III SA/Lu 452/25
WyrokWSA w Lublinie2025-11-13
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Agnieszka Kosowska, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który złożył deklarację czasowego składowania towaru, ale nie był jego właścicielem ani fizycznym dysponentem, może być uznany za stronę odpowiedzialną za opłatę za przechowywanie tego towaru w depozycie celnym?Ratio decidendi
Podmiot, który złożył deklarację czasowego składowania towaru, jest odpowiedzialny za prawidłowość informacji w niej zawartych i ponosi koszty przechowywania towaru w depozycie celnym, nawet jeśli nie był jego właścicielem ani fizycznym dysponentem. Odpowiedzialność ta wynika z faktu złożenia deklaracji i wynikających z tego obowiązków prawnych, a nie z posiadania fizycznego władztwa nad towarem.Stan faktyczny
Spółka R. złożyła deklarację czasowego składowania towaru, który następnie został objęty rewizją celną i ujawniono niezgodności. Towar został zajęty, a następnie orzeczono jego przepadek na rzecz Skarbu Państwa. Organ celny nałożył na spółkę opłatę za przechowywanie towaru w depozycie. Spółka kwestionowała swoją odpowiedzialność, argumentując, że nie była właścicielem ani fizycznym dysponentem towaru, a jedynie podmiotem technicznym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział w Polsce na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 8 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za przechowanie towaru w depozycie oddala skargę.
III SA/Lu 452/25
UZASADNIENIE
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie - działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej O.p.) oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (dalej Prawo celne) – decyzją z dnia 8 lipca 2025 r. rozpatrzył odwołanie R. Sp. z o. o. Oddział w Polsce (dalej Spółka, skarżąca, strona) od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nr [...] z dnia 24 kwietnia 2025 r. i utrzymał tę decyzję w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się następująco. W dniu 6 stycznia 2023 r. [...] jako główny zobowiązany dokonała w Oddziale Celnym w Małaszewiczach zgłoszenia celnego do procedury tranzytu według dokumentu MRN [...] towaru w postaci 191 opakowań rowerów elektrycznych, który znajdował się w kontenerze o nr [...] Towar był objęty deklaracją czasowego składowania o nr [...]. Jako składający deklarację i odbiorca widniała firma [...], ul. [...], [...], zaś osoba podpisująca dokument to przedstawiciel firmy [...]. Deklaracja czasowego składowania została wystawiona na podstawie dokumentu przewozowego, tj. faktury nr [...] z dnia 10 sierpnia 2022 r. W trakcie zgłaszania towaru do procedury tranzytu, kontener [...] został skierowany do rewizji. Przeprowadzono ją w dniach 6.01.2023 r. i 15.01.2023 r. Rewizja towaru zgłoszonego do procedury tranzytu wykazała niezgodności w odniesieniu do dokumentu tranzytowego nr [...] W trakcie rewizji kontenera nr [...] funkcjonariusze stwierdzili: rowery elektryczne (142 sztuki), hulajnoga model S2 Pro -10 szt., hulajnoga model SI - 40 szt., łańcuch - 1 szt., mechanizm korbowy - 2 szt., linka -1 szt., kontroler napięcia - 5 szt., akumulator elektryczny -1 szt., licznik - 2 szt., wkładka z kluczem - 2 szt. Sporządzono protokoły z czynności kontrolnych oraz wykonano dokumentację fotograficzną. Towary niezgłoszone do procedury zostały zatrzymane do postępowania karnego-skarbowego, które zakończyło się postanowieniem Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nr RKS [...] z 18.05.2023 r. o umorzeniu dochodzenia. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że agent celny M. D., wprowadzając w sposób techniczny dane do zgłoszenia celnego do procedury tranzytu wg MRN [...] a następnie A. M. P. dokonując formalnego zgłoszenia celnego w Oddziale Celnym w M. towaru, który znajdował się w kontenerze o numerach [...] i opatrując zgłoszenie celne swoim podpisem elektronicznym nie działały zarówno w bezpośrednim jak i ewentualnym wprowadzenia w błąd Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej w zakresie rodzaju i ilości zgłaszanego towaru. Przedmiotowe zgłoszenie celne do procedury tranzytu w zakresie rodzaju i ilości towaru zostały bowiem przygotowane i dokonane zgodnie z treścią dokumentów w postaci faktury handlowej Nr [...] z 17.11.2022 r. i listu przewozowego [...], które zostały przekazane przez zlecającego odprawę tj. podmiot [...], [...]. A. M. P. jak i agent celny M. D. nie miały dostępu fizycznego do towaru zgłaszanego z uwagi na to, że towar przed zgłoszeniem do procedury tranzytu tj. w dniu 08.10.2022r. został objęty deklaracją czasowego składowania o numerze [...] i fizycznie znajdował się w kontenerze o numerze [...] na terenie terminala [...]. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej zawiadomił skarżącą, że zamierza wydać niekorzystną decyzję, w której zajmie towar oraz wyznaczył 30 dniowy termin, w trakcie którego strona ma możliwość przedstawienia swojego stanowiska. Strona nie skorzystała z prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz nie zapoznawała się z aktami sprawy, Decyzją Nr [...] z 18.12.2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej zajął towar. Decyzja została dostarczona stronie 22.12.2023 r. Pismem z 24.01.2024 r. organ I instancji wystąpił do Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej o orzeczenie przepadku towarów ujawnionych w wyniku rewizji kontenera nr [...] Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej postanowieniem sygn. akt I Ns [...] z [...].2024 r. orzekł przepadek towaru na rzecz Skarbu Państwa. Pismem z 6.02.2025 r. organ I instancji powiadomił stronę na podstawie art. 22 ust. 6 UKC, że zamierza wydać decyzję określającą opłatę za przechowywanie towaru w depozycie prowadzonym przez organ celny oraz pouczył o możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia powiadomienia. Pismem z 21.02.2025 r. strona wyjaśnia, że R. B. występuje wyłącznie w roli operatora kolejowego i nie jest podmiotem odpowiedzialnym za wprowadzenie obszar Unii Europejskiej towaru w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, a tym samym nie jest podmiotem odpowiedzialnym z tytułu opłaty za przechowanie towaru w depozycie celnym. Ponadto wniosła o uwzględnienie jako strony postępowania importera tj. firmę J. . oraz usunięcia z tego kręgu podmiotu R. . Strona informowała w odpowiedzi na wniosek o przepadek rzeczy z 4 marca 2024 r., że nie jest podmiotem odpowiedzialnym za wprowadzenie na obszar Unii Europejskiej towaru w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, wskazując właściciela lub co najmniej dysponenta towaru - firmę J. i podmiot ten został wezwany do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Strona wskazała na brak jednolitego stanowiska i podejścia organów do funkcji pośrednika jaką pełni R. , co powoduje zachwianie zaufania podmiotu do pewności egzekwowania prawa i budzi szereg wątpliwości interpretacyjnych. Spółka podkreślała, że nie jest właścicielem towaru lub podmiotem posiadającym prawa do towaru, nie jest również podmiotem wnioskującym o dopuszczenie towaru do obrotu. Jedyną czynnością wykonaną było zgłoszenie DS, które nastąpiło zanim towar znalazł się na terytorium UE a R. dokonuje zgłoszenia wyłącznie w oparciu o dokumenty przekazane przez stronę chińską i nie ma możliwości zestawienia i weryfikacji dokumentów oraz towarów znajdujących się w kontenerze. Skarżąca wskazała na podmiot J. [...], [...], jako ten który winien być stroną postępowania, gdyż dokonywał przemieszczenia w procedurze tranzytu i de facto był odpowiedzialny w miejscu dopuszczenia towaru. Podmiot ten w dniu 7 marca 2023 r. zwrócił się do R. w imieniu właściciela towaru z prośbą o awizację kontenera nr [...] celem pobrania go z terminala [...]. Strona podkreślała, że data przyjęcia do depozytu wynikająca z pokwitowania, może ale nie musi pokrywać się z datą faktycznego ich przechowywania w depozycie. Ustalenie początkowego okresu przechowania ma istotne znaczenie dla zasadności naliczania opłat przez organy celne oraz poniesionych kosztów za przechowywanie towarów. Powołała się na wyrok z 14.05.2013 r. III SA/Lu 89/13, w którym WSA w Lublinie określił okres, za jaki może być pobierana opłata - wyłącznie za okres przechowywania towarów niezbędny do uregulowania ich sytuacji Strona wyjaśniła, że w przedmiotowej sprawie organ przekroczył termin niezbędny do uregulowania sytuacji, zaś za opieszałość organów ponosić skutki ma podmiot prywatny, który nie jest nawet dysponentem towarów. Jednocześnie Spółka zauważyła, iż obciążenie jej opłatami za przechowywanie zajętych towarów w depozycie organu celnego za okres dłuższy niż niezbędny do uregulowania sytuacji towarów stanowi mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego.
Decyzją z dnia 24 kwietnia 2025 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej ustalił opłatę w wysokości 37 699 zł z tytułu poniesionych przez organ kosztów przechowywania w depozycie towarów, wezwał do uiszczenia w/w kwoty w terminie 10 dni licząc od dnia otrzymania decyzji.
Strona złożyła odwołanie. Zarzuciła naruszenie:
- art. 5 pkt 15 UKC poprzez błędne zakwalifikowanie R. jako "zgłaszającego",
- art. 5 pkt 34 UKC poprzez przypisanie R. statusu "posiadacza towaru", mimo braku fizycznego władztwa nad przesyłką,
- art. 18 UKC poprzez bezpodstawne przyjęcie, że R. działała jako przedstawiciel celny,
- art. 139 ust. 1 UKC poprzez nieprawidłowe przypisanie R. obowiązku przedstawienia towarów organowi celnemu,
- art. 198 ust. 3 w zw. z art. 198 ust. 1 lit. a UKC poprzez błędne przyjęcie, że wobec R. zostały spełnione przesłanki podmiotowe do wydania decyzji ustalającej obowiązek uiszczenia opłaty,
- art. 121 § 1 oraz art. 122 O. p. poprzez naruszenie zasad prowadzenia postępowania: brak zaufania i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego oraz zasady prawdy obiektywnej.
- art. 187 O. p. poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych,
- art. 32 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa,
- art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady legalizmu (działania organów w granicach i na podstawie prawa),
- art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez naruszenie zasady proporcjonalności,
- art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez naruszenie prawa do dobrej administracji,
- art. 2a Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie zasady in dubio pro tributario.
Do odwołania zostały załączone dokumenty (m. in. kserokopia spisu i opisu rzeczy).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia 8 lipca 2025 r. utrzymał w mocy skontrolowaną decyzję. W uzasadnieniu stanowiska organ odwoławczy argumentował, że: zadaniem służby celno-skarbowej wynikającym z ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej jest m.in. realizacja polityki celnej wynikającej z członkostwa w unii celnej Unii Europejskiej, czyli zapewnienie zgodności z prawem przywozu towarów na obszar celny Unii oraz wywozu towarów z tego obszaru. Zasady i tryb przywozu towarów na obszar celny Unii oraz wywozu towarów z tego obszaru regulują przepisy prawa unijnego oraz w zakresie uzupełniającym, ustawa Prawo celne. Zgodnie z art. 2 ustawy Prawo celne wprowadzenie towaru na obszar celny Unii lub jego wyprowadzenie z tego obszaru powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 139 ust. 1 UKC towary wprowadzone na obszar celny Unii winny być niezwłocznie po przybyciu przedstawione organom celnym. Przedstawienia dokonuje: a) osoba, która wprowadziła towary na obszar celny Unii; b) osoba, w której imieniu lub na rzecz której działa osoba, która wprowadziła towary na obszar celny Unii; c) osoba, która przejęła odpowiedzialność za przewóz towarów po ich wprowadzeniu na obszar celny Unii.
Zatrzymane towary, wprowadzone na obszar celny UE z naruszeniem przepisów, były towarami nieunijnymi. Organ celny zobowiązany był do uregulowania ich sytuacji prawnej w sposób przewidziany przepisami prawa celnego. Stosownie do art. 198 ust. 1 lit. a) UKC organy celne podejmują wszelkie środki niezbędne do dysponowania towarami, włącznie z orzeczeniem ich przepadku i sprzedażą lub zniszczeniem, jeżeli nie został wypełniony jeden z obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego dotyczących wprowadzania towarów nieunijnych na obszar celny Unii lub towary zostały usunięte spod dozoru celnego. Art. 30 ustawy Prawo celne stanowi, że w celu podjęcia środków, o których mowa w art. 198 UKC, organ celny może dokonać zajęcia towaru. Zajęcie towaru może być dokonane bez względu na prawa osób trzecich i z pierwszeństwem przed wszystkimi obciążeniami i przywilejami. Zajęcie towaru następuje w drodze decyzji. Z przepisów wynika dla organu celnego obowiązek podjęcia wszelkich środków niezbędnych do dysponowania towarami, które zostały wprowadzone na obszar celny Unii z naruszeniem przepisów lub usuniętymi spod dozoru celnego, oraz uprawnienie w takiej sytuacji do zajęcia towaru, które ma na celu zapewnienie prawidłowego przebiegu postępowania celnego dot. towaru poprzez eliminację ryzyka, nawet przypadkowej utraty towaru, jak też jego zachowanie w stanie nienaruszonym i niepomniejszającym jego wartości. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne towary zajęte w celu podjęcia środków, o których mowa w art. 198 UKC przechowuje się czasowo w depozycie urzędu celnego. Stosownie do § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 lutego 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 373) w sprawie depozytu urzędu celno-skarbowego okresy przechowywania towarów zajętych lub zatrzymanych są uzależnione od rozstrzygnięć wydanych przez właściwe organy. Za przechowanie towaru w depozycie, w myśl art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo celne, organ celny pobiera opłaty stanowiące dochody budżetu państwa. Stosownie do postanowień art. 93a ust. 1 i 2 ustawy, kwota opłaty jest ustalana przez organ celny w drodze decyzji, której doręczenie nie nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia zakończenia czynności, za dokonanie których pobierane są opłaty. W myśl § 2 ust. 1 wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 93 ust. 2 Prawa celnego rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 lutego 2017r. w sprawie stawek opłat oraz sposobu ich obliczania (Dz.U. z 2017 r., poz. 375) za przechowanie towarów nieunijnych w depozycie, pobiera się opłatę w wysokości 5% ich wartości celnej - za każdy rozpoczęty miesiąc, za zastrzeżeniem ust. 2, zgodnie z którym w przypadku gdy kwota opłaty za przechowanie w depozycie towaru zajętego na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy Prawo celne obliczona za cały okres przechowywania jest: 1) wyższa od wartości celnej towaru, organ celny pobiera opłatę ryczałtową równą wartości celnej towaru; 2) niższa od równowartości kwoty 10 euro, organ celny pobiera opłatę ryczałtową w wysokości równowartości kwoty 10 euro. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że organ celny może pobrać opłatę na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego za przechowanie towarów w depozycie jeżeli było ono normatywnie uzasadnione. Stanowisko takie wyraził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku o sygn. III SA/Lu 739/15 z 18.02.2016 r.
Po zakończeniu postępowania karnego-skarbowego, organ I instancji wydał decyzję o zajęciu ujawnionego towaru, na podstawie art. 30 Prawa celnego. Zajęcie towaru miało na celu zapewnienie prawidłowego przebiegu postępowania celnego poprzez eliminację ryzyka, ewentualnej przypadkowej utraty towaru, jak też jego zachowanie w stanie nienaruszonym i niepomniejszającym jego wartości. Zajęcie towaru nie było zatem celem samym w sobie, ale środkiem zabezpieczającym towar o nieuregulowanym statusie do czasu jego uregulowania. Zmierzając do uregulowania sytuacji towaru, Naczelnik Lubelskiego Urzędu celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej, działając zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy Prawo celne, wnioskiem z 24.01.2024 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej I Wydział Cywilny o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa. Sąd postanowieniem z 30.07.2024 r., prawomocnym od dnia 17.08.2024 r. orzekł przepadek towaru ujawnionego w wyniku rewizji kontenera nr [...] W momencie uprawomocnienia się postanowienia towar stał się własnością Skarbu Państwa, w związku z czym jego przechowywanie w depozycie przestało być uzasadnione. Aby stwierdzić możliwość pobrania opłaty, o której mowa w art. 93 ust. 1 ustawy Prawo celne, a także ustalić okres za jaki może być pobrana, należy dokonać oceny, czy przechowanie towaru w depozycie było normatywnie uzasadnione, a zatem czy istniała podstawa prawna ich tam przechowywania.
Organ celny może zając towar jedynie w celu podjęcia środków, o których mowa w art. 198 unijnego kodeksu celnego (art. 30 ust. 1 Prawa celnego). Wszelkie środki niezbędne do dysponowania towarami, włącznie z orzeczeniem ich przepadku i sprzedażą lub zniszczeniem, organy celne podejmują m.in. wtedy jeżeli nie został wypełniony jeden z obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego dotyczących wprowadzania towarów nieunijnych na obszar celny Unii lub towary zostały usunięte spod dozoru celnego. W rozpatrywanej sprawie organ celny I instancji miał zatem prawo do zajęcia towaru i umieszczenia go w depozycie. W tym celu w dniu 18.12.2023 r. wydał decyzję o zajęciu towaru. Decyzja została doręczona Stronie 22.12.2023 r. Od 22.12.2023 r. towar był zatem zajęty do postępowania celnego mającego na celu uregulowanie jego sytuacji prawnej, dla którego istniała podstawa prawna do przechowania go w depozycie urzędu celno-skarbowego. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne w depozycie urzędu celno-skarbowego przechowuje się czasowo towary zajęte w celu podjęcia środków, o których mowa w art. 198 UKC. Okresy przechowywania towarów zajętych lub zatrzymanych są uzależnione od rozstrzygnięć wydanych przez właściwe organy (§ 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie depozytu urzędu celno-skarbowego). Sytuacja towaru została uregulowana przez orzeczenie jego przepadku przez Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej, które stało się prawomocne od 17.08.2024 r. Z tym dniem przechowywanie zajętego towaru w depozycie przestało mieć normatywne uzasadnienie. Organ I instancji pobrał opłatę za przechowywanie w depozycie za okres 7 miesięcy, od daty skierowania wniosku do sądu (24.01.2024 r.), do daty prawomocnego orzeczenia (17.08.2024 r.). Przechowywanie towaru za w/w okres było normatywnie uzasadnione. Organ celny jest uprawniony do zajęcia towaru jedynie celu zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania celnego dotyczącego towaru, tj. eliminację ryzyka jego utraty oraz zachowanie w stanie nienaruszonym i niepomniejszającym jego wartości. Organy celne co do zasady nie mają wpływu na długotrwałość postępowania przed innymi organami państwa, z którymi niekiedy muszą współdziałać prowadząc postępowanie zmierzające do uregulowania sytuacji towaru. Oceniając czas przechowywania zajętego towaru w depozycie organu celnego z punktu widzenia usprawiedliwionej długotrwałości postępowania organu celnego zmierzającego do uregulowania sytuacji towaru, należy uznać za usprawiedliwione te okresy przechowywania towaru, w czasie których organ oczekuje na rozstrzygnięcie Sądu. Zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 22 lutego 2017 r. w sprawie depozytu urzędu celno-skarbowego - dokonując przyjęcia towarów do przechowywania w depozycie, organ celny określa wartość towarów nieunijnych - przyjmując ich wartość celną. Przyjęcie towarów do przechowywania w depozycie organ celny potwierdza, wydając, zgodne z wzorem, pokwitowanie (§ 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia). Przyjęcie przedmiotowych towarów do magazynu depozytowego zostało potwierdzone pokwitowaniem nr [...] nr [...] z 7.02.2023 r. Zgodnie § 2 pkt 1 rozporządzenia została określana wartość celna tych towarów na łączną kwotę 107 711,89 zł. Wartość celna towarów jaką przyjęto do obliczenia opłaty została ustalona, na podstawie art. 74 ust. 3 UKC (metodą ostatniej szansy) z wykorzystaniem danych dostępnych na obszarze celnym Unii z zastosowaniem odpowiednich środków i zasad wymienionych w tym przepisie w kwocie 107 712 zł. Wartość celna została przyjęta z pokwitowania nr [...] nr [...] z 7.02.2023 r. 5 % wartości celnej towaru wynosi [...] zł x 7 miesięcy co daje kwotę [...]zł.
Organ odwoławczy stwierdził w podsumowaniu rozważań, że zarzuty podniesione w odwołaniu i dotyczące naruszenia przepisów okazały się niezasadne.
W skardze do WSA w Lublinie Spółka zarzuciła w pierwszej kolejności, że zaskarżona decyzja obarczona jest kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. ponieważ z rażącym naruszeniem art. 28 i art. 29 k.p.a. uznano za stronę R. [...] [...] Sp. o.o. Oddział w Polsce, który zgodnie z obowiązującymi przepisami nie może być stroną w postępowaniu. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 5 pkt 15 UKC poprzez błędną wykładnię tj. błędną interpretację pojęcia "zgłaszającego" w rozumieniu przepisów UKC, co skutkowało nieuprawnionym przypisaniem R. statusu strony odpowiedzialnej za zobowiązania wynikające z niezłożenia zgłoszenia celnego oraz za opłatę za przechowywanie towaru w depozycie celnym, w sytuacji gdy skarżąca nie jest w rozumieniu przepisów "zgłaszającym";
- art. 5 pkt 34 UKC poprzez błędną wykładnie tj. błędną interpretację pojęcia "posiadacza towaru", w przypadku gdy skarżąca nie posiadała fizycznego władztwa nad przesyłką ani nie była jej właścicielem, co skutkowało przypisaniem R. niewłaściwego statusu;
- art. 18 UKC poprzez błędną wykładnie tj. uznanie, iż skarżąca działała jako przedstawiciel celny, w sytuacji gdy brak jest jakiegokolwiek umocowania w tym zakresie dla skarżącej,, co skutkowało przypisaniem błędnego statusu skarżącej;
- art. 139 ust. 1 UKC poprzez błędną wykładnie tj. uznanie, iż skarżąca w związku z nadanym przez organ statusem wprowadziła towary do Unii, a w konsekwencji stwierdzenia, iż skarżąca powinna przedstawić towary organowi, w sytuacji gdy skarżąca nie władała towarem i nie miała możliwości dokonania wskazanych czynności i obowiązku przedstawienia towarów organowi
celnemu;
- art. 198 ust. 3 w zw. z art. 198 ust. 1 lit. a UKC poprzez błędną wykładnie tj. przyjęcie, iż skarżąca jest jednym z podmiotów zobowiązanych do uiszczenia opłaty z tytułu kosztów powstałych w związku z przechowaniem towaru, w sytuacji gdy skarżąca nie mieści się w definicji podmiotów wskazanych w naruszonych przepisach;
oraz procesowych:
- art. 121 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, iż skarżąca przy prowadzeniu swej działalności posiada status podmiotu zobowiązanego do uiszczania roszczeń w zakresie podatkowym, podczas gdy dotychczasowa praktyka nie przekładała tego obowiązku na skarżącą, co skutkowało prowadzeniem postępowania w sposób naruszający zasady budowania zaufania obywatela do organów podatkowych, brak obiektywnego i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego oraz nierozpoznanie istotnych okoliczności faktycznych wpływających na wynik sprawy, a w konsekwencji prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych;
- art. 122 O.p. poprzez nieustalenie dokładnego, rzeczywistego stanu faktycznego, podczas gdy z przepisów oraz dowodów przestawianych przez skarżącą wynika, iż nie posiada ona przypisanego statusu prawnego, co skutkowało błędnym ustaleniem statusu skarżącej;
- art. 187 § 1 O.p. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego tj. niedopuszczenie i przez to pominięcie dowodów przedstawionych przez stronę, w szczególności dowodów wskazujących na status prawny skarżącej, co skutkowało błędnym ustaleniem statusu skarżącej w sprawie;
- art. 2a O.p. poprzez rozstrzygnięcie niewyjaśnionych przez organ kwestii w zakresie statusu skarżącej na niekorzyść skarżącej, co skutkowało niezastosowaniem zasady in dubio pro tributario;
- art. 32 Konstytucji RP poprzez wszczęcie względem skarżącej postępowania, podczas gdy takie postępowanie nie zostało wszczęte wobec innych podmiotów w niniejszej sprawie, co skutkowało naruszeniem zasady równości wobec prawa;
- art. 7 Konstytucji RP poprzez wykraczanie poza granice przepisów, przyjmując własne interpretacje i definicje, podczas gdy organ winien działać na podstawie przepisów i w granicach prawa, co skutkowało naruszeniem zasady legalizmu (działania organów w granicach i na podstawie prawa),
- art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez nałożenie na skarżącą opłaty za przechowywanie towaru niewspółmiernie do roli pełnionej w procesie logistycznym i celnym, podczas gdy inne podmioty o zdecydowanie znaczniejszej roli nie były nawet uczestnikiem postępowania, co skutkowało naruszeniem zasady proporcjonalności,
- art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez nierozpatrzenie sprawy bezstronnie i sprawiedliwie względem skarżącej nadając jej status, który nie powinien być jej przypisany zgodnie z przepisami, podczas gdy inne podmioty o zdecydowanie znaczniejszej roli nie były nawet uczestnikiem postępowania, co skutkowało naruszeniem prawa do dobrej administracji;
- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z 233 § 1 pkt 2 lit a O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, podczas gdy decyzja ta powinna być uchylona, co skutkowało utrzymaniem w mocy nieprawidłowej decyzji.
Spółka wniosła o:
1/ stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie oraz decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 24 kwietnia 2025 r. nr [...] w całości;
2/ w przypadku nieuwzględnienia punktu 1 wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie oraz ww. decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 24 kwietnia 2025 r. w całości;
3/ uchylenie postępowania administracyjnego wobec skarżącej jako podmiotu niebędącego stroną w rozumieniu przepisów prawa celnego i umorzenie postępowania;
4/ zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Z uwagi na charakter prowadzonego spory należy wyjaśnić, że formalności celne oznaczają wszystkie operacje, które muszą zostać załatwione przez daną osobę i przez organy celne w celu zapewnienia zgodności z przepisami prawa celnego (art. 5 pkt 8 UKC). Przywozowa deklaracja skrócona oznacza czynność, przez którą dana osoba powiadamia organy celne - w wymaganej formie i w określony sposób oraz w określonym terminie - o zamiarze wprowadzenia towarów na obszar celny Unii (art. 5 pkt 9 UKC). Deklaracja do czasowego składowania oznacza czynność, przez którą dana osoba powiadamia - w wymaganej formie i w określony sposób - że towary zostały objęte czasowym składowaniem (art. 5 pkt 11 UKC). Zgłaszający oznacza osobę, która składa zgłoszenie celne, deklarację do czasowego składowania, przywozową deklarację skróconą, wywozową deklarację skróconą, zgłoszenie do powrotnego wywozu lub powiadomienie o powrotnym wywozie we własnym imieniu, albo osobę, w której imieniu takie zgłoszenie, deklaracja lub powiadomienie są składane (art. 5 pkt 15 UKC). Czasowe składowanie oznacza sytuację, w której towary nieunijne są czasowo składowane pod dozorem celnym w okresie między ich przedstawieniem organom celnym a objęciem jedną z procedur celnych lub powrotnym wywozem (art. 5 pkt 17 UKC). Przedstawienie towarów organom celnym oznacza powiadomienie organów celnych o przybyciu towarów do urzędu celnego lub innego miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organy celne oraz o dostępności tych towarów do kontroli celnych (art. 5 pkt 33 UKC). Decyzja oznacza każdy akt wydany przez organy celne odnoszący się do przepisów prawa celnego zawierający orzeczenie w konkretnej sprawie, który pociąga za sobą skutki prawne dla zainteresowanej osoby lub zainteresowanych osób (art. 5 pkt 39 UKC). Osoba składająca zgłoszenie celne, deklarację do czasowego składowania, przywozową lub wywozową deklarację skróconą, zgłoszenie do powrotnego wywozu, powiadomienie o powrotnym wywozie, wniosek o udzielenie pozwolenia lub o wydanie innego typu decyzji jest odpowiedzialna za: a) prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu, deklaracji, powiadomieniu lub wniosku; b) autentyczność, prawidłowość i ważność dokumentu załączanego do zgłoszenia, deklaracji, powiadomienia lub wniosku; c) wypełnianie - w stosownych przypadkach - wszystkich zobowiązań związanych z objęciem towarów daną procedurą celną lub z prowadzeniem dozwolonych operacji. Przepisy akapitu pierwszego mają również zastosowanie do wszelkich innych form udzielania informacji wymaganych przez organy celne lub dostarczanych organom celnym. Obowiązkom określonym w akapicie pierwszym niniejszego ustępu podlega również przedstawiciel celny danej osoby, o którym mowa w art. 18, jeżeli składa zgłoszenie, deklarację lub powiadomienie, przedkłada wniosek lub udziela wymaganych informacji (art. 15 ust. 2 UKC). Każda osoba ma prawo do odwołania się od wydanej przez organy celne decyzji w zakresie stosowania przepisów prawa celnego, dotyczącej jej bezpośrednio i indywidualnie (art. 44 ust. 1 UKC). Zasadą jest, że wniesienie odwołania nie powoduje wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (art. 45 ust. 1 UKC). Organy celne mogą przeprowadzać wszelkie kontrole celne, które uznają za niezbędne. Kontrole celne mogą polegać w szczególności na rewizji towarów, pobieraniu próbek, weryfikacji prawidłowości i kompletności informacji podanych w zgłoszeniu, deklaracji lub powiadomieniu oraz istnienia, autentyczności, prawidłowości i ważności dokumentów, kontroli księgowości i pozostałej dokumentacji, kontroli środków transportu, kontroli bagażu i innych towarów przewożonych przez osoby lub na osobach oraz na przeprowadzaniu oficjalnych dochodzeń i innych podobnych czynności (art. 46 ust. 1 UKC). Do celów stosowania wspólnej taryfy celnej oraz środków pozataryfowych, ustanowionych w przepisach unijnych regulujących określone dziedziny wymiany towarowej, wartość celna towarów określana jest zgodnie z przepisami art. 70 i 74 (art. 69 UKC).
Kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych odpowiadająca długowi celnemu, podana do wiadomości zgodnie z art. 102, zostaje uiszczona przez dłużnika w terminie wyznaczonym przez organy celne. Nie naruszając przepisów art. 45 ust. 2, termin ten nie może przekraczać dziesięciu dni od daty powiadomienia dłużnika o długu celnym. W przypadku zaksięgowania zsumowanych należności celnych na warunkach określonych w art. 105 ust. 1 akapit drugi termin wyznacza się w taki sposób, aby uniemożliwić dłużnikowi uzyskanie dłuższego czasu na zapłatę, niż w przypadku gdyby uzyskał odroczenie płatności zgodnie z art. 110. Organy celne na wniosek dłużnika mogą przedłużyć ten termin, jeżeli należna kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych została określona w toku kontroli po zwolnieniu towarów, o której mowa w art. 48. Nie naruszając przepisów art. 112 ust. 1, przedłużenie takie nie może przekraczać czasu potrzebnego dłużnikowi na podjęcie właściwych kroków w celu wykonania zobowiązania (art. 108 ust. 1 UKC). Od chwili wprowadzenia towarów na obszar celny Unii podlegają one dozorowi celnemu i mogą zostać poddane kontrolom celnym (...). Towary pozostają pod dozorem celnym tak długo, jak jest to konieczne do określenia ich statusu celnego, i nie zostają podjęte bez zgody organów celnych. Nie naruszając przepisów art. 254, towary unijne nie podlegają dozorowi celnemu od momentu określenia ich statusu celnego. Towary nieunijne pozostają pod dozorem celnym do momentu zmiany ich statusu celnego lub do czasu, gdy zostaną wyprowadzone poza obszar celny Unii lub zniszczone. (art. 134 ust. 1 UKC). Towary wprowadzane na obszar celny Unii przedstawia organom celnym niezwłocznie po przybyciu towarów do wyznaczonego urzędu celnego lub innego miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organy celne albo do wolnego obszaru celnego jedna z następujących osób: a) osoba, która wprowadziła towary na obszar celny Unii; b) osoba, w której imieniu lub na rzecz której działa osoba, która wprowadziła towary na obszar celny Unii; c) osoba, która przejęła odpowiedzialność za przewóz towarów po ich wprowadzeniu na obszar celny Unii (art. 139 ust. 1 UKC). Towary nieunijne są czasowo składowane od chwili ich przedstawienia organom celnym (art. 144 UKC). Towary nieunijne przedstawiane organowi celnemu są objęte deklaracją do czasowego składowania zawierającą wszystkie dane niezbędne do zastosowania przepisów regulujących czasowe składowanie (art. 145 ust. 1 UKC). Dokumenty dotyczące towarów czasowo składowanych dostarcza się organowi celnemu, w przypadku gdy wymagają tego przepisy unijne lub gdy jest to konieczne do kontroli celnych (art. 145 ust. 2 UKC). Organy celne podejmują wszelkie środki niezbędne do dysponowania towarami, włącznie z orzeczeniem ich przepadku i sprzedażą lub zniszczeniem, jeżeli nie został wypełniony jeden z obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego dotyczących wprowadzania towarów nieunijnych na obszar celny Unii lub towary zostały usunięte spod dozoru celnego (art. 198 ust. 1 lit. a/ UKC). Koszty środków, o których mowa w ust. 1, ponosi którakolwiek z osób zobowiązanych do wypełnienia danych obowiązków lub usuwających towary spod dozoru celnego, w przypadku, o którym mowa w ust. 1 lit. a/ (art. 198 ust. 3 lit. a/).
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne reguluje w zakresie uzupełniającym przepisy prawa unijnego: 1) zasady przywozu towarów na obszar celny Unii Europejskiej, zwanej dalej "Unią", i wywozu towarów z tego obszaru, 2) zasady postępowania z towarami objętymi Wspólną Polityką Rolną, 3) sposób przekazywania informacji do celów ewidencji i statystyki dotyczącej obrotu towarowego z państwami członkowskimi Unii - oraz związane z tym prawa i obowiązki osób, a także uprawnienia i obowiązki organów celnych (art. 1). Wprowadzenie towaru na obszar celny Unii lub jego wyprowadzenie z tego obszaru powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym ratyfikowane umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej (art. 2 Prawa celnego). W celu podjęcia środków, o których mowa w art. 198 unijnego kodeksu celnego, organ celny może dokonać zajęcia towaru (art. 30 ust. 1 Prawa celnego). Zajęcie towaru może być dokonane bez względu na prawa osób trzecich i z pierwszeństwem przed wszystkimi obciążeniami i przywilejami (art. 30 ust. 2 Prawa celnego). Zajęcie towaru następuje w drodze decyzji (art. 30 ust. 3 prawa celnego). W sprawach o zajęcie towaru, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące zajęcia ruchomości (art. 30 ust. 5). W celu uregulowania sytuacji towarów innych niż będące przedmiotem zakazów lub ograniczeń organ celny może zająć towar i wystąpić o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa, chyba że przepisy prawa celnego stanowią inaczej (art. 32 ust. 1 Prawa celnego). Przepadek rzeczy na podstawie prawa celnego unormowano w Kodeksie postępowania cywilnego. Kwestię tę uregulowano w k.p.c. w Rozdziale 2a "Przepadek rzeczy" Oddział 1 "Przepadek rzeczy na podstawie prawa celnego". Z treści art. 6102 § 1 k.p.c. wynika, że postępowanie wszczyna się na wniosek organu celnego. W sprawach przepadku rzeczy właściwy jest sąd miejsca zajęcia lub zatrzymania rzeczy będących towarami przez organ celny (art. 6101 k.p.c.). Do wykonania orzeczenia o przepadku towaru jest obowiązany właściwy organ celny. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów prawa celnego (art. 6105 k.p.c.). Przyjmowanie towarów do depozytu urzędu celnego unormowano w art. 35 Prawa celnego. Wspomniany przepis określa w ust. 1, że w depozycie urzędu celno-skarbowego przechowuje się czasowo towary nieunijne przed objęciem procedurą celną lub uregulowaniem sytuacji towarów w inny sposób bądź towary unijne niedopuszczone do wywozu, jeżeli cofnięcie towarów odpowiednio poza obszar celny Unii lub na ten obszar albo ich złożenie w magazynie czasowego składowania jest niemożliwe lub utrudnione (pkt 1); towary zajęte w celu podjęcia środków, o których mowa w art. 198 unijnego kodeksu celnego (pkt 2); inne towary, w przypadkach przewidzianych w przepisach odrębnych (pkt 3).
Termin, o którym mowa w art. 108 ust. 1 unijnego kodeksu celnego, wynosi 10 dni (art. 65 ust. 1 Prawa celnego). Do: 1) postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170, art. 215 § 1 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9 i 10, rozdziału 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 2) odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169, art. 208, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220, art. 221, art. 222, art. 223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 73 ust. 1 Prawa celnego). Pobierane są opłaty, stanowiące dochody budżetu państwa, za przechowanie towarów w depozycie lub w magazynie czasowego składowania prowadzonym przez organ celny (art. 93 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego). W przypadku przechowywania w depozycie urzędu celno-skarbowego towarów zajętych na podstawie art. 30 ust. 1 całkowita opłata za to przechowywanie nie może być niższa niż równowartość kwoty 10 euro i wyższa niż wartość celna towaru (art. 93 ust. 1a Prawa celnego). Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, stawki opłat oraz sposób ich obliczania za przechowywanie towarów w depozycie, w tym w depozycie, o którym mowa w ust. 1a, oraz w magazynie czasowego składowania prowadzonym przez organ celny, uwzględniając wartość celną tych towarów albo wartość rynkową towaru identycznego lub podobnego (art. 93 ust. 2 pk1 Prawa celnego). Kwoty opłat, o których mowa w art. 92 i art. 93, są ustalane przez organ celny w drodze decyzji (art. 93a ust.1 prawa celnego). Doręczenie decyzji, o której mowa w ust. 1, nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia zakończenia czynności, za dokonanie których pobierane są opłaty (art. 93a ust. 2 Prawa celnego). W zakresie nieuregulowanym w ust. 1 i 2, w odniesieniu do zabezpieczania i poboru opłat stosuje się odpowiednio przepisy prawa celnego, dotyczące zabezpieczania i poboru należności przywozowych (art. 93a ust. 3 Prawa celnego). Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie stawek opłat oraz sposobu ich obliczania – wydane na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - określa stawki oraz sposób obliczania opłat za przechowywanie towarów w depozycie lub w magazynie czasowego składowania prowadzonym przez organ celny. Według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, za przechowywanie towarów nieunijnych w depozycie pobiera się opłatę w wysokości 5% ich wartości celnej - za każdy rozpoczęty miesiąc.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wyjaśnić, że R. [...] jest zgłaszającym, jako osoba, która złożyła deklarację do czasowego składowania towarów. Zgodnie z polem 5 (DSK) [...] [...] jest też odbiorcą towaru. Przeprowadzone postępowanie karno-skarbowe (zakończone umorzeniem dochodzenia) wykazało, że przesłuchany w dniu 7.03.2023 r. M. K. zeznał, że towar znajdujący się w kontenerze [...], który został zgłoszony do procedury tranzytu został osobiście przez niego objęty deklaracją czasowego składowania o nr [...], którą złożył z upoważnienia R. . Deklarację czasowego składowania wystawił na podstawie dokumentu przywozowego (faktury Nr [...]). Do zeznań M. K. załączył wydruk deklaracji czasowego składowania z 8.10. 2022r. oraz kserokopię faktury, na podstawie których sporządził ww. dokument. Jak wynika z pola 11 DSK - osobą podpisującą przedmiotowy dokument był M. K. (przedstawiciel firmy [...]. Powyższe oznacza, że [...] złożyła deklarację do czasowego składowania i tym samym była zgłaszającym przedmiotowy towar. R. składając deklarację czasowego składowania dokonała czynności, o której mowa w art. 5 pkt 11 UKC. Poinformowała bowiem organ o czasowym składowaniu towarów. Na składającym deklarację czasowego składowania spoczywał obowiązek wskazania w deklaracji prawidłowych danych dotyczących towaru. Tymczasem [...] w złożonej deklaracji wskazała dane dotyczące towaru niezgodnie z rzeczywistym stanem, co udowodniono w czasie przeprowadzonej rewizji celnej towaru. Rewizja wykazała, że w kontenerze nr [...] oprócz zgłoszonych rowerów elektrycznych znajdował się inny towar niż wskazany w dokumencie tranzytowym, a wcześniej w deklaracji czasowego składowania. Skarżąca nie wywiązała się należycie z przyjętego na siebie obowiązku. Rzeczą organu celnego było podjąć na podstawie art. 198 ust. 1 lit. a) UKC czynności związane z orzeczeniem przepadku towaru. W dniu 24 stycznia 2024 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej o orzeczenie przepadku towaru w postaci: Hulajnoga model S2 Pro -10 szt., Hulajnoga model SI - 40 szt., Łańcuch - 1 szt., Mechanizm korbowy - 2 szt., Linka - 1 szt., Kontroler napięcia - 5 szt., Akumulator elektryczny -1 szt., Licznik - 2 szt., Wkładka z kluczem - 2 szt. ujawnionych w trakcie rewizji kontenera. W dniu 30 lipca 2024 r. Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej postanowieniem sygn. akt I Ns [...] orzekł przepadek towaru na rzecz Skarbu Państwa. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 17 sierpnia 2024 r. Zgodnie z art. 90 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego, jeżeli towary pozostają pod dozorem celnym i mają stać się przedmiotem przepadku, zniszczenia lub zrzeczenia się na rzecz skarbu państwa, a organy celne uznają, że warunki przepadku, zniszczenia lub zrzeczenia się są prawdopodobnie spełnione, organy celne zawieszają bieg terminu zapłaty kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych odpowiadającej długowi celnemu do czasu podjęcia ostatecznej decyzji w sprawie przepadku, zniszczenia lub zrzeczenia się. W niniejszej sprawie zapadło rozstrzygnięcie o przepadku towaru na rzecz Skarbu Państwa. Wymaga wyjaśnienia, że towary nieunijne, które były przedmiotem zrzeczenia na rzecz skarbu państwa, zostały zajęte lub uległy przepadkowi uznaje się za objęte procedurą składowania celnego (art. 198 ust 2 UKC).
W badanej sprawie skarżąca twierdzi, że nie powinna ponosić kosztów za przechowywanie towarów w depozycie celnym. Stanowisko strony nie jest usprawiedliwione. Bezspornym jest, że skarżąca nie dopełniła obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego. Towar objęty deklaracją czasowego składowania został nieprawidłowo zgłoszony. Zatem zgłaszający powinien ponosić koszty za podjęcie środków podejmowanych przez organ celny na podstawie art. 198 ust. 1 lit. a) UKC, tj. za przechowywanie towaru w depozycie. Spółka skarżąca wskazuje ponadto, że firma J. Sp. z o.o. została umocowana do wykonywania czynności celnych i podatkowych związanych z ww. kontenerem i to ta firma posiada status przedstawiciela celnego do dokonywania zgłoszeń celnych. Ma rację skarżąca, że [...] Sp. z o.o. była uczestnikiem postępowania przed Sądem Rejonowym w Białej Podlaskiej w sprawie przepadku towaru na rzecz Skarbu Państwa. Ale to nie spółka [...] – wbrew zapatrywaniu skarżącej - powinna być uczestnikiem przeprowadzonego postępowania i adresatem decyzji w zakresie kosztów za przechowywanie w depozycie. Podobnie należy ocenić możliwość obciążenia kosztami inne podmioty wskazywane przez Spółkę. Mianowicie wskazuje ona inne podmioty odpowiedzialne za stwierdzone nieprawidłowości to jest - S. , E. z siedzibą w H. , spedycja M. . Trzeba podkreślić, że podmiotem, który zgłosił towar do deklaracji czasowego składowania jest nie kto inny tylko R. . Oczywistym jest, że zgłaszający nie dopełnił obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego, co stwierdzono podczas rewizji celnej towaru. Zatem to ten podmiot ponosi koszty przechowywania zajętego towaru w depozycie organu celnego. W niniejszej sprawie organ prawidłowo uznał, że stroną postępowania dotyczącego kosztów przechowywania towaru w depozycie jest skarżąca Spółka. Relacje pomiędzy zgłaszającym i innymi podmiotami (J. Sp. z o.o., S. , E. z siedzibą w H. spedycja M. ) nie mają znaczenia w kwestii odpowiedzialności za koszty z tytułu przechowywania towaru w depozycie. Skarżącej Spółce umyka to, że w myśl art. 15 ust. 2 lit. a/ UKC była ona osobą składająca deklarację do czasowego składowania towarów i była jednocześnie odpowiedzialna za prawidłowość i kompletność informacji podanych w tej deklaracji. Dlatego przypisywanie odpowiedzialności J. Sp. z o.o. jako właścicielowi towaru i jego dysponentowi oraz uczestnikowi postępowania sądowego w sprawie sygn. akt I Ns [...] – jak to czyni skarżąca - było nieskuteczne. Posiadanie towarów w świetle powołanych wyżej przepisów prawa celnego było kwestią prawnie obojętną. Podobnie należało ocenić okoliczność podniesioną w piśmie z dnia 21 lutego 2025 r., że firma R. B. występuje wyłącznie w roli operatora kolejowego i nie jest podmiotem odpowiedzialnym za wprowadzenie na obszar Unii Europejskiej towaru w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej i w związku z tym nie jest podmiotem odpowiedzialnym z tytułu opłaty za przechowanie towaru w depozycie Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej. Skarżąca podkreśla, że nie jest właścicielem towaru lub podmiotem posiadającym prawa do towaru i nie była również podmiotem wnioskującym o dopuszczenie towaru do obrotu. Zwracała uwagę, że jedyną czynnością: wykonaną przez skarżącą było zgłoszenie DS, które nastąpiło zanim towar znalazł się na terytorium UE, że dokonała zgłoszenia wyłącznie w oparciu o dokumenty przekazane przez stronę chińską oraz że nie miała możliwości zestawienia i weryfikacji dokumentów oraz towarów znajdujących się w kontenerze.
Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności nie upoważniały organu do przeprowadzenia postępowania bez udziału skarżącej. Prawidłowo została ona uznana za adresata decyzji w przedmiocie kosztów przechowywania w depozycie organu celnego. Zatem nieskuteczny okazał się zarzut, że adresat decyzji został wadliwie określony.
W przeprowadzonym postępowaniu organ nie stosował przepisów k.p.a. Zgodnie z art. 73 ust. 1 Prawa celnego w postępowaniu w sprawie celnej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej jako "O.p."). Organ stwierdza nieważność ostatecznej decyzji, jeżeli została ona skierowana do osoby niebędącej stroną (art. 247 § 1 pkt 4 O.p.). Rozdział 18 zawarty w Dziale IV O.p. zatytułowany "Stwierdzenie nieważności decyzji" nie ma zastosowania w sprawach celnych z uwagi na brak stosownego odesłania z art. 73 Prawa celnego. Stąd też wadliwości zaskarżonej decyzji nie można postrzegać ani w świetle przepisów k.p.a. ani uregulowań O.p.
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2025.89 t.j.) przewiduje w art. 2 ust. 2, że osoby zagraniczne będące przedsiębiorcami mogą tworzyć w Rzeczypospolitej Polskiej oddziały, przedstawicielstwa lub czasowo oferować lub świadczyć usługę). Przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności (art. 3 pkt 4 ww. ustawy). W myśl jej art. 4 ust. 1, osoby zagraniczne z państw członkowskich mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Jak wynika z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorcy zagraniczni z państw członkowskich mogą tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Przedsiębiorca zagraniczny w ramach oddziału może wykonywać działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie, w jakim prowadzi tę działalność za granicą (art. 15). Przedsiębiorca zagraniczny tworzący oddział jest obowiązany ustanowić osobę upoważnioną w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego (art. 16). Przedsiębiorca zagraniczny może rozpocząć działalność w ramach oddziału po uzyskaniu wpisu oddziału do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (art. 17 ustawy).
Odnosząc się do zarzutu wystawienia decyzji administracyjnej na oddział zagranicznej spółki - R. P. - nie posiadającej samodzielnej podmiotowości prawnej, należy wyjaśnić po pierwsze, że Oddział przedsiębiorcy zagranicznego został zarejestrowany w KRS pod numerem [...] i J. K. została wpisana jako prokurent i osoba reprezentująca zagranicznego przedsiębiorcę w oddziale. Po drugie, deklaracja skrócona czasowego składowania z dnia 8 października 2022 r. podpisana była przez M. K. działającego z upoważnienia [...] z siedzibą w M. . Po trzecie, podmiot gospodarczy [...] z siedzibą w M. został wskazany jaka składający przedmiotową deklarację oraz jako odbiorca. W świetle wyjaśnień M. K., przy składaniu deklaracji działał z upoważnienia "p. Dyrektora Oddziału [...] M. " (k.56 akt adm.). Powyższe oznacza, że na gruncie przepisów prawa celnego skarżąca była pełnoprawnym uczestnikiem obrotu prawnego ponoszącym odpowiedzialność za dokonane przez siebie czynności, w tym za prawidłowość informacji podanych w deklaracji celnej z dnia 8 października 2022 r. Nie doszło więc do pomylenia adresata decyzji z jego oddziałem w Polsce. Skarżąca stwierdziła, że adresatem decyzji administracyjnych może być wyłącznie przedsiębiorca zagraniczny jako podmiot posiadający osobowość prawną i występujący w obrocie prawnym, a nie jego oddział, który stanowi jedynie formę organizacyjną wykonywania działalności w Polsce. Podniosła również, że wydanie decyzji na oddział, a nie na macierzystą spółkę zagraniczną R. z siedzibą w N. która jako jedyna ma zdolność do bycia stroną postępowania, stanowi nie tylko błąd formalny, ale naruszenie podstawowych reguł procesowych, uniemożliwiające prawidłowe wykonanie decyzji oraz rzetelną obronę interesu strony. Stanowisko powyższe nie znajduje normatywnego uzasadnienia w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa, w tym przepisów art. 15 ust. 2 lit. a/ UKC. Podstawą Unii jest unia celna (pkt 9. preambuły do UKC). Według motywu wskazanego w pkt 15. aby ułatwić legalną wymianę handlową oraz zwalczanie nadużyć, konieczne są proste, szybkie i ujednolicone procedury i postępowanie celne. Z kolei motyw podany w punkcie 38. aczkolwiek odnoszący się do długu celnego przewiduje, że należy uwzględnić istnienie dobrej wiary dłużnika oraz ograniczyć skutki spowodowanego przez niego zaniedbania.
W świetle określonych w UKC zasad w zakresie ułatwień w zakresie wymiany handlowej na obszarze Unii nie budzi wątpliwości to, że oddział zagranicznego przedsiębiorcy mającego siedzibę w Niemczech jest uprawniony do skutecznego dokonania czynności dotyczącej czasowego składowania towarów i złożenia organowi celnemu stosownej deklaracji (DSK).
Jak wyżej wykazano skarżąca dokonała czynności, o której mowa w art. 5 pkt 11 UKC ponieważ poinformowała organ o czasowym składowaniu towarów. Dlatego bez znaczenia jest fakt, że zgłoszenie DSK zostało dokonane wyłącznie w formie technicznej obsługi platformy informatycznej na podstawie danych otrzymanych od podmiotu zagranicznego. Zgłoszenie DSK nie było jedynie techniczną rejestracją danych w systemie administracji celnej. Macierzystą spółkę zagraniczną R. z siedzibą w N. ujawniono na późniejszym etapie bo w dniu 6 stycznia 2023 r. jako głównego zobowiązanego. Podmiot ten dokonał w Oddziale Celnym w M. zgłoszenia celnego do procedury tranzytu według dokumentu MRN [...] towaru w postaci 191 opakowań rowerów elektrycznych, który znajdował się w kontenerze o [...] Należy zauważyć, że deklaracja skrócona czasowego składowania z dnia 8 października 2022 r. wskazywała dzień 6 stycznia 2023 r. jako termin czasowego składowania dla wszystkich towarów. Powyższe oznacza, że skarżąca nie uwzględnia skutków podjętych przez siebie działań w sferze prawa celnego. Organ nie przypisał skarżącej statusu posiadacza towarów w rozumieniu art. 5 pkt 34 UKC. Tym samym nie mógł naruszyć tego przepisu określającego, że "posiadacz towarów" oznacza właściciela towarów lub osobę, która posiada podobne prawo do dysponowania tymi towarami lub sprawuje nad nimi fizyczną kontrolę. Prawa właścicielskie do towaru nie mają większego znaczenia w sprawie dotyczącej ustalenia opłaty z tytułu kosztów związanych z przechowywaniem towarów w depozycie organu celnego. Okoliczność, że skarżąca nie posiadała fizycznego kontaktu z kontenerem, nie otwierała go i nie weryfikowała jego zawartości, nie miała dostępu do magazynu, w którym kontener został przekazany do depozytu, ani nie uczestniczyła w czynnościach jego zajęcia ponieważ pokwitowanie depozytowe zostało doręczone firmie S. Sp. z o.o. nie uwalnia strony od odpowiedzialności za koszty przechowywania towarów w depozycie celnym. W badanej sprawie odpowiedzialność administracyjnoprawna opierała się na stanie faktycznym prawidłowo ustalonym przez organ celny, który wykazał, że spełnione są materialnoprawne przesłanki odpowiedzialności z tytułu kosztów na podstawie przepisów UKC. Organ nie działał na domniemaniach formalnych – jak zarzucono w skardze. W działaniu organu nie sposób dopatrzeć się dowolności. Stąd też nieuzasadniona jest argumentacja o naruszeniu przez organ przepisów art. 5 pkt 34 UKC, art. 122 i art. 187 O. p. oraz zasad, o których mowa w art. 7 i art. 32 Konstytucji RP. Organ celny orzekał w sprawie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Bez naruszenia art. 18 UKC organ załatwił sprawę kosztów. Przedstawiciel - zgodnie z art. 18 ust. 1 UKC - działa w imieniu i na rzecz innej osoby. To, że skarżąca nie posiadała pełnomocnictwa, umowy, zlecenia ani innego dokumentu potwierdzającego, że działała w imieniu któregokolwiek z podmiotów faktycznie powiązanych z towarem, w szczególności: importera (J. Sp. z o.o. Sp.k.), właściciela (I. ), przewoźnika faktycznego lub gwaranta (S. ), odbiorcy (E. ), że nie wykonywała żadnych czynności procesowych w imieniu lub na rzecz tych podmiotów, które mogłyby sugerować relację przedstawicielstwa, jest okolicznością niewystarczającą do wykluczenia skarżącej z postępowania dotyczącego kosztów przechowywania towarów w depozycie celnym.
Sformułowany zarzut o naruszeniu art. 139 ust. 1 UKC wynika z niewłaściwej interpretacji tego przepisu przez skarżącą, która niesłusznie wywodzi, że organ przypisał skarżącej obowiązek przedstawienia towarów organowi celnemu. Zakres przypisanej odpowiedzialności skarżącej dotyczył tylko kosztów przechowywania towarów w depozycie. Tak stwierdzony zakres odpowiedzialności powoduje, że spółka prezentując swoje stanowisko stara się pomniejszyć skutki prawne wynikające ze sporządzenia w dniu 8 października 2022 r. deklaracji i dlatego wywodzi w skardze, że skarżąca nie wprowadziła towarów fizycznie na obszar celny UE, nie była przewoźnikiem faktycznym ani podmiotem granicznym, nie odpowiadała za przekroczenie granicy przez ładunek w sensie transportowo-logistycznym, gdyż operatorem przewozu granicznego była inna firma - E. ). Z tego względu zarzut, że skarżąca nie przejęła odpowiedzialności za transport po wprowadzeniu towaru na obszar UE, nie występowało jako gwarant, przewoźnik wewnętrzny, organizator transportu końcowego ani podmiot uprawniony do odbioru towaru na terminalu, nie była wskazana w dokumentach handlowych ani celnych jako importer, właściciel, ani faktyczny odbiorca towaru, a jedynie jako podmiot techniczny wpisany w liście S. w charakterze "adresata technicznego", należało ocenić jako przejaw prowadzenia nieskutecznej polemiki z prawidłowym stanowiskiem organu wyrażonym w zaskarżonej decyzji. Wpis skarżącej w deklaracji czasowego składowania (DSK) wywołał materialnoprawny skutek w części dotyczącej odpowiedzialności za koszty przechowywania towaru. Uwadze skarżącej umyka to, że w celu podjęcia środków, o których mowa w art. 198 unijnego kodeksu celnego, organ celny może dokonać zajęcia towaru (art. 30 ust. 1 Prawa celnego) i zajęcie towaru może być dokonane bez względu na prawa osób trzecich i z pierwszeństwem przed wszystkimi obciążeniami i przywilejami (art. 30 ust. 2 Prawa celnego). W niniejszej sprawie organ dokonał zajęcia towaru w drodze decyzji.
W sytuacji kiedy strona dobrowolnie przedstawia deklarację czasowego składowania (DSK) towarów nie może skutecznie podnosić zarzutu o naruszeniu art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez naruszenie zasady proporcjonalności przy wydawaniu decyzji obciążającej skarżącej obowiązkiem zapłaty opłaty za przechowywanie towaru. Bez znaczenia jest więc argument o tym, że spółka ta nie była ani właścicielem, ani zgłaszającym, ani przedstawicielem celnym towaru oraz nie miała żadnego wpływu na zaistnienie sytuacji skutkującej naliczeniem opłat. Podobnie należało ocenić okoliczność, że "w praktyce transportu kolejowego" spółka pełniła wyłącznie funkcję organizacyjną, nie zaś funkcję rozporządzającego towarem.
Nietrafne okazały się również pozostałe zarzuty i wnioski sformułowane w skardze dotyczące naruszenia przepisów O.p., w tym jej art. art. 2a i art. 124 § 2.
W niniejszej sprawie nie zakwestionowano wartości celnej towarów (107 711,89 zł). Była ona podstawą do ustalenia przez organ opłaty w wysokości (37 699 zł). Organ słusznie przyjął, że tak określona opłata powinna być ustalona w wysokości 5 % wartości celnej towarów obliczonej za okres 7. miesięcy liczony od dnia złożenia wniosku do Sądu o przepadek towarów (24 stycznia 2024 r.) do dnia uprawomocnienia się orzeczenia w tej sprawie (17 sierpnia 2024 r.). Złożony do Sądu wniosek z dnia 24 stycznia 2024 r. nie był wnioskiem spóźnionym w sytuacji, kiedy decyzję o zajęciu towaru doręczono skarżącej w dniu 22 stycznia 2024 r. a wcześniej bo w dniu 16 listopada 2023 r. zawiadomiono ją o zamiarze zajęcia towaru. Według § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 lutego 2017r. w sprawie stawek opłat oraz sposobu ich obliczania, okresy przechowywania towarów zajętych lub zatrzymanych są uzależnione od rozstrzygnięć wydanych przez inne organy. Tym "innym organem" w rozumieniu § 10 ust. 2 cyt. rozporządzenia był Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej orzekający o przepadku towaru.
W orzecznictwie sygnalizuje się, że postępowanie prowadzące do uregulowania sytuacji prawnej towaru nie powinno trwać dłużej niż jest to niezbędne do uregulowania sytuacji towaru (tak WSA w Lublinie w wyroku z dnia 7 czerwca 2022 r. sygn. III SA/Lu 96/22). W badanej sprawie postępowanie organu prowadzące do uregulowania sytuacji prawnej towaru było jednocześnie działaniem koniecznym i przeprowadzonym we właściwym terminie. Organ nie naruszył zasad wynikających z prawa do dobrej administracji (art. 41 Karty Praw Podstawowych UE). Sprawa opłat została rozpatrzona w rozsądnym terminie przez organ celny. Skarżąca mogła składać wyjaśnienia, miała prawo dostępu do dostępu do akt przedmiotowej sprawy, wiedziała o zajętym przez organ I i II instancji stanowisku (organ wykonał obowiązek uzasadnienia wydanych przez siebie decyzji). Należy podkreślić, że wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek zaskarżonego rozstrzygnięcia zaprezentowane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie uprawnia do stwierdzenia, że prawidłową była ocena stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy.
W rozpoznanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa. Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano - na wniosek organu - na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Dodatkowo należy wyjaśnić, że stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Nie był zasadny wniosek skarżącej o umorzenie przeprowadzonego przez organ postępowania administracyjnego. Umorzenie takie wchodzi w grę – w świetle art. 145 § 3 p.p.s.a. – wyłącznie w przypadku, gdy sąd administracyjny uwzględni skargę z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
-----------------------
Cyll
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło