III SA/Lu 453/11
WyrokWSA w Lublinie2011-11-17
Skład orzekający: Marek Zalewski, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo ustalono, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, co wpływa na wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego przez skarżącą i jej matkę, co jest zgodne z definicją gospodarstwa domowego zawartą w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Pomimo odmiennych tytułów prawnych do lokalu i odrębnego ponoszenia niektórych opłat, wspólne zamieszkiwanie, niewielka powierzchnia lokalu oraz fakt korzystania przez skarżącą ze świadczeń społecznych i utrzymywania się z emerytury matki, wskazują na wspólne gospodarowanie. W związku z tym, prawidłowo obliczono średni miesięczny dochód na członka gospodarstwa domowego i ostateczną wysokość dodatku mieszkaniowego, uwzględniając limity wynikające z przepisów prawa i uchwały rady gminy.Stan faktyczny
Skarżąca J.S. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego, deklarując jednoosobowe gospodarstwo domowe. Organy ustaliły, że skarżąca prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z matką, uwzględniając dochody obu osób. Na tej podstawie obliczono wysokość dodatku mieszkaniowego, który został następnie ograniczony przez uchwałę rady gminy do 50% wydatków. Skarżąca kwestionowała ustalenie dwuosobowego gospodarstwa domowego, wskazując na różne tytuły prawne do lokalu i odrębne ponoszenie części opłat. WSA oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Joanna Szopa, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rzecz adwokata A.K. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, w tym kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem podatku VAT.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2011 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2011 roku, nr [...] w przedmiocie przyznania J.S. dodatku mieszkaniowego w kwocie 168,72 zł miesięcznie na okres sześciu miesięcy począwszy od [...] lipca 2011 roku.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że J.S. w dniu [...] czerwca 2011 roku złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe zajmując lokal przy ul. P. o powierzchni użytkowej 36,16 m2. W lokalu tym brak jest instalacji: centralnego ogrzewania, centralnie dostarczanej ciepłej wody i gazu przewodowego. We wniosku i deklaracji o wysokości dochodów J.S. wskazała, że dochód jej gospodarstwa domowego z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wynosił 157,32 zł i stanowiły go składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Mimo wezwania organu pierwszej instancji do usunięcia braków złożonego wniosku i deklaracji o dochodach między innymi przez wpisanie jako członka gospodarstwa domowego H.P. – matki skarżącej, stale zamieszkującej w lokalu przy ul. P. oraz złożenie dokumentu potwierdzającego wysokość dochodów w okresie od marca do maja 2011 roku, skarżąca nie uzupełniła wniosku w tym zakresie i nie wskazała dochodu swojej matki H.P.. Złożyła natomiast jako tytuł prawny do zajmowania lokalu aneks do umowy użyczenia z dnia [...] marca 2006 roku.
Organ ustalił, że gospodarstwo domowe skarżącej jest dwuosobowe, a nie jak podała ona we wniosku – jednoosobowe. Na podstawie informacji udzielonej przez Ośrodek Pomocy Społecznej ustalono, że łączne dochody brutto w gospodarstwie domowym skarżącej w okresie marca, kwietnia i maja 2011 roku, z uwzględnieniem emerytury uzyskiwanej przez matkę J.S. w kwocie 728,18 zł brutto miesięcznie, wyniosły 2.341,86 zł. Średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wynosił w tym okresie 390,31 zł,.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego prawidłowe jest ustalenie organu pierwszej instancji co do liczby członków gospodarstwa domowego skarżącej, która wbrew stanowisku wyrażonemu w odwołaniu prowadzi to gospodarstwo razem z matką H.P.. Organ podniósł, że występująca w sprawie sytuacja odpowiada definicji gospodarstwa domowego zawartej w art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Organ drugiej instancji wskazał również na prawidłowość wyliczenia wysokości miesięcznego dochodu na jednego członka w gospodarstwie domowym skarżącej.
Wydatki na mieszkanie ustalono na kwotę 337,44 zł, na którą składa się kwota 197,76 zł wskazana w informacji Przedsiębiorstwa Komunalnego Spółki z o.o. oraz kwota 337,44 zł ryczałtu na zakup opału, obliczonego na podstawie § 3 ust. 1, 2 i 3 oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) w związku z brakiem w lokalu instalacji centralnego ogrzewania, centralnie dostarczanej cieplej wody i gazu przewodowego.
Kolegium podniosło, że stosownie do ust. 1 § 3 rozporządzenia, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych. Kwota wyliczona w oparciu o przywołany przepis wyniosła 108,48 zł (36,16 m2 x 5 kWh/m2 x 0,60 zł/kWh).
W myśl ust. 2 § 3 rozporządzenia, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa. Przyjmując, że gospodarstwo domowe J.S. obejmuje dwie osoby organ obliczył należną z tego tytułu kwotę na 24 zł (20 kWh x 2 osoby x 0,60 zł/kWh).
Z kolei zgodnie z ust. 3 § 3 rozporządzenia, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 10 kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, oraz równowartość 2 kilowatogodzin na każdą dodatkową osobę. Organ wyliczył, że w dwuosobowym gospodarstwie skarżącej kwota wymienionego ostatnio wydatku wynosi 7,20 zł (10 kWh + 2 kWh) x 0,60 zł/kWh).
Organ odwoławczy zważył, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 125 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Kwota najniższej emerytury stosownie do pkt 1 lit. a) komunikatu Prezesa ZUS z dnia 15 lutego 2010 roku (M. P. Nr 10, poz. 110) wynosi od 1 marca 2010 roku 728,18 zł, a 125 % tej kwoty to 910,23 zł. W konsekwencji Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż po stronie skarżącej spełniony jest warunek z art. 3 ust. 1 ustawy dodatkach mieszkaniowych, gdyż ustalony dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w kwocie 390,31 zł nie przekracza kwoty 125 % najniższej emerytury.
Organ odwoławczy wskazał, że myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 40 m2 - dla 2 osób. Stosownie zaś do art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6 tego artykułu, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 12 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4- osobowym. Mając powyższe na względzie dodatek mieszkaniowy odpowiadałby kwocie 243,77 zł (337,44 zł-(12% x 780,62 zł)).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło jednak uwagę, że zgodnie z art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Przy tym w myśl art. 6 ust. 11 ustawy, rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć lub obniżyć, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokość wskaźników procentowych, o których mowa w ust. 10. Zgodnie zaś z treścią § 1 uchwały Nr XVII/169/04 Rady Miejskiej z dnia 18 marca 2004 roku, w Gminie kwota dodatku mieszkaniowego nie może przekraczać 50 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 50 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. W przypadku skarżącej 50 % wydatków w kwocie 337,44 zł stanowi 168,72 zł. Tyle wynosi dodatek mieszkaniowy przysługujący skarżącej.
W konsekwencji Kolegium uznało, że w decyzji Burmistrza z dnia [...] lipca 2011 roku kwota dodatku mieszkaniowego dla J.S. została wyliczona prawidłowo, co uzasadniało utrzymanie tej decyzji w mocy.
Kolegium podkreśliło, że bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawały zawarte w odwołaniu argumenty skarżącej co do kwoty niezbędnej do zaspokojenia jej potrzeb. Kwestią istotną w sprawie był natomiast fakt prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa domowego wspólnie z matką.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.S. podniosła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wskazała, że skarżąca i jej matka mają dwa różne tytuły prawne do lokalu położonego przy ulicy P. J.S. korzysta z lokalu na podstawie umowy użyczenia zawartej w dniu [...] marca 2006 roku na okres 99 lat i w związku z tym ponosi część opłat związanych z utrzymaniem lokalu (przypadającą na skarżącą należność za wodę i ścieki, opłatę remontową). Natomiast zamieszkująca ze skarżącą jej matka H.P. jest właścicielem lokalu, na którym ciążą obowiązki uiszczania podatku, opłaty z tytułu wieczystego użytkowania działki, a także opłaty za wodę i ścieki w części przypadającej na jedną osobę. J.S. i H.P. dokonują tych płatności w swoim imieniu na oddzielnych książeczkach opłat. Skarżąca podkreśliła, że wspólne zamieszkiwanie z inną osobą nie dowodzi prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, a w przypadku J.S. i jej matki nie jest spełniony warunek wspólnego gospodarowania, przez co należy rozumieć jednakowy tytuł prawny, wspólne prawa oraz wspólne wydatki, długi, opłaty za mieszkanie. Podniosła również, że dochody zamieszkałej z nią matki nie są w stanie zaspokoić niezbędnych potrzeb skarżącej, nie wystarczają na godne życie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podnosząc, że zarzuty skargi nie znajdują podstaw w świetle zebranego materiału dowodowego, w szczególności wobec treści decyzji Burmistrza z dnia kwietnia 2011 roku oraz z dnia stycznia 2011 roku, przyznających J.S. pomoc na dożywianie, a także pisma Przedsiębiorstwa Komunalnego Spółki z o.o. , które nalicza opłaty za dostawę zimnej wody, odprowadzanie ścieków i wywóz nieczystości za dwie osoby. Na fakt prowadzenia przez skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego z matką H.P. wskazuje nadto wielkość mieszkania, które składa się jedynie z pokoju i kuchni, a także okoliczność, iż skarżąca nie ma stałych dochodów, niekiedy otrzymuje świadczenia z opieki społecznej, a utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego matki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Mając powyższe na względzie, Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest nieuzasadniona. Nie zachodzą bowiem przewidziane w przywołanym ostatnio artykule podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji tego rodzaju naruszenia nie miały miejsca.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), regulujące zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach. Ustawa uzależnia nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego od spełnienia określonych w niej kryteriów.
W okolicznościach sprawy bezspornym jest, że J.S., która korzysta z lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy P. na podstawie umowy użyczenia, należy do osób uprawnionych do dodatku mieszkaniowego, wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy.
Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeśli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniżej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Pojęcie gospodarstwa domowego określa art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 40 m2 - dla 2 osób.
Wydając zaskarżoną decyzję organ administracji uznał, że wymienione ostatnio przesłanki przyznania dodatku mieszkaniowego, w postaci określonej wysokości miesięcznego dochodu na jedną osobę w rodzinie oraz normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, zostały spełnione w przypadku skarżącej, która prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką H.P.. Zdaniem Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do podważenia prawidłowości takiej, korzystnej dla skarżącej, oceny, jak również wskazanego ostatnio ustalenia.
W związku z zarzutami skargi odwołującymi się do pojęcia gospodarstwa domowego trzeba zaznaczyć, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych zawiera własną definicję gospodarstwa domowego, którą organy administracji publicznej są zobowiązane stosować. W myśl art. 4 ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby.
Jak słusznie wskazuje się w doktrynie, w świetle przytoczonego przepisu jako zasadę na gruncie ustawy o dodatkach mieszkaniowych przyjmuje się jedność gospodarstwa domowego w jednym lokalu mieszkalnym. Przypadki, gdy osoby zamieszkujące w tym samym lokalu nie prowadzą jednego gospodarstwa domowego, to jest, gdy w zajmowanym lokalu zamieszkują faktycznie w wydzielonych jego częściach, ponosząc wydatki na utrzymanie siebie i lokalu niezależnie od drugiej osoby, mają charakter wyjątkowy. Wykazanie okoliczności podziału lokalu mieszkalnego między kilka gospodarstw domowych, a tym samym obalenie występującego w ustawie domniemania jedności gospodarstwa domowego w jednym lokalu mieszkalnym, musi podlegać ocenie dokonywanej ze znacznym rygoryzmem, a to ze względu na publicznoprawny charakter pomocy w postaci dodatku mieszkaniowego (por. Andrzej Paduch, Uzyskanie dodatku mieszkaniowego w świetle przesłanek ustawy z 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, Samorząd Terytorialny 2011 r., Nr 4, s. 63 i nast.).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy na wstępie stwierdzić należy, że skarżąca przyznaje fakt zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu razem ze swoją matką H.P. Jednocześnie, w świetle zebranego materiału dowodowego nie sposób przyjąć, jakoby J.S. i H.P. nie prowadziły wspólnego gospodarstwa domowego. Przeciwne twierdzenia skarżącej nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym.
Przede wszystkim J.S. nie powołuje się na okoliczność faktycznego podziału lokalu mieszkalnego i zamieszkiwania przez skarżącą oraz jej matkę w tak wydzielonych częściach lokalu. Jednocześnie wspólne korzystanie z lokalu wydaje się zrozumiałe mając na względzie niewielką powierzchnię lokalu (36,16 m2), składającego się z pokoju i kuchni. Nie ma natomiast znaczenia fakt zamieszkiwania J.S. i H.P. w przedmiotowym lokalu na podstawie różnych tytułów prawnych, skoro jeden z tych tytułów wywodzi się z drugiego.
Nadto nie można uznać, że skarżąca sama pokrywa koszty swego utrzymania, zważywszy, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku (zaświadczenie Starosty z dnia [...] czerwca 2011 r.) i korzysta jedynie z pomocy społecznej w postaci zasiłków celowych przyznanych kwartalnie w okresach od stycznia do marca 2011 roku oraz od kwietnia do czerwca 2011 roku, w kwotach po 300 zł na kwartał.
Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że z uzasadnień decyzji wydanych przez Burmistrza w dniu [...]stycznia 2011 roku, nr [...], oraz w dniu [...] kwietnia 2011 roku, nr [...], w przedmiocie przyznania wyżej wskazanych zasiłków celowych, wynika, iż przeprowadzone w tych postępowaniach wywiady środowiskowe potwierdziły fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez J.S. i jej matkę.
Sąd zważył również, że skarżąca akcentuje jedynie fakt uiszczania odrębnie poszczególnych wydatków związanych z lokalem, natomiast nie powołuje się na okoliczność, iż dochody uzyskiwane przez matkę nie służą osobistemu utrzymaniu skarżącej. Przeciwnie, J.S. podkreśla w skardze, że dochody te nie wystarczają na godne życie. W świetle zaś takiego stanowiska skarżącej oraz powołanych wyżej argumentów prawidłowym było ustalenie przez organ miesięcznego dochodu na jedną osobę w gospodarstwie domowym J.S. (art. 3 ust. 1 ustawy) z uwzględnieniem dwóch osób wchodzących w skład tego gospodarstwa oraz sumy dochodów określonych w art. 3 ust. 3 ustawy uzyskiwanych tak przez skarżącą, jak i jej matkę. Trzeba zarazem wskazać, że uzgodnienia między skarżącą i jej matką co do ponoszenia wydatków na wspólnie zajmowane mieszkanie nie wykluczają faktu prowadzenia wspólnego gospodarstwa, gdyż elementem wspólnego gospodarowania jest właśnie porozumienie w kwestii ponoszenia takich wydatków (tak też Andrzej Paduch, Uzyskanie dodatku mieszkaniowego w świetle przesłanek ustawy z 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, Samorząd Terytorialny 2011 r., Nr 4, s. 63 i nast.).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego (z zastrzeżeniem przepisu ust. 9 art. 6), a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4 osobowym. Wydatkami, o których mowa, są w myśl ust. 3 art. 6 ustawy świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, których katalog zawiera przepis art. 6 ust. 4 ustawy. Stosownie do art. 6 ust. 4a ustawy nie stanowią jednak wydatków, o których mowa w ust. 4, należności poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów oraz opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe. Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego (ust. 7 art. 6 ustawy). Zasady wyliczenia ryczałtu reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.).
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz zawartych w niej szczegółowych wyliczeń matematycznych prowadzi do wniosku, że obliczenie dodatku mieszkaniowego w niniejszej sprawie nastąpiło ściśle zgodnie z przywołanymi przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Wskazana w art. 6 ust. 1 ustawy różnica między ustaloną kwotą wydatków (337,44 zł), a 12 % dochodów gospodarstwa domowego J.S. (12 % x 780,62 zł), do których zasadnie została wliczona kwota uzyskiwanej przez H.P. emerytury, z pominięciem dodatku pielęgnacyjnego, wynosi 243,77 zł. Dokonane przez organ obliczenie wysokości dodatku mieszkaniowego wskazanej w art. 6 ust. 1 ustawy było zatem prawidłowe.
Trafnie jednak organ zwrócił uwagę na dodatkowe unormowanie zawarte w art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Według tego przepisu wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Przepis art. 6 ust. 11 ustawy zawiera upoważnienie dla rady gminy do podwyższenia lub obniżenia, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokości wskaźników procentowych, o których mowa w ust. 10 art. 6. Korzystając z tego upoważnienia Rady Miejska uchwałą z dnia \18 marca 2004 roku obniżyła o 20 punktów procentowych wysokość wskaźników wymienionych w ust. 10 art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W konsekwencji kwota dodatku mieszkaniowego należnego skarżącej nie może przekraczać 50 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 50 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni.
Powyższe oznacza, że ostatecznie kwota należnego skarżącej dodatku mieszkaniowego jest uzależniona od wielkości wydatków ponoszonych za zajmowany lokal mieszkalny. Przy ustalonej przez organ prawidłowo kwocie wydatków – 337,44 zł, uwzględniającej właściwie określoną wysokość ryczałtu z tytułu braku w lokalu instalacji centralnego ogrzewania, ciepłej wody i braku instalacji gazowej, wielkość dodatku mieszkaniowego wynosi 168,72 zł (50 % x 337,44 zł). Taką też kwotę przyznano J.S. zaskarżoną decyzją, której nie można zatem uznać za wydaną z naruszeniem przepisów prawa.
Jednocześnie Sąd Administracyjny zważył, że skarżąca, reprezentowana w niniejszej sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, kwestionując przyjętą za podstawę zaskarżonej decyzji okoliczność prowadzenia gospodarstwa domowego wspólnie z matką H.P. nie przedstawiła żadnych argumentów, które przemawiałyby za uznaniem, że to wadliwe w ocenie skarżącej ustalenie mogło mieć niekorzystny wpływ na treść rozstrzygnięcia, którym dodatek mieszkaniowy został J.S. przyznany.
Trzeba zaś ponownie zaznaczyć, że ostatecznie wpływ na wysokość dodatku mieszkaniowego przysługującego skarżącej ma wielkość wydatków ponoszonych za zajmowany lokal. Na wydatki te składa się między innymi ryczałt z tytułu braku w lokalu określonych instalacji. Ryczałt ten jest wyższy w przypadku, gdy w gospodarstwie domowym pozostaje więcej niż jedna osoba, co wprost wynika z treści § 3 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych. Zatem, przy założeniu postulowanej przez skarżącą okoliczności samodzielnego prowadzenia przez nią gospodarstwa domowego, która to okoliczność nie wynika jednakże z materiału dowodowego sprawy, wielkość ryczałtu, a w następstwie także ogólnej sumy wydatków ponoszonych za mieszkanie, i w konsekwencji wielkość dodatku mieszkaniowego byłaby niższa od przyznanej przez organ w zaskarżonej decyzji.
Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O wynagrodzeniu należnym ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej, będącemu adwokatem, orzeczono na mocy art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 pkt 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło