III SA/Lu 454/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Joanna Stadnik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. A. B. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na stosowanie procedury uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...]; II. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. A. B. w Lublinie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. Nr 8 z 2005 r. poz. 60 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] lipca 2008 r. wniesionego przez A. B. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., Dyrektor Izby Celnej w B. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że jednoznacznie, że skarżący, prowadzący działalność pod nazwą A. w L. uzyskał w dniu 24 listopada 2006 r. pozwolenie na stosowanie procedury uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń w terminie do dnia 30 września 2008 r. Pozwolenie, o którym mowa wyżej mogło zostać udzielone po sprawdzeniu przez Naczelnika Urzędu Celnego w Lublinie wiarygodności podmiotu występującego o pozwolenie, o czym stanowi art. 86 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. - Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r.). Proces uszlachetnia dotyczy pojazdów samochodowych i polega na ich naprawie po przywiezieniu z kraju trzeciego (USA). Na podstawie pozwolenia skarżący zgłosił do procedury uszlachetniania czynnego 14 samochodów różnych marek. W każdym przypadku po dokonanych procesach uszlachetniania produkty kompensacyjne nie zostały powrotnie wywiezione poza obszar celny Wspólnoty, więc organy celne uznały, że warunki procedury uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń zostały naruszone. Organ celny pierwszej instancji wszczął postępowanie w związku z naruszeniem warunków stosowania gospodarczej procedury celnej przez osobę uprawnioną realizującą tą procedurę na podstawie udzielonego pozwolenia. Postępowanie zakończone zostało wydaniem decyzji, którą cofnięte zostało pozwolenie na stosowanie procedury uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń. Skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie art. 9 ust. 2 WKC w związku z art. 117 lit c, art. 89 ust. 1 WKC oraz art. 537 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. ze zm. - RWKC), a także naruszenie przepisów prawa procesowego - tj. art. 125, art. 122 w związku z art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej i żądał uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Organ II instancji wyjaśnił, że istota zawieszenia poboru należności przy procedurze uszlachetniania czynnego związana jest z założeniem, że zamiarem osoby korzystającej z tej procedury jest powrotny wywóz głównych produktów kompensacyjnych. Z uwagi na fakt, iż procedura ta jest wyjątkiem od zasady pobierania należności celnych przywozowych od towaru przywożonego spoza Wspólnoty, jej stosowanie musi być poprzedzone uzyskaniem pozwolenia. Zasady stosowania procedury uszlachetniania czynnego regulują przepisy art. 114 - 129 WKC oraz art. 526 - 550 RWKC. Wprowadzona przez WKC instytucja pozwoleń na określone procedury ma charakter sformalizowany. Rozwiązanie takie ma na celu umożliwienie organom celnym sprawowanie rzeczywistej kontroli nad przepływem przez granicę towarów bez pobierania cła. Kluczową kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi możliwość zastosowania art. 9 ust. 2 WKC, który stanowi, że decyzja korzystna dla osoby zainteresowanej może zostać cofnięta, jeżeli osoba, której ona dotyczy, nie podporządkuje się obowiązkowi, który nakłada na nią ta decyzja a tym samym ustalenie czy warunki udzielonego pozwolenia z dnia 24 listopada 2006 r. zostały naruszone w stopniu nakazującym organowi celnemu cofnięcie tego pozwolenia. W ocenie organu odwoławczego ważne jest, aby wnioskodawca miał konkretny zamiar dokonania wywozu głównych produktów kompensacyjnych poza obszar celny Wspólnoty i w chwili ubiegania się o pozwolenie na stosowanie tej formy procedury uprawdopodobnił ten zamiar przedstawiając organom celnym zamówienie na odbiór swoich towarów lub kontrakt na zakup przez osobę zagraniczną produktów kompensacyjnych. Importer tylko wtedy może się domagać stosowania takiej procedury przez organy celne, gdy obrót sprowadzonym towarem jest zgodny z wydanym przez organ celny pozwoleniem. Odmienna interpretacja przepisów prowadziłaby do nielogicznego wniosku, że reguły składania wniosków, udzielania pozwoleń i stosowania procedury uszlachetniania czynnego są nieistotne. Skoro w niniejszej sprawie spośród 14 pojazdów objętych procedurą uszlachetniania czynnego cło zostało zawieszone i wobec ich późniejszego zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu wbrew obowiązkowi powrotnego wywiezienia to działanie takie pozostaje w sprzeczności z udzielonym pozwoleniem i nie wymaga stosowania odstępstwa od zasadniczego i podstawowego sposobu wprowadzania towaru na obszar celny Wspólnoty w procedurze dopuszczenia do obrotu. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu naruszenia art. 89 WKC. Przepis ten potwierdza ogólną zasadę w odniesieniu do wszystkich gospodarczych procedur celnych będących jednocześnie procedurami zawieszającymi. Zgodnie z tym przepisem procedura ta kończy się, jeżeli towary przywiezione lub wyprodukowane z nich produkty otrzymają nowe dopuszczalne przeznaczenie celne. Analiza art. 89 ust. 1 WKC doprowadziła organ do stwierdzenia, że procedura uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń powinna być zakończona nie dowolnym przeznaczeniem celnym, lecz jedynie dopuszczalnym gdyż w innym przypadku utracie podlega istota procedury uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń jako procedury wyjątkowej i w sposób zasadniczy różniącej się od procedury dopuszczenia do obrotu przy wprowadzeniu towaru na obszar celny Wspólnoty. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której domaga się jej uchylenia, jako niezgodnej z prawem, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie art. 9 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w związku z art. 117 lit. c WKC, 89 ust. 1 WKC oraz art. 537 RWKC oraz naruszenie przepisów prawa procesowego - tj. art. 122 w związku z art. 187 i 191; Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazał, że wnioskując o wydanie pozwolenia na stosowanie procedury uszlachetniania czynnego, głównym jego celem było stworzenie możliwości świadczenia usług naprawczych na rynku amerykańskim. Z przyczyn ekonomicznych zgłaszał później towary do innej procedury, uiszczając przy tym wszelkie należności celne i podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, zatem zasługuje na uwzględnienie. Organ nie miał powodów do uznania, że skarżący nie podporządkował się obowiązkowi, który nakłada na nią decyzja zezwalająca na stosowanie procedury uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń, a zatem nie zachodzi podstawa cofnięcia decyzji w tym zakresie na podstawie art. 9 WKC. Niesporne jest, że procedura uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń kończy się, gdy produkty kompensacyjne lub towary w stanie niezmienionym zostaną powrotnie wywiezione lub otrzymają inne dopuszczalne przeznaczenie celne, co jednoznacznie wynika z art. 89 WKC. Decyzja nakłada więc na adresata zakończenie procedury w sposób przewidziany przepisami prawa, zatem wywóz towarów albo nadanie mu innego przeznaczenia celnego, które będzie dopuszczalne. Zgodnie z art. 118 WKC organy celne wyznaczają termin, w którym produkty kompensacyjne muszą zostać wywiezione lub powrotnie wywiezione bądź otrzymać inne przeznaczenie celne. Termin ten wyznaczany jest z uwzględnieniem czasu niezbędnego na przeprowadzenie procesu uszlachetnienia i zbyt produktów kompensacyjnych. Nie mogąc lub nie chcąc wywieźć towaru objętego ta procedurą, strona ma prawo wystąpienia z inicjatywą zmiany przeznaczenia celnego towaru, którego dopuszczalność badają organy celne. Dopuszczając do zmiany procedury, organy celne aprobują czynności strony, a więc nie można mówić o złamaniu jakichkolwiek obowiązków przez stronę, która działa w oparciu o współpracę z organami celnymi. Błędne jest więc w ocenie Sądu założenie organu w sprawie niniejszej, że zmiana procedury przez skarżącego oznacza, że osoba ta nie podporządkowała się obowiązkowi, który nakłada na nią pozwolenie. Strona nie ma już obowiązku powrotnego wywiezienia towarów, jeżeli organy uznają inne przeznaczenie celne za dopuszczalne. Jeżeli więc towary objęte zadeklarowaną procedurą gospodarczą uszlachetniania czynnego uzyskały inne przeznaczenie celne – dopuszczenie do obrotu, co stało się za zgodą organów celnych i odpowiada treści art. 89 WKC, to nie można jednocześnie uznać, że skarżący nie podporządkował się obowiązkowi, który nakłada na nią decyzja zezwalająca na stosowanie procedury uszlachetniania czynnego. Skoro tak – nie można w konsekwencji mówić, że skarżący nie podporządkował się obowiązkowi wywozu, który nakłada na nią decyzja zezwalająca na stosowanie procedury uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń. Organy nie wykazały przy tym żadnego uszczerbku, jaki może ponieść Wspólnota w tej sytuacji, nie ma więc jasnego uzasadnienia dla próby ograniczania swobody przedsiębiorcy w dostosowaniu prowadzonej działalności gospodarczej do zmiennych warunków. Gdyby było inaczej, organy celne musiałyby uznać zmianę przeznaczenia celnego towaru za niedopuszczalny. Podsumowując – nieprzekonujące jest uzasadnienie organu, że dokonana za zgodą organów celnych zmiana przeznaczenia celnego towarów stanowi jednocześnie niepodporządkowanie się obowiązkom wynikającym z pozwolenia na stosowanie procedury gospodarczej. Z tych względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 9 WKC, należało orzec jak w pkt 1 sentencji. Zgodnie z art. 152 ppsa, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W sprawie niniejszej zaskarżone orzeczenie dotyczy pozwolenia, którego termin już wygasł, zatem niezależnie od uchylenia zaskarżonej decyzji, nie mogłoby podlegać wykonaniu. Rozstrzygnięcie o kosztach wynika z art. 200 ppsa.