III SA/Lu 452/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia [...] maja 2024 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2024 r. Rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (dalej jako "rektor" albo "organ") skreślił z listy studentów G. C. (dalej jako "skarżąca"), studentkę VI semestru romanistyki I stopnia studiów stacjonarnych. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. Decyzją z [...] października 2023 r., Nr [...] Prodziekan Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Marii Curie - Skłodowskiej w Lublinie skreślił G. C. z listy studentów semestru VI romanistyki I stopnia studiów stacjonarnych. W uzasadnieniu decyzji Prodziekan wskazał, że przyczyną skreślenia skarżącej z listy studentów było nieuzyskanie przez skarżącą zaliczenia seminarium licencjackiego w terminie do dnia 30 września 2024 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, decyzją z [...] maja 2024 r. Rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowił przepis art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571), dalej jako "ustawa" lub "ustawa o szkolnictwie wyższym", z którego wynika, że student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Według programu studiów kierunku romanistyka I stopnia, obowiązującym od roku akademickiego 2022/2023, przedmiotem koniecznym do zaliczenia na trzecim roku tych studiów (6 semestr) było seminarium licencjackie. Rektor podniósł, że w terminie do dnia 30 września 2023 r. skarżąca nie uzyskała pozytywnej oceny z seminarium licencjackiego i nie zaliczyła semestru VI romanistyki. Studentka nie zwracała się z wnioskiem o zezwolenie na powtarzanie VI semestru, ani o przedłużenie terminu zaliczenia seminarium. Rektor wskazał, że przeprowadził uzupełniające dowody z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania wyjaśniającego prowadzonego wobec skarżącej przez rzecznika dyscyplinarnego w związku z podejrzeniem popełnienia plagiatu pracy licencjackiej. Postępowanie wyjaśniające zakończyło się skierowaniem przez rzecznika dyscyplinarnego do Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów wniosku o ukaranie studentki karą wydalenia z uczelni za czyn polegający na tym, że w dniu 7 lipca 2023 r. przywłaszczyła sobie autorstwo cudzego utworu, poprzez nieautoryzowane wykorzystanie w pracy licencjackiej pt. "[...]", z jednoczesnym podaniem się za jej wyłączną autorkę oraz przesłaniem jej do systemu USOS UMCS, znacznej części tekstu pracy magisterskiej autorstwa V. F. pt. "Incastrati" tra lingue. Metdologie di traduzione audiovisiva a confronto, napisanej w roku akademickim 2021-2022, w ramach studiów na Uniwersytecie Rzymskim La Sapienza. Organ stwierdził, że dowody przeprowadzone przez Komisję Dyscyplinarną jednoznacznie potwierdzają popełnienie przez studentkę plagiatu. Rektor uznał, że w sprawie nie zachodziły żadne nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające studentowi wywiązanie się z podstawowego obowiązku jakim było terminowe uzyskanie zaliczenia seminarium licencjackiego. Nieuzyskanie zaliczenia nastąpiło z wyłącznej winy studentki, która dostarczyła pracę będącą plagiatem innej pracy magisterskiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. C. zaskarżyła w całości decyzję Rektora UMCS. Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, co stanowiło istotne naruszenie pierwszeństwa słusznego interesu strony, poprzez przyjęcie przez Komisję Dyscyplinarną, że skarżąca splagiatowała pracę, a następnie przeprowadzenie całego postępowania w sposób. bezpośrednio zmierzający do udowodnienia tej tezy. Komisja w żadnym miejscu nie rozważała dowodów przeciwnych, nie przyjmowała alternatywnych sposobów rozumowania, ani nie przyjęła wniosków dowodowych zmierzających do ewentualnego podważenia linii po jakiej zmierzało postępowanie. Komisja zmierzała do wymierzenia obwinionej kary wydalenia z uczelni nie starając się ustalić faktów i prawdziwego toku wydarzeń; 2) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej, ustnej opinii biegłego, uniemożliwiające przeprowadzenie skutecznej obrony i zakwestionowanie lub doprecyzowanie ustaleń zawartych w opinii prof. R. S.; 3) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania skarżącej, która o terminie rozprawy kończącej postępowanie została powiadomiona w trybie art. 137 k.p.k., podczas gdy czas na powiadomienie obwinionej pomiędzy 19 marca a 9 kwietnia był wystarczający i w żadnym razie nie spełniał kryterium uzasadniającego powiadomienie w trybie tegoż artykułu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Rektor UMCS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem skargi jest decyzja Rektora Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Jako podstawę podjęcia decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów organ wskazał art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.) oraz § 30 ust. 1 Regulaminu Studiów na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, uchwalonego Uchwałą Senatu nr XXIV-26.5/19 z dnia 24 kwietnia 2019 r. (z późniejszymi zmianami). Wskazany przez organ art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy stanowi, że student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Zgodnie natomiast do § 30 ust. 1 Regulaminu studiów, obowiązującego w roku akademickim 2022/2023, w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru/roku studiów, dziekan może wydać decyzję o skreśleniu go z listy studentów lub – na wniosek studenta – może wydać decyzję o warunkowym zezwoleniu na podjęcie studiów w następnym semestrze/roku lub zezwoleniu na powtarzanie semestru/roku studiów. Decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów na podstawie powołanych przepisów ma charakter uznaniowy. W świetle art. 108 ust. 2 ustawy to do kompetencji organu uczelni, z uwagi na zasadę autonomii uczelni, należy podjęcie decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów z tym, że decyzja powinna zawierać wszechstronną analizę materiału dowodowego i rozważenie okoliczności sprawy uzasadniające stanowisko organu. Kontrola legalności decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny ogranicza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie została podjęta z przekroczeniem uznania administracyjnego, czy jest logiczną konsekwencją obiektywnej oceny materiału dowodowego. W szczególności kontrola ta polega na sprawdzeniu, czy organ w sposób prawidłowy ustalił i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia, to jest czy wydanie decyzji poprzedzone zostało wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z regułami wyrażonymi w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wybór treści rozstrzygnięcia przez organ nie może być dowolny, ale musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Nie ulega wątpliwości, że skreślenie z listy studentów jest daleko idącą i dotkliwą sankcją, organ obowiązany jest zatem szczegółowo i wnikliwie przeprowadzić postępowanie dowodowe, zebrać wyczerpująco materiał dowodowy i wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że student dopuścił się naruszenia nałożonych na niego obowiązków i spełnione zostały przesłanki skreślenia z listy studentów, określone w ustawie i regulaminie studiów. Z uwagi na to, że decyzja podejmowana na podstawie art. 108 ust. 2 ustawy jest decyzją uznaniową, organ powinien wyważyć także interes społeczny i słuszny interes studenta. W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie organ szczegółowo i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko i wykazał, że przesłanki skreślenia z listy studentów zostały spełnione. Nie przekroczył także granic uznania administracyjnego. Rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej prawidłowo uznał, że zaistniała przesłanka skreślenia skarżącej z listy studentów z uwagi na nieuzyskanie zaliczenia semestru VI studiów kierunku romanistyka I stopnia. Zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy, organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. W obowiązującym na UMCS regulaminie zasady i tryb zaliczania semestru/roku studiów określone zostały w rozdziale IV (§ 23 – § 33). Z akt postępowania administracyjnego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca nie uzyskała zaliczenia VI semestru. Słusznie zwraca uwagę organ, że zgodnie z Pismem Okólnym nr 1/2022 Rektora UMCS z 2 marca 2022 r. w sprawie szczegółowej organizacji roku akademickiego 2022/2023 rok akademicki 2022/2023 trwał od 1 października 2022 r. do 30 września 2023 r. Do końca roku akademickiego 2022/2023, czyli do 30 września 2023 r. skarżąca nie uzyskała zaliczenia semestru. Przyczyną nieuzyskania zaliczenia semestru studiów przez skarżącą było nieuzyskanie pozytywnej oceny z seminarium licencjackiego (karta okresowych osiągnięć studenta – k. 8 akt adm.). Prowadząca seminarium zakwestionowała samodzielność pracy licencjackiej przedłożonej przez skarżącą, z uwagi na zbyt duże podobieństwo do pracy magisterskiej obronionej na uniwersytecie w Rzymie. Z ustaleń organu wynika, że w związku z podejrzeniem popełnienia plagiatu pracy licencjackiej, wobec skarżącej prowadzone było postępowanie wyjaśniające, które zakończyło się skierowaniem do Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów wniosku o ukaranie skarżącej. Do akt sprawy organ dołączył protokół posiedzenia Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów UMCS z 19 marca 2023 r., wniosek o ukaranie G. C. z 10 listopada 2023 r. skierowany do Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów UMCS oraz opinię prof. dr hab. R. S. z 18 lutego 2024 r. dotyczącą oceny, czy istnieją fragmenty pracy licencjackiej skarżącej wykazujące podobieństwa do pracy magisterskiej V. F. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżąca przedstawiła pracę licencjacką "[...]". Stwierdzono, że praca skarżącej stanowi plagiat pracy magisterskiej autorstwa V. F., napisanej w ramach studiów na Uniwersytecie Rzymskim La Sapienza, która nosiła tytuł "Incastrati tra le lingue. Metodologie di traduzione audiovisiva a confronoto". Skarżąca, mimo niezaliczenia seminarium, nie przedstawiła samodzielnej pracy, która pozwalałaby na pozytywną ocenę z seminarium, a w konsekwencji na zaliczenie semestru. Należy ponadto zauważyć, że skarżąca nie zwracała się z wnioskiem o przedłużenie terminu zaliczenia seminarium, ani o zezwolenie na powtarzanie VI semestru (pismo Prodziekana Wydziału Filologicznego z 18 marca 2024 r. – k. 36 akt adm.). Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy, student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i przepisami obowiązującymi w uczelni. W myśl art. 107 ust. 2 student jest obowiązany w szczególności do: 1) uczestniczenia w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów; 2) składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów. Obowiązki te znajdują odzwierciedlenie w Regulaminie, który w § 13 wskazuje, że obowiązkiem studenta jest m.in. terminowe uzyskiwanie zaliczeń, składanie egzaminów i wypełnianie innych obowiązków wynikających z programu kształcenia (pkt 2), postępowanie zgodnie z treścią złożonego ślubowania (pkt 3), przestrzeganie przepisów obowiązujących na Uniwersytecie (pkt 5), przestrzeganie przepisów prawa autorskiego (pkt 8). Jak słusznie stwierdził Rektor, skarżąca nie wywiązała się z podstawowego obowiązku jakim było terminowe uzyskanie zaliczenia seminarium licencjackiego. Nieuzyskanie zaliczenia spowodowane było tym, że złożona przez skarżącą praca licencjacka była plagiatem pracy magisterskiej. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, Rektor prawidłowo zastosował art. 108 § 2 pkt 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ponieważ skarżąca nie uzyskała pozytywnej oceny z seminarium licencjackiego i w konsekwencji nie zaliczyła semestru VI na kierunku romanistyka I stopnia. Nie można decyzji Rektora przypisać znamion dowolności, a więc również przekroczenia granic uznania administracyjnego. Słusznie zwraca uwagę organ, że w sprawie nie zachodziły żadne nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające skarżącej wywiązanie się z podstawowego obowiązku, jakim było terminowe uzyskanie zaliczenia seminarium licencjackiego. W ocenie sądu nie doszło w toku postępowania do naruszenia zasad postępowania wyrażonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. Organy podjęły wszelkie czynności, mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy został zgromadzony prawidłowo i był zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia, a stan faktyczny, jak i prawny nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Całkowicie bezpodstawne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia procedury w postępowaniu przed Komisją Dyscyplinarną, ponieważ przedmiotem oceny sądu jest decyzja Rektora o skreśleniu skarżącej z listy studentów, a nie orzeczenie odwoławczej komisji dyscyplinarnej. Z tych wszystkich względów, uznając, że brak podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).