III SA/Lu 458/11
WyrokWSA w Lublinie2011-10-18
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego przy odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego, w szczególności w zakresie dochodu wnioskodawcy i ponoszonych przez niego wydatków na utrzymanie lokalu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, w tym zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny dotyczący wyposażenia budynku w instalacje oraz ponoszonych przez wnioskodawcę wydatków, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M.R. dodatku mieszkaniowego. Po wcześniejszych decyzjach odmownych i uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Wójt Gminy ponownie odmówił przyznania świadczenia, uznając, że obliczona kwota dodatku była niższa niż 2% najniższej emerytury. Kolegium utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił błędy w wyliczeniu dochodu i wydatków oraz naruszenie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na istotne naruszenia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2011 r. oraz decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] czerwca 2011 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 października 2011 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] czerwca 2011 roku nr [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], odmawiającą przyznania M.R. dodatku mieszkaniowego.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu 17 lutego 2011 r. M.R. wniósł o przyznanie mu dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., [...], Wójt Gminy odmówił przyznania wnioskowanego dodatku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w ostatnich trzech miesiącach poprzedzających złożenie wniosku dochód M.R. wyniósł łącznie 1.920,36 zł brutto. Wnioskodawca nie przedstawił rachunków za wydatki ustalone dla właścicieli domów jednorodzinnych, w związku z czym dla wyliczenia dodatku mieszkaniowego przyjęto wydatki stanowiące podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału. Wobec tego zaś, że obliczona w oparciu o wymienione dane kwota dodatku mieszkaniowego była mniejsza niż 2 % najniższej emerytury, odmówiono przyznania świadczenia.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r. Kolegium wskazało na wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji, który ustalenia wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego nie oparł na informacji wydanej przez właściwy organ w formie zaświadczenia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 1 i 4, art. 6 ust. 1-10, art. 7 ust. 1 i 5 oraz art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) i uchwały Rady Gminy nr XV/75/2004 z dnia 22 stycznia 2004 roku, odmówił przyznania M.R. dodatku mieszkaniowego.
W toku ponownie przeprowadzonego postępowania ustalono, że M.R. we własnym domu jednorodzinnym zajmuje 31,40 m2 powierzchni użytkowej, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskany przez wnioskodawcę dochód z tytułu świadczenia rentowego w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku (listopad-grudzień 2010 r. oraz styczeń 2011 r.) wyniósł 1.825,11 zł brutto. Nadto w tym okresie M.R. uzyskał dochód w kwocie 95,25 zł. z posiadanego posiada gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,1170 ha przeliczeniowego oraz udziału w wysokości 1/3 części w gospodarstwie rolnym o powierzchni 0,2480 ha przeliczeniowego. Łączny dochód skarżącego z trzech ostatnich miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł 1.920,36 zł.
Organ wskazał, że strona nie przedstawiła rachunków w odniesieniu do wydatków ustalonych dla właścicieli domów jednorodzinnych, tj. opłaty za energię cieplną i wodę dostarczoną do lokalu, opłat za odbiór nieczystości stałych i płynnych. W związku z tym do wyliczenia dodatku mieszkaniowego przyjęto wydatki stanowiące podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału za brak: instalacji doprowadzającej energię cieplną do celów ogrzewania, instalacji ciepłej wody oraz instalacji gazu przewodowego ze źródeł zewnętrznych znajdujących się poza lokalem mieszkalnym. Wyliczona w ten sposób kwota dodatku mieszkaniowego wyniosła 10,23 zł. Ponieważ jest ona mniejsza od 2 % najniższej emerytury, Wójt Gminy odmówił przyznania świadczenia.
M.R. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2011 roku utrzymało w mocy decyzję Wójta gminy z dnia [...] czerwca 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazano, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) dodatek mieszkaniowy przysługuje, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, to jest w okolicznościach sprawy kwoty 1.236 zł. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe. Z dołączonych do akt sprawy zaświadczeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za okres listopad-grudzień - styczeń 2010/2011 wynika, że skarżący otrzymuje rentę w kwocie 608,37 brutto, z której potrącane są: zaliczka na podatek - 16 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne - 54,75 zł oraz alimenty w kwocie 265,97 zł.
Natomiast dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego ustala się w myśl ust. 4 art. 3 ustawy na podstawie powierzchni gruntów w hektarach przeliczeniowych i przeciętnego dochodu z 1 hektara przeliczeniowego ostatnio ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym. Skarżący posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 0,1170 ha przeliczeniowych oraz udział w wysokości 1/3 w gospodarstwie rolnym o powierzchni 0,2480 ha przeliczeniowych. Dochód z gospodarstwa rolnego ustalony zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy wynosi 95,25 zł.
Kolegium nie podzieliło sformułowanych w odwołaniu zarzutów dotyczących błędnego w ocenie skarżącego wyliczenia dochodu. Organ odwoławczy podniósł, że w świetle przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz orzecznictwa sądów administracyjnych od uzyskanego dochodu nie odlicza się zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Nie ma również podstaw, aby od dochodu odliczyć kwotę potrącanych z renty alimentów, skoro ustawodawca w przepisie art. 3 ust. 3 zd. 2 ustawy jednoznacznie określił świadczenia, które podlegają odliczeniu, nie wymieniając w nim wypłacanych alimentów. Jednocześnie zaznaczono, że powierzchnia gospodarstwa rolnego, w oparciu o którą ustalono dochód z tego tytułu, została potwierdzona w piśmie Sekretarza Gminy .
W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w skarżący spełnia kryterium dochodowe wynikające z art. 3 ust. 1 ustawy, bowiem jego średni miesięczny dochód w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł 640,12 zł. Nadto po stronie skarżącego spełnione jest kryterium powierzchni lokalu wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy. Z zaświadczenia Starostwa Powiatowego wynika bowiem, że skarżący użytkuje część budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 31,40 m2, w tym łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 27,45 m2. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną, wodociągową i sanitarną.
Kolegium wskazało, że wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, szczegółowo wymienione w art. 6 ust. 4 ustawy. Nadto zaś § 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych stanowi, że podstawę wyliczenia dodatku mieszkaniowego w przypadku osób używających lokali mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych stanowiących ich własność oraz właścicieli domów jednorodzinnych za wydatki przyjmuje się opłaty za energię cieplną i wodę dostarczaną do lokalu, opłaty za odbiór nieczystości stałych i płynnych.
M.R. do wniosku dołączył jedynie fakturę za energię elektryczną, a w odpowiedzi na wezwanie do złożenia pozostałych rachunków wyjaśnił, że woda ogrzewana jest za pomocą instalacji zasilanej przez gaz z butli, jednakże przy zakupie butli faktura nie jest wystawiana.
Organ odwoławczy wskazał, że ponieważ w lokalu zajmowanym przez skarżącego brak jest instalacji doprowadzającej energię cieplną, ciepłej wody oraz gazu przewodowego, wydatki ryczałtowe z tego tytułu obliczono na podstawie przepisów przywołanego wyżej rozporządzenia: za brak ciepłej wody – równowartość 20 kwh energii elektrycznej, to jest 11,36 zł, za brak instalacji gazu przewodowego – równowartość 10 kwh energii elektrycznej w kwocie 5,68 zł oraz za brak energii cieplnej do celów ogrzewania – równowartość 5 kwh energii elektrycznej, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej – w kwocie 89,21 zł. Łącznie wysokość ryczałtu na zakup opału, a w konsekwencji wydatków będących podstawą do wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego, ustalono na kwotę 106,25 zł.
Kolegium podniosło, że w okolicznościach sprawy i stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnica między obliczoną wyżej kwotą wydatków (106,25 zł), a kwotą wymienioną w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, odpowiadającą 15 % dochodów jednoosobowego gospodarstwa skarżącego (96,02 zł). Różnica, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy wynosi 10,23 zł i stanowi wysokość dodatku mieszkaniowego.
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 6 ustawy, dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji. W dniu [...] czerwca 2011 r., zgodnie z Komunikatem Prezesa ZUS z dnia 16 lutego 2011 r., kwota najniższej emerytury wynosiła 728,18 zł. Zatem 2 % najniższej emerytury wynosi 14,56 zł i jest to kwota wyższa, niż kwota wyliczonego dodatku mieszkaniowego.
Mając powyższe na względzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zaskarżona decyzja Wójta Gminy odmawiająca przyznania M.R. dodatku mieszkaniowego jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M.R. podniósł, że nie zgadza się z przyjętym przez Kolegium sposobem wyliczenia dochodu i wydatków. Wskazał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 3 ust. 4, art. 4, art. 6 ust. 4, art. 7 ust. 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1, 2, 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych, jak również, że art. 9 ust. 1 pkt 1 tej ustawy został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r., sygn. P 4/05, uznany za niezgodny z Konstytucją.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniesiono, że podstawy zaskarżonej decyzji nie stanowiły przepisy art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia, które zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny w powoływanym przez skarżącego wyroku z dnia 9 maja 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, którego zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734, ze zm.). Decyzje w tym zakresie mają charakter związany co oznacza, że przesłanki przyznania albo odmowy przyznania świadczenia są ściśle określone przepisami powołanej ustawy.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym.
Dochodem w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy są wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Z uregulowania tego wynika zatem, że dla potrzeb obliczenia dodatku mieszkaniowego przychód nie może zostać pomniejszony o inne zobowiązania czy wydatki wnioskodawcy, poza wyżej wymienionymi, chociażby faktycznie pomniejszały osiągany przychód.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy wysokość dodatku stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego (z zastrzeżeniem przepisu ust. 9 art. 6), a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Wydatkami, o których mowa są w myśl ust. 3 art. 6 ustawy świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, których katalog zawiera przepis art. 6 ust. 4 ustawy. Stosownie zaś do art. 6 ust. 4a ustawy nie stanowią jednak wydatków, o których mowa w ust. 4, należności poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów oraz opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe. Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego (ust. 7 art. 6 ustawy). Zasady wyliczenia ryczałtu reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.).
Dodatek mieszkaniowy przyznaje się, o ile spełnione są powyższe wymogi ustawowe, przy czym art. 7 ust. 6 ustawy przewiduje w tym zakresie wyjątek, stanowiąc, że dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji.
Przedstawione przesłanki ustalenia wysokości oraz przyznania dodatku mieszkaniowego wskazują, że podstawowe w tym zakresie znaczenie mają ustalenia dotyczące dochodu oraz wydatków w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie dodatku. Ustalenia te winny być dokonane w toku postępowania administracyjnego wszczętego na skutek wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Przepis art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.
Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego.
Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) - winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym - stosownie do treści art. 107 k.p.a. - jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Przy tym przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a.
Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] oraz decyzji Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] odmawiającej przyznania M.R. dodatku mieszkaniowego, gdyż decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych: art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, jak również art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że składając w dniu 3 marca 2008 roku uprzedni, nieuwzględniony ostateczną decyzją z dnia [...]1 marca 2008 roku, wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, M.R. wskazał na brak w budynku mieszkalnym, którego jest właścicielem: centralnego ogrzewania, centralnego ogrzewania wody i instalacji gazu przewodowego (k. 12 akt adm.).
We wniosku z dnia 17 lutego roku 2011 roku, inicjującym poddane kontroli sądowej postępowanie administracyjne, M.R. zaktualizował podane wcześniej informacje odnośnie wyposażenia budynku mieszkalnego, wskazując, że znajdują się w nim instalacja centralnego ogrzewania i instalacja centralnego ogrzewania wody (k. 27 akt adm.). Skarżący nie dokonał natomiast stosownej adnotacji w pkt 9 wniosku: "Instalacja gazu przewodowego". Ten punkt wniosku pozostał niewypełniony, w związku z czym treść wniosku nie pozwalała na jednoznaczne pozytywne lub negatywne ustalenie co do tego czy przedmiotowa instalacja znajduje się w budynku. Jednakże do akt sprawy zostało złożone wydane z upoważnienia Starosty zaświadczenie z dnia [...] lutego 2011 roku, w którym stwierdzono, że budynek mieszkalny skarżącego wyposażony jest w instalacje: elektryczną, wodociągową, sanitarną i gazową. Mimo to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaliło w sposób pozytywny jedynie, że budynek ten wyposażony jest w instalacje: elektryczną, wodociągową i sanitarną.
Zważyć jednocześnie należy, że wyjaśnienia M.R. złożone na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w dniu 18 października 2011 r. wskazują, iż skarżący zmodernizował budynek mieszkalny i w dacie ubiegania się o dodatek mieszkaniowy w budynku znajdowała się zewnętrzna instalacja gazowa, a zasilany tą instalacją piec był źródłem ciepła do centralnego ogrzewania i ciepłej wody. Przy tym piec mógł być podłączany do butli z gazem i skarżący, w celu zaoszczędzenia wydatków, czasami korzysta z tej możliwości (k-16 akt sądowych).
Z powyższego wynika, że organy obu instancji wydały rozstrzygnięcia przedwcześnie, bez poczynienia prawidłowych, odpowiadających stanowi faktycznemu ustaleń, tak w zakresie wyposażenia budynku, jak również ponoszonych przez skarżącego wydatków istotnych z punktu widzenia podstaw do wyliczenia i przyznania dodatku mieszkaniowego.
Nie można bowiem uznać za prawidłowe w okolicznościach sprawy przyjęcia przez organy obu instancji do wyliczenia dodatku mieszkaniowego wydatków stanowiących podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału z uzasadnieniem, że strona nie przedstawiła rachunków obrazujących wysokość wydatków ustalonych dla właścicieli domów jednorodzinnych. Wprawdzie istotnie, przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych przewiduje, że wnioskodawca będący właścicielem domu jednorodzinnego powinien między innymi przedstawić rachunki dotyczące wydatków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 4, to jest opłat za energię cieplną i wodę dostarczane do lokalu, opłaty za odbiór nieczystości stałych i płynnych. Jednakże przerzucenie na wnioskodawcę ciężaru udowodnienia istotnych w sprawie okoliczności, z których wywodzi ona określone skutki prawne, nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie od realizacji zasad określonych w art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., w szczególności zaś, w imię zasady prawdy obiektywnej, od uzupełnienia materiału dowodowego w sytuacji, gdy, jak w niniejszej sprawie, organ ma do czynienia z osobą niepełnosprawną, która w związku z tym może mieć trudności w przejawianiu wystarczającej aktywności w postępowaniu administracyjnym. (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1998 r., sygn. akt III SA 2792/97, LEX nr 44742) Podkreślić należy, że organy, mając do czynienia z osobą niepełnosprawną i dostrzegając niejasności czy braki w posiadanej dokumentacji, powinny ukierunkować postępowanie dowodowe, w celu dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do złożenia stosownych rachunków i faktur w piśmie z dnia [...] marca 2011 roku wskazał na przyczyny, dla których nie jest w stanie ich złożyć. Podał natomiast cenę jednej butli gazowej, a także przedstawił parametry zużycia gazu z butli, które jednakże nie są wystarczające do oceny wydatków skarżącego związanych z ogrzewaniem. Natomiast organ w tej sytuacji nie podjął czynności w celu ustalenia jakie są rzeczywiste wydatki skarżącego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji winien zatem ustalić, jakie faktycznie media posiada skarżący w zamieszkiwanym budynku i jaka jest rzeczywista wysokość ponoszonych przez skarżącego wydatków przewidzianych w przepisach normujących ustalenie wysokości i przyznanie dodatku mieszkaniowego. Dopiero bowiem po ustaleniu wyżej wskazanych okoliczności możliwe będzie obliczenie, przy uwzględnieniu dochodów skarżącego, kwoty dodatku mieszkaniowego, jak również ocena czy obliczona kwota przekracza próg wysokości przewidziany w art. 7 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Nadto trzeba wskazać, że organy obu instancji nie odniosły się do zaprotokołowanego w dniu [...] maja 2011 roku na karcie 42 akt postępowania administracyjnego zarzutu skarżącego o nieuwzględnieniu w zaświadczeniu o wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego faktu obciążenia z tytułu umowy dożywocia. Kwestia ta winna być również przedmiotem oceny w toku ponownego rozpoznania sprawy.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło