III SA/Lu 455/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. Z. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. A. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia [...] podjętą z upoważnienia Prezydenta Miasta, Dyrektor Wydziału Komunikacji orzekł o zatrzymaniu A.A. prawa jazdy kategorii B nr [...] druk [...] wydanego dnia [...] i decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu powołał się na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 czerwca 2009 r. Ldz. [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z powodu przekroczenia przez A.A. 24 punktów za naruszenie zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, co skutkuje obowiązkiem zatrzymania prawa jazdy. W odwołaniu od tej decyzji organu I instancji skarżący wniósł o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stwierdzając, że decyzja ta jest niesłuszna. Podniósł, że zatrzymanie prawa jazdy oznacza pozbawienie go pracy i środków utrzymania rodziny, ponieważ uniemożliwia mu prowadzenie działalności gospodarczej. Prawo jazdy posiada od 21 lat i nigdy nie miał wypadku. Zdarzenie z dnia 26 czerwca 2007 r. mające miejsce 2 lata temu zostało ocenione przez Sąd Rejonowy, który orzeczeniem z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akt [...] stwierdził, że przedmiotowe zdarzenie nie daje podstaw do zatrzymania prawa jazdy. Zdaniem skarżącego punkty karne, jako pochodzące z odległego okresu, wkrótce ulegną kasacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] (zaskarżoną niniejszą skargą) utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, że zaskarżona decyzja została wydana na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 czerwca 2009 r. o sprawdzenie kwalifikacji A.A. W uzasadnieniu tego wniosku stwierdzone zostało, że skarżący w okresie od 8 października 2006 r. do 26 czerwca 2007 r. trzykrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego za które to naruszenia otrzymał 33 punkty, to jest w dniu 8 października 2006 r. - 13 punktów, w dniu 5 marca 2007 r. - 6 punktów i za naruszenie w dniu 26 czerwca 2007 r. (o którym pisze skarżący w odwołaniu) - 14 punktów. Zdaniem Kolegium podniesione w odwołaniu argumenty o orzeczeniu Sądu Rejonowego w sprawie zdarzenia z dnia 26 czerwca 2007 r. oraz o zatarciu punktów z ewidencji nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Powołując przepis § 6 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, organ wyjaśnił, że o usuwaniu punktów z ewidencji decyduje upływ czasu pomiędzy zdarzeniami skutkującymi otrzymaniem punktów. Przekroczenie 24 punktów w ciągu roku, jak w niniejszej sprawie powoduje, że punkty te nie podlegają usunięciu z ewidencji z powodu upływu czasu od ich otrzymania. Usunięcie punktów z ewidencji następuje w przypadku wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym lub otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak też powołanego rozporządzenia nie dają organowi orzekającemu o zatrzymaniu prawa jazdy uprawnień do kontrolowania prawidłowości ewidencji punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Dlatego zawarte w odwołaniu argumenty o treści orzeczenia Sądu Rejonowego nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Ponadto z treści odwołania wynika, że Sąd Rejonowy rozpatrywał sprawę o wykroczenie, a nie sprawę zatrzymania prawa jazdy. Skarżący w ocenie Kolegium nie przedłożył żadnych dowodów, które wskazywałyby, iż naruszenie przepisów ruchu drogowego w dniu 26 czerwca 2007 r. wymienione we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji nie miało miejsca. Kolegium podniosło również, że przepisy ustawy i rozporządzenia nie przewidują przedawnienia do orzekania w sprawie zatrzymania prawa jazdy w sytuacjach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit g) powołanej ustawy. Ponadto ustawa ta nie daje możliwości rozstrzygnięcia sprawy w ramach swobodnego uznania, dlatego argumenty skarżącego o uniemożliwieniu mu na skutek skarżonej decyzji dalszego prowadzenia działalności i pozbawieniu źródeł utrzymania rodziny nie mogą być uwzględnione. Przepis art. 138 ust. 1 ustawy ma charakter kategoryczny i Starosta (w niniejszej sprawie Prezydent Miasta) ma obowiązek orzec o zatrzymaniu prawa jazdy w każdym przypadku stwierdzenia, że kierujący w ciągu roku przekroczył 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył A.A., domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucił naruszenie jego interesów oraz biurokratyczne załatwienie sprawy na skutek błędnego przyjęcia, iż zaistniały podstawy do zatrzymania mu prawa jazdy oraz naruszenie przepisów postępowania, Skarżący podniósł naruszenie w szczególności § 4 ust. 1 w zw. z ust. 4 w zw. z § 6 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Jego zdaniem punkty (14) nałożone w dniu 26 czerwca 2007 r. za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie mogą być sumowane z punktami otrzymanymi wcześniej, tj. w dniu 8 października 2006 r. i 5 marca 2007 r., ponieważ w wyniku odwołania się do Sądu wpis ostateczny 14 punktów mógł zostać dokonany dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia z dnia 20 marca 2009 r. Uważa, że punkty powinny być usunięte z ewidencji po upływie roku od ich nałożenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje akty lub czynności z zakresu administracji publicznej i dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Poddawszy takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta jest przepis art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g), starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Jak wynika z przeprowadzonego przez organy administracji postępowania, skarżący przekroczył w okresie krótszym od jednego roku (tj. od dnia 8 października 2006 r. do dnia 26 czerwca 2007 r.) limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, uzyskując łącznie 33 punkty. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentu urzędowego - wniosku o sprawdzenie kwalifikacji wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 czerwca 2009 r., nr L.dz. [...], sporządzonego na podstawie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b) cyt. ustawy. Wniosek ten wskazuje zarówno daty w jakich skarżący naruszał przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednią liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisu art. 130 ust. 1 powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2002 r., nr 236, poz. 1998). Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Nie ma racji skarżący podnosząc naruszenie § 4 ust. 1 w zw. z ust. 4 w zw. z § 6 ust. 1 i 3 wymienionego rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Stanowisko skarżącego co do sposobu prowadzenia ewidencji punktów odpowiadającym naruszeniom przepisów ruchu drogowego nie znajduje odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych. Twierdzenie skarżącego, że punkty nałożone w dniu 26 czerwca 2007 r. nie mogą być sumowane z punktami otrzymanymi wcześniej (w dniu 8 października 2006 r. i 5 marca 2007 r.) ponieważ ich ostateczny wpis mógł być dokonany dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu powszechnego z dnia 20 marca 2009 r. - w ocenie Sądu stoi w sprzeczności z odpowiednią normą ustawową. W myśl przepisu art. 130 ust. 2 cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. Z powołanego przepisu ustawy jednoznacznie wynika, że decydujące znaczenie dla prowadzonej ewidencji punktów (w tym dla usunięcia punktów z ewidencji) ma data popełnienia naruszenia drogowego za które przyznano punkty, niezależnie od tego, kiedy orzeczenie w sprawie nałożenia tych punktów stało się prawomocne. W niniejszej sprawie skarżący nie przyjął mandatu karnego nakładającego 14 punktów za naruszania przepisów drogowych w dniu 26 czerwca 2007 r., wobec czego sprawa została skierowana do sądu, a orzeczenie w tej sprawie stało się prawomocne w 2009 r. Nie oznacza to jednak, jak twierdzi skarżący, że skoro orzeczenie sądu w tej sprawie stało się prawomocne dopiero w 2009 r., to do okresu 1 roku (po upływie którego punkty usuwa się z ewidencji) wlicza się tylko punkty z pierwszego wykroczenia drogowego z dnia 8 października 2006 r. i następnego z dnia 5 marca 2007 r. (razem 19 punktów), nie dodaje się natomiast punktów z dnia 26 czerwca 2007 r. Data ta jest brana pod uwagę przy prowadzeniu ewidencji punktów, gdy się zważy, że została objęta wpisem tymczasowym. Powyższe stwierdzenia, poza ustawą Prawo o ruchu drogowym, znajdują odzwierciedlenie w przepisach wykonawczych do tej ustawy. W myśl bowiem przepisu § 4 ust 1 i 2 powołanego rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone m.in. prawomocnym wyrokiem sądu. Przed wydaniem tego rozstrzygnięcia do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem. Po stwierdzeniu naruszenia prawomocnym wyrokiem sądu wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym (§ 4 ust 4 rozp.). Z kolei w myśl § 6 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty. W sprawie niniejszej liczba punktów nałożonych na skarżącego przekroczyła liczbę 24, co uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji. Sąd Rejonowy , jak wynika z treści skargi i wyjaśnień skarżącego (złożonych wobec niezałączenia odpisu orzeczenia), wyrokiem z dnia 20 marca 2009 r. uznał skarżącego winnym popełnienia wykroczenia drogowego z dnia 26 czerwca 2007 r. W związku z tym wpis tymczasowy obejmujący punkty przyznane za to wykroczenie stał się wpisem ostatecznym. To z kolei było podstawą do zsumowania tych punktów z wcześniejszymi tj. z dnia 8 października 2006 r. i 5 marca 2007 r., ponieważ od dnia 8 października do dnia 26 czerwca 2007 r. nie upłynął 1 rok. Ponadto zauważyć należy, że skarżący w niniejszym postępowaniu nie może kwestionować prowadzonego postępowania wykroczeniowego, ponieważ ewentualne nieprawidłowości postępowania wykroczeniowego nie są przedmiotem niniejszego postępowania. Tryb ewidencji punktów za naruszenia prawa drogowego jest odrębnym postępowaniem od postępowania dotyczącego trybu nałożenia mandatu za wykroczenie drogowe. W tej sprawie toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym, którego wyrok stał się prawomocny z uwagi na niewniesienie odwołania przez skarżącego. Skoro zaś wyrok uznający skarżącego winnym popełnienia wykroczenia drogowego stał się prawomocny, a w konsekwencji i wpis tymczasowy stał się ostatecznym, to uprawniony organ, wobec dyspozycji art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stwierdzając przekroczenie 24 punktów (łącznie 33), prawidłowo orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy. Wobec powyższego Sąd uznał, że sytuacja skarżącego została oceniona przez organ administracji w sposób prawidłowy, przy uwzględnieniu zasad prawa materialnego i procesowego. Z tych względów skarga jako bezzasadna, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), podlegała oddaleniu.