III SA/Lu 449/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. wydanym na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu zażalenia T. S., M. L. i E. G. na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r. Prezydenta Miasta P. w przedmiocie ustalenia na kwotę 4000 zł wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego toczącego się na wniosek Spółdzielni [...] w L. zakończonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2008 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zmieniło postanowienie organu pierwszej instancji w punkcie 2 przez zwolnienie T. S. z ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 500 zł., a w pozostałej części postanowienie pozostawiono bez zmian. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji ustalił wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego, toczącego się na wniosek Spółdzielni [...] w L. zakończonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2008 r. na kwotę 4.000 zł. Do uiszczenia kosztów organ zobowiązał w sposób następujący: 1. Spółdzielnia [...] w L. - 2000 zł., 2. E. G. - 500 zł. 3. M. L.– 1.000 zł. 4. T. S. – 500 zł. Postanowienie organ uzasadnił tym, że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone jest w interesie wszystkich stron w celu ustalenia stabilnej granicy pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami. Organ powołał się na stanowisko zawarte w uchwale NSA w Warszawie w składzie siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r. (sygn. akt. I OPS 5/06) wskazujące, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 kodeksu cywilnego), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Na postanowienie zażalenie wniosła m. in. M. L., która poniosła, że do rozregulowania stanu prawnego granicy działek 56/2 i 56/3 doszło z przyczyn leżących wyłącznie po stronie Spółdzielni [...] w L. Stan prawny przed postępowaniem administracyjnym nie budził żadnych wątpliwości. Wszczęte przez nią postępowanie leży zatem wyłącznie w jej interesie. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że postanowienie w sprawie kosztów postępowania wydane jest na podstawie art. 264 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich uiszczenia. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 kpa stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. W postępowaniu administracyjnym ma zastosowanie art. 152 kodeksu cywilnego, stanowiący że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. W wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 kodeksu cywilnego. Koszty rozgraniczeniowe obejmują wynagrodzenie geodety, wydatki poniesione na sporządzenie map i innych dokumentów oraz znaków granicznych, a także na przeprowadzenie dowodów w toku postępowania. W tym stanie rzeczy Kolegium nie podzieliło zarzutów zażalenia. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższe postanowienie, w której domagała się by orzec o zwolnieniu jej od ponoszenia kosztów rozgraniczenia. Skarżąca podnosi, że powołanie się na art. 152 kodeksu cywilnego byłoby zasadne, gdyby stan prawny działek 56/3 i 56/2 budził choćby najmniejsze wątpliwości i wymagał ponownego ustalenia granic. W takiej sytuacji obowiązek współdziałania współwłaścicieli oraz ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego byłby bezsprzeczny. W przypadku działek 56/3 i 56/2 nie było potrzeby przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego, gdyż stan prawno-ewidencyjny granic tych działek jest znany ich właścicielom na podstawie ksiąg wieczystych i ewidencji gruntów. Przeprowadzanie postępowania administracyjnego w tym przypadku było zatem zbędnym i do tego kosztownym udowadnianiem rzeczy oczywistej i nie leżało w interesie współwłaścicieli działki 56/3. Wszczęcie tego postępowania to jedynie efekt uporu Spółdzielni [...] w L.. Koszty powinna w takim przypadku ponosić wyłącznie Spółdzielnia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę zakresie zgodności zaskarżonego postanowienia z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie jest zasadna, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Obciążając kosztami postępowania w stosownych częściach organy obu instancji słusznie uwzględniły uchwałę podjętą w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06 (NSA i WSA 2007/2/26), zgodnie z którą organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa, może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Pogląd ten został wywiedziony z zawartej w art. 152 kodeksu cywilnego regulacji stanowiącej, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. W podjętej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że cyt. art. 152 kc stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia także wówczas, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Sąd wziął pod uwagę, że w postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic, a wobec tego nie powinien on ponosić kosztów rozgraniczenia, które - w jego ocenie - zostało wszczęte zbyt pochopnie. Jednak ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. Podsumowując, koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu administracji, obciążają strony; a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 Kodeksu cywilnego. Tym samym sąd nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.