III SA/Lu 449/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.), art. 51, art. 65 ust. 1, 3, 5 i ust. 6, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo Celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622), art. 20 ust. 1, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 201 ust. 1a, 2 i 3, art. 214 ust. 1, art. 217 ust 1, art. 220 ust. 1, art. 221 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r. ze zm.), art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11 października 1993 r. ze zm.), rozporządzenie Rady EWG Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. L 256 z 7 września 1987 r.) zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1989/2004 (Dz. U. L 344 z 20 listopada 2004 r.), po rozpatrzeniu odwołania W. S. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...] 2007 r., określającej niezaksięgowaną kwotę należności wynikającą z długu celnego od importowanego samochodu osobowego marki [...], sprowadzonego według dokumentu SAD z dnia [...] 2004 r.; utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] 2004 r. skarżący zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu według dokumentu SAD samochód osobowy używany marki [...], sprowadzony ze Szwajcarii. Do zgłoszenia celnego dołączył m. in. rachunek Nr [...] z dnia [...] 2004 r., wystawiony przez szwajcarską firmę [...], oświadczenie o kosztach transportu, zaświadczenie o badaniu technicznym. Zgłoszenie celne zostało przez organ celny przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym zgodnie z art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Ministerstwo Finansów pismem z dnia listopada 2006 r. przekazało Dyrektorom Izb Celnych wykaz osób i firm niezidentyfikowanych przez szwajcarską administrację celną - sporządzony w oparciu o wyniki weryfikacji dokumentów handlowych dotyczących importowanych samochodów ze Szwajcarii. W wykazie nieistniejących firm została wymieniona szwajcarska firma [...], figurująca jako zbywca sprowadzonego przez skarżącego pojazdu. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie celne z urzędu w sprawie określenia kwoty wynikającej z długu celnego, a następnie decyzją z dnia [...] 2007 r. określił nie zaksięgowaną kwotę należności. Skarżący złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że Urząd Celny powołuje się na wykaz firm szwajcarskich z dnia [...] 2006 r., a więc z okresu , kiedy firma, z którą zawarł umowę w maju 2004 r., mogła już nie istnieć. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy wyjaśnił, że wartość celna jest ustalana głównie na bazie wartości transakcyjnej. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. W świetle art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wiarygodność faktury (rachunku) obejmuje nie tylko jej autentyczność, ale także wiarygodność podanej na tym dokumencie ceny transakcyjnej. Pismem Nr [...] z dnia [...] 2006 r. szwajcarska administracja celna poinformowała polskie organy celne, że m. in. firma [...] nie istnieje. W oparciu o wyniki weryfikacji dokumentów handlowych dotyczących importowanych samochodów pochodzących ze Szwajcarii został opracowany przez Ministerstwo Finansów wykaz osób i firm niezidentyfikowanych przez szwajcarską administrację celną i przekazany za pismem z dnia listopada 2006 r. Dyrektorom Izb Celnych. Organ odwoławczy uznał, że pisma szwajcarskich służb celnych, w świetle art. 194 Ordynacji podatkowej należy w tej sytuacji potraktować jako dokument urzędowy. Organ administracji publicznej, przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, musi zatem przyjąć za udowodnione to, co stwierdzono w treści dokumentu, jeżeli nie przeprowadzono przeciwdowodu. Organ odwoławczy podkreślił, że nie zakwestionował wartości wynikającej z faktury załączonej do zgłoszenia celnego, lecz wiarygodność dokumentu handlowego na podstawie którego ustalono wartość celną samochodu. Ustalając w trybie art. 31 ust. 1 WKC wartość celną sprowadzonego samochodu na kwotę [...] zł., organ sięgnął do wartości towaru na rynku polskim, która została przyjęta z katalogu podającego wartości rynkowe samochodów "Eurotax" 5/2004. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż jej uzasadnienie jest ogólnikowe. Skarżący podnosi, że nie ustalono w sprawie, czy firma, od której nabył samochód, nie istniała w dacie nabycia, a zatem wystawiona przez nią faktura nie została podważona. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowe rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiednich norm materialnoprawnych uzależnione jest od uprzedniego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i jego oceny, w myśl reguł wskazanych w przepisach art. art. 122, 187 § 1 , 191, w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.). Analiza akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji przekonuje, że została ona wydana z naruszeniem wskazanych wyżej norm postępowania , a nadto z naruszeniem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje jej uchyleniem. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów decyzyjnych, że udowodnienie nieistnienia sprzedawcy, od którego skarżący "rzekomo" nabył przedmiotowy samochód, stanowiłoby o nieautenytczności wystawionego rachunku. Uzasadniałoby to również konieczność zastosowania wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji innych metod ustalania wartości celnej pojazdu, niż wartość transakcyjna. Nieuwzględnienie wartości transakcyjnej, w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej, uzasadnia zastosowanie art. 31 ust. 1 WKC, w celu określenia tej wartości. Okoliczność powyższa nie została jednak dowiedziona. Z przedstawionych dokumentów pochodzących od szwajcarskich władz celnych - pisma z dnia [...] 2006 r. oraz pisma z dnia [...] 2006 r. (których urzędowe tłumaczenie zostało sporządzone w dniu [...] 2007 r., a więc już po zakończeniu postępowania administracyjnego i wydaniu decyzji przez organ odwoławczy) wynika jedynie, że firma [...] nie istnieje. Z pism tych nie wynika jednak, czy firma ta nigdy nie istniała i za jaki okres dokonano weryfikacji. Zakres informacji zawartych w pismach nie pozwala na kategoryczne stwierdzenie, że firma nie istniała w okresie poprzedzającym kontrolę. Dla potrzeb sprawy istotne było ustalenie, czy firma [...] istniała w dniu sprzedaży pojazdu, a więc w dniu [...] 2004 r. Gdyby organy szwajcarskie wskazały, że owa firma taka nie istniała – pozwoliłoby to na przyjęcie, że jest to podmiot fikcyjny, ze wszystkimi tego konsekwencjami. Tak się jednak nie stało. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się pismo Ministerstwa Finansów z dnia listopada 2006 r., w którym wskazuje się, że szwajcarska administracja celna wyjaśniła, iż gdy przekazywana jest informacja, że firma jest nie do odnalezienia, oznacza to, że nie stwierdzono, aby taka firma kiedykolwiek istniała, zarówno w bazach danych, jak i pod wskazanymi adresami. W aktach sprawy brak jest jednak takiego pisma, a istniejące (z dnia [...] 2006 r. z tłumaczeniem urzędowym z dnia [...] 2007 r.) wcale takiego zastrzeżenia nie zawiera. Podsumowując – oświadczenia władz szwajcarskich złożone po upływie [...] lat od dnia wyjaśnianej transakcji, zawierające informację, że dana firma nie istnieje, nie są równoznaczne ze stwierdzeniem, że firma ta nie istniała również w dniu [...] 2004 r. (data wystawienia rachunku). Skoro nie można jednoznacznie wykluczyć istnienia firmy wskazanej przez skarżącego jako sprzedawca, przedwczesne jest kwestionowanie rachunku, a więc i wynikającej z niego wartości transakcyjnej towaru. Tym samym organy nie powinny stosować art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92, i po zwolnieniu towaru dokonywać sprostowania zgłoszenia celnego, bowiem nie można w chwili obecnej potwierdzić, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe Iub niekompletne dane. Dalsze nieprawidłowości są pochodną błędnego założenia, że zgłoszenie celne podlega korekcie w oparciu o tak ustalony stan faktyczny. Rozpatrując ponownie sprawę organ ustali, czy i na podstawie jakich dowodów można uznać, że firma [...] nie tylko nie istnieje w dacie jej poszukiwania, ale i nie istniała w dacie deklarowanej przez skarżącego sprzedaży pojazdu. Jeżeli organ uzna, że wynika to z określonych dokumentów pochodzących od władz szwajcarskich, podda je ocenie prawnej i dołączy je do akt sprawy, dając stronie możliwość ustosunkowania się do nich. Jeżeli nie będzie dysponował takim dowodem, ponownie rozważy zasadność podważania wiarygodności deklaracji celnej skarżącego. Z tych względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 uzasadnione jest treścią przepisu art. 152 tej ustawy.