może się odbyć w wyznaczonym dniu, mimo, że na piśmie zawiadamiającym o jego terminie, z dnia 4 czerwca 2019 r.był podany numer telefonu organu, dawał odwołującemu możliwość ustalenia dogodnego terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, z której to możliwości odwołujący nie skorzystał. Kolegium zauważa, że odwołujący nie podał organowi swego numeru telefonu (brak go w aktach sprawy). Niezgodne z przepisami jest proponowanie przez D. O. przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w lokalu przy ul. [...] w L., skoro odwołujący zamieszkuje przy ul. [...] w L. i na ten lokal chce uzyskać dodatek mieszkaniowy. Żądanie strony jest sprzeczne z jednoznacznie brzmiącym § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz. U. z 2013 r. poz. 589, dalej; rozporządzenie). W związku z tym złożone w Kolegium przez odwołującego pisma nie maja prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył D. O.. W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 7 ust.1, ust. 3, ust. 4 i ust. 7 u.d.m. poprzez wadliwe orzeczenie o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego poprzez ich zastosowanie w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania oraz § 1 ust 1-2 rozporządzenia.
b) art.6, art. 7, art. 8 § 1, art.9, art. 10 § 1,art.41§ 1-2, art.50 § 2-3, art.55 § 2, art. 75 § 1, art.77 § 1 i art. 80, art. 81, art. 107 § 1 pkt. 6 i § 3 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a w szczególności rzeczywistego stanu zdrowia R. O. oraz konieczności sprawowania opieki nad nią przez jej syna. Możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu wskazanym przez stronę. Zaniechanie ustalenia czy rzeczywiście skarżący prawidłowo został poinformowany o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przyznanie mu dodatku mieszkaniowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lipca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 28 czerwca 2019 r., którą odmówiono skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego na pokrycie wydatków związanych z lokalem przy ul. [...] w L..
Materialnoprawną podstawę powyższej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych Dz. U. z 2017 r. poz.2096 z późn. zm., dalej u.d.m.), która reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach. Stosownie do art. 2 ust. 1 powyższej ustawy, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:
1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych;
2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;
4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo najem socjalny lokalu.
Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Z powyższych przepisów wynika, że głównym celem przyznawania dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów. Świadczenie to jest adresowane do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, a spełniających wymogi ustawy, w pokryciu kosztów utrzymania lokalu, w którym osoby te zamieszkują.
Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych pozwalają organom administracji na weryfikowanie składanych wniosków o przyznanie dodatków mieszkaniowych w sytuacjach, gdy wnioskodawcy formalnie spełniają wymogi ustawy, a więc między innymi gdy ich niskie dochody wykazane we wniosku przemawiają za przyznaniem takiego wsparcia finansowego. Stosownie do art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy organ, o którym mowa w ust. 1, odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.
Przepis ten był wielokrotnie przedmiotem wykładni sądów administracyjnych. W orzecznictwie przyjęto stanowisko, zgodnie z którym o rażącej dysproporcji między sytuacją majątkową osoby wnioskującej o przyznanie dodatku mieszkaniowego, ustaloną przez organ w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i wyrażającą się w posiadanych wartościowych przedmiotach lub innych zasobach, które sprzeciwiają się przyznaniu dodatku mieszkaniowemu, a deklarowanymi przez stronę dochodami można mówić wówczas, gdy różnica ta jest oczywista i łatwo dostrzegalna (zob. wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 20014 r., II SA/Bd 1039, WSA w Kielcach z dnia 19 listopada 2014 r., II SA/Ke 845/14, wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2014 r., I OSK 2325/13).
W wyroku z dnia 17 marca 2009 r., I OSK 1435/08, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dysproporcja między zadeklarowanymi dochodami, a rzeczywistym stanem majątkowym musi być zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy rażąca, a więc istotna, oczywista i niewątpliwa. To z kolei oznacza, że wyjątkowość powołanego przepisu wymusza ścisłe przestrzeganie jego dyspozycji i interpretację zawężającą. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że chodzi o wyeliminowanie przypadków, w których dodatek mieszkaniowym byłby wypłacany osobom, których stan majątkowy pozwala na uiszczanie opłat związanych z zajmowanym mieszkaniem, a które wykazują dochody uzasadniające pobieranie świadczenia. Dysproporcja między deklarowanymi dochodami a rzeczywistym stanem majątkowym musi być rażąca, a więc istotna, oczywista i niewątpliwa.
W wyroku z dnia 19 stycznia 2009 r., IV SA/GL 436/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał natomiast, że w przepisie art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych chodzi o taki stan rzeczy, w którym wnioskodawca deklaruje niskie dochody, zostające w rażącej sprzeczności z rzeczywistym stanem majątkowym, który to stan przemawia przeciwko przyznaniu dodatku. W przypadku posiadania przez wnioskodawcę własnych środków i zasobów majątkowych odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego uzasadnia taka dysproporcja, która obrazuje, że strona wnosząca o przyznanie jej dodatku mieszkaniowego jest w stanie uiścić wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując te środki i posiadane zasoby majątkowe (wyrok NSA z dnia 16 lipca 2007 r., I OSK 1510/07).
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organy prawidłowo oceniły sytuację majątkową skarżącego w kontekście art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. D. O. tworzy jednoosobowe gospodarstwo domowe, źródłem jego dochodów jest renta w wysokości [...] zł brutto miesięcznie w styczniu i lutym 2019 r. oraz [...] zł brutto w marcu 2019 r., a ponadto ma on zawieszoną działalność gospodarczą.
Z akt sprawy wynika, że oprócz mieszkania przy ul. [...] w L., w którym skarżący zamieszkuje, jest on również właścicielem drugiego mieszkania przy ul. [...] w L.. Skarżący nie ujawnił tej okoliczności w złożonym wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i załączonych do niego dokumentach.
Przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych nakładają na wnioskodawcę wymóg współdziałania z organem właściwym w sprawach dodatków mieszkaniowych w celu dokładanego ustalenia okoliczności faktycznych. W świetle art.7 wskazanej ustawy wnioskujący o przyznanie dodatku dołącza deklarację o dochodach, a także inne niezbędne dokumenty. Organ jest także uprawniony do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Z art.7 ust.4 wynika, że pracownik organu właściwego do rozpoznania sprawy w przedmiocie dodatku mieszkaniowego przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane o posiadanych ruchomościach i nieruchomościach, zasobach pieniężnych, odmowa zaś złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. W ocenie Sądu kwestionowanie podejmowanych przez organ działań w realizacji obowiązków ustawowych - przeprowadzenia wywiadu środowiskowego można poczytywać za odmowę, o której mowa w art. 7 ust. 4 ustawy, skutkującą odmową przyznania dodatku mieszkaniowego.
Z akt sprawy wynika zaś, że dnia 4 czerwca 2019 r. pracownik Wydziału Spraw Mieszkaniowych zamierzał przeprowadzić wywiad, który nie doszedł do skutku z powodu nieobecności wnioskodawcy w lokalu (lokal zamknięty). Odwołujący nie zgłosił się na pozostawione w tym dniu wezwanie do stawienia się w Wydziale Spraw Mieszkaniowych w dniach od 4 do 6 czerwca 2019 r. w celu ustalenia dogodnego terminu przeprowadzenia wywiadu. Pozostawione wezwanie informowało odwołującego, iż w przypadku niezgłoszenia się, termin wyznaczony zostanie z urzędu. W tej sytuacji dnia 6 czerwca 2019 r. wystosowane zostało pismo na adres wskazany przez skarżącego do korespondencji, z informacją o terminie wywiadu wyznaczonym z urzędu na dzień 27 czerwca 2019 r. z zawartym w nim pouczeniem, iż celem jest m.in. odebranie oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy oraz że jego nieobecność w lokalu w wyznaczonym dniu równoznaczna będzie z odmową złożenia takiego oświadczenia, która z kolei stanowić będzie podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Wobec tego uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie wywiad środowiskowy nie został przeprowadzony w miejscu zamieszkania skarżącego z uwagi na brak współdziałania skarżącego z organem, do czego była obowiązany. Nie doszło zatem do naruszenia prawa przez organy administracji orzekające w sprawie, bowiem podjęte zostały działania zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Żądanie zgłaszane przez skarżącego by wywiad przeprowadzić poza jego miejscem zamieszkania nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na treść § 1 ust.1 i 2 rozporządzenia z którego wynika, że wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy i na jego podstawie ustala się faktyczny stan majątkowy wnioskodawcy. Natomiast wobec niemożności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organy administracji nie mogły zgromadzić pełnego materiału dowodowego, czy dokonać weryfikacji materiału już zebranego w sprawie.
W ocenie sądu, skoro organy ustaliły, iż skarżący poza mieszkaniem znajdującym się w L. przy ul. [...] w którym zamieszkuje, jest także właścicielem mieszkania położonego w L. przy ul. [...] to okoliczność ta oznacza, że skarżący znajduje się w o wiele lepszej sytuacji, niż większość osób ubiegających się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Skarżący posiada dodatkowe zasoby majątkowe w postaci drugiego mieszkania, które nie zostały przez niego wskazane we wniosku o przyznanie dodatku, a które mogą być wykorzystane w celu poprawienia jego sytuacji życiowej. To, w jaki sposób skarżący rozdysponuje tym zasobem, czy zdecyduje się na wynajem mieszkania i pozyskanie dodatkowego miesięcznego dochodu, na sprzedaż mieszkania i uzyskanie większej, jednorazowej kwoty, czy też w ogóle nie podejmie prób polepszenia swojej sytuacji z wykorzystaniem tego mieszkania należy wyłącznie do jego uznania. Mając jednak na uwadze cele dodatku mieszkaniowego, a więc pomoc osobom, które rzeczywiście nie są w stanie pokryć kosztów utrzymania lokalu, w którym zamieszkują, nie można dopuścić do sytuacji, w której dodatek będzie przyznawany również osobom, które mają obiektywną możliwość wykorzystania posiadanych dodatkowych zasobów, jednak tego nie czynią z subiektywnych względów, czy to z chęci uniknięcia obowiązku podatkowego, czy też oczekiwania wyższej ceny za sprzedaż lokalu lub ze zwykłej niezaradności. Zauważyć również trzeba, że pieniądze przeznaczone na wypłaty dodatków mieszkaniowych stanowią "grosz publiczny", a zatem muszą być reglamentowane i skierowane do osób spełniających kryteria ustawowe, z wyłączeniem tych, o których mowa w art.7 ust.3 ustawy.
Zdaniem sądu, nie do pogodzenia z celami ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest sytuacja, w której wnioskodawca posiadający dwa mieszkania, ponoszący koszty utrzymania obu mieszkań na bieżąco, korzysta jednocześnie ze wsparcia w postaci dodatku mieszkaniowego, który przeznaczony jest dla osób o niskich dochodach i które przy wykorzystaniu własnych możliwości nie są w stanie podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów utrzymania lokalu, w którym zamieszkują.
W świetle powyższego, organy zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej przez skarżącego deklaracji, a jego faktycznym stanem majątkowym, który wskazuje, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Okoliczność, że skarżący posiada dodatkowe mieszkanie oznacza, że posiada zasoby majątkowe, które może wykorzystać w celu poprawienia swojej sytuacji życiowej. To zaś, że nie podejmuje jednak żadnej inicjatywy w tym kierunku, należy wyłącznie do jego uznania, jednak przemawia za odmową przyznania dodatku mieszkaniowego. Powyższe ustalenia pozwalają uznać, iż organy administracji, z punktu widzenia treści art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m., zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wskazuje, iż skarżący jest w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowanym mieszkaniem wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Nietrafnie zatem postawiony został także zarzut naruszenia § 1ust.1 i ust, 2 rozporządzenia, skoro przepisy u.d.m. dają jedynie możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i żądania złożenia przez stronę oświadczenia o stanie majątkowym.
Nie jest również zasadnie podniesiony zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. Regulacja art. 10 K.p.a. wskazuje, iż organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże dostrzec należy utrwalony w orzecznictwie pogląd, który podziela także skład orzekający w przedmiotowej sprawie, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2013 roku, sygn. II GSK 1142/11; z dnia 18 grudnia 2012 roku, sygn. II OSK 1490/11; wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 7 lutego 2013 roku, sygn. IV SA/Po 1109/12; w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013 roku, sygn. II SA/Rz 622/12; H.Knysiak-Molczyk, [w:] H.Knysiak-Molczyk (red.), A.Golęba, T.Kiełkowski, K.Klonowski, M.Romańska, Kodeksu postępowania administracyjnego, Komentarz, WK 2015, uwaga 10 do art. 10; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 6 do art. 145). Natomiast skarga nie zawiera argumentacji wskazującej na to, iż zarzucane uchybienie art. 10 § 1 K.p.a. uniemożliwiło skarżącemu dokonanie konkretnych czynności procesowych mogących podważyć powyższe ustalenie. Jak zostało to powyżej wskazane organy administracji – z punktu widzenia przesłanki określonej w art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. – w sposób odpowiadający treści art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy pozwalający na ustalenie, iż skarżący wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe jest w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowanym mieszkaniem.).
Podsumowując należy stwierdzić, że organ odwoławczy podjął wszelkie niezbędne czynności, zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz wyjaśnił wystarczająco stan faktyczny sprawy, w tym okoliczność posiadania dwóch mieszkań przez skarżącego, których jest właścicielem. W konsekwencji zarzuty opisanych w skardze przepisów K.p.a. okazały się bezzasadne. W szczególności skarżący w uzasadnieniu zarzutów nie wskazał jakich to istotnych dowodów organ nie zebrał i nie rozpatrzył, w jaki sposób nie zapewniono stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz czego konkretnie brakuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Natomiast w skardze strona obszernie opisuje stan zdrowia swojej matki R. O., którą ustanowił pełnomocnikiem w sprawie. Okoliczności podnoszone w tym zakresie nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia gdyż sprawa dotyczy przyznania dodatku mieszkaniowego a stroną w tym postępowaniu jest D. O.. W świetle powyższych okoliczności sąd uznał, że ocena organów obu instancji była prawidłowa.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło