III SA/Lu 459/25

WyrokWSA w Lublinie2025-11-20

Skład orzekający: Iwona Tchórzewska, Jerzy Drwal, Agnieszka Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zespół pojazdów złożony z ciągnika samochodowego i dwóch naczep, każda zarejestrowana na odrębny dowód rejestracyjny, stanowi zespół trzech pojazdów w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym, a w konsekwencji czy przejazd takim zespołem bez zezwolenia kategorii V i bez wymaganej liczby pojazdów pilotujących podlega karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego i dwóch naczep, gdzie każda naczepa posiada odrębny dowód rejestracyjny, należy traktować jako trzy odrębne pojazdy. Przejazd takim zespołem, przekraczającym dopuszczalną liczbę pojazdów w zespole (art. 62 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym) i przewożącym ładunek podzielny, bez wymaganego zezwolenia kategorii V, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Dodatkowo, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów (64,90 t), co przy braku wymaganego pilotowania (art. 64 ust. 1 pkt 3 P.r.d. i § 2 rozporządzenia ws. pilotowania) uzasadnia nałożenie dodatkowej kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Spółka T. P. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za przejazd po drogach publicznych zespołem trzech pojazdów (ciągnik i dwie naczepy) bez wymaganego zezwolenia kategorii V, z przekroczoną dopuszczalną masą całkowitą (64,90 t) oraz z ładunkiem podzielnym, a także bez wymaganego pilotowania. Spółka odwołała się od decyzji organu celno-skarbowego, kwestionując kwalifikację zespołu jako trzech pojazdów oraz zasadność nałożonych kar. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oraz bez wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 czerwca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej "organ II instancji", "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania T. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej "skarżąca" lub "strona"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej "organ I instancji") z dnia 10 marca 2025 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. W dniu 8 sierpnia 2024 r. kontroli został poddany zespół pojazdów złożony z ciągnika samochodowego marki S. o numerze rejestracyjnym [...], naczepy ciężarowej marki D. o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], poruszający się po drodze krajowej nr [...] w miejscowości W.. Kierowcą pojazdu był S. O., wykonujący przejazd na rzecz T. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U. Z.. Zespołem pojazdów przewożone były 2 kontenery z ładunkiem cukru. W trakcie kontroli ustalono, że poddany kontroli zespół pojazdów składał się z trzech pojazdów: pierwszy pojazd-ciągnik samochodowy marki S. , drugi pojazd - naczepa ciężarowa marki [...], trzeci pojazd- naczepa ciężarowa marki [...]. Ciągnik samochodowy był połączony z naczepą za pomocą siodła. Sposób połączenia drugiego i trzeciego elementu zestawu to zaczep siodłowy. Dodatkowo ustalono, że pojazdy nie zostały ze sobą złączone w celu holowania oraz że w dowodach rejestracyjnych naczep nie znajduje się informacja, że pojazd został skompletowany. W skład kontrolowanego zespołu pojazdów nie wchodził ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny. Kierowca nie posiadał przy sobie i nie okazał zezwolenia kategorii V, wydanego spółce T. P.. Z uwagi na fakt, iż przejazd był wykonywany zespołem pojazdów złożonym z liczby pojazdów większej niż określona w art. 62 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2023 r., poz. 1047 ze zm., dalej jako "p.r.d."), przejazd zakwalifikowano jako przejazd bez zezwolenia kategorii V. Dodatkowo w toku kontroli dokonano pomiaru masy całkowitej pojazdu, w wyniku którego stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 24,9 t (24 900 kg), tj. przekroczenie dopuszczalnej wartości o 62,25%. Nie został również dochowany obowiązek pilotowania pojazdu wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2023 r. w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2487). Zakres i przebieg kontroli został utrwalony w Protokole nr [...] z kontroli zespołu pojazdów złożonego z większej liczby elementów niż dopuszczona przepisami prawa, sporządzonym w dniu 8 sierpnia 2024 r. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2025 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej jak za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego złożonego z 3. pojazdów bez zezwolenia kategorii V oraz bez wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie. Decyzją z dnia 10 marca 2025 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nałożył na T. P. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością karę pieniężną w kwocie 18 000 zł jak za przejazd po drogach publicznych bez zezwolenia kategorii V określonego przepisami prawa o ruchu drogowym oraz bez wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie. Spółka T. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia 30 czerwca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że poddany kontroli został zespół pojazdów o numerach rejestracyjnych: [...], [...], [...], poruszający się po drodze krajowej nr [...]. Podczas kontroli kierowca nie okazał dowodów rejestracyjnych pojazdów wchodzących w skład kontrolowanego zespołu pojazdów. Organ ustalił w oparciu o dane z Centralnego Systemu Ewidencji Pojazdów i Kierowców, że pod numerem rejestracyjnym: [...] zarejestrowano ciągnik samochodowy o numerze identyfikacyjnym VIN [...], dowód rejestracyjny seria i numer [...] i tablice rejestracyjne nr [...] [...] zarejestrowano naczepę ciężarową o numerze identyfikacyjnym VIN [...], dowód rejestracyjny seria i numer [...] i tablice rejestracyjne nr [...]; [...] zarejestrowano naczepę ciężarową o numerze identyfikacyjnym VIN [...], dowód rejestracyjny seria i numer [...] i tablice rejestracyjne nr [...] W rubryce "adnotacje urzędowe" dowodu rejestracyjnego żadnego z ww. pojazdów nie widnieje adnotacja o treści "składak". Odwołując się do zawartych w ustawie - Prawo o ruchu drogowym definicji pojazdu, przyczepy i naczepy oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, organ stwierdził, że jeżeli naczepa składa się z dwóch elementów oznaczonych dwoma różnymi numerami VIN i posiadającymi odrębne dowody rejestracyjne, to każdy z tych elementów jest odrębnym pojazdem w rozumieniu art. 2 pkt 31 p.r.d. Organ odwoławczy podkreślił, że status pojazdu określa dowód rejestracyjny, a nie sposób jego użytkowania. Nie ma znaczenia również, czy pojazd może samodzielnie poruszać się po drodze, ponieważ z definicji zawartej w ustawie nie wynika taki obowiązek. Nawet jeśli przyczepa nie mogłaby być samodzielnie użytkowania bez naczepy, nie zaprzecza to możliwości zakwalifikowania obu tych środków transportu jako osobnych pojazdów. Stosownie do art. 62 ust. 4b pkt 1 p.r.d., przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d. Mając powyższe na względzie organ II instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie wymagalne stało się zezwolenie kategorii V. Z załącznika nr 1 - Kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego, do ustawy Prawo o ruchu drogowym, wynika, że na podstawie zezwolenia kategorii V uprawnione są do poruszania się, po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu, pojazdy nienormatywne: -o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I- IV, -o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszcza Organ odwoławczy podniósł, że zespołem pojazdów o wskazanych wyżej numerach rejestracyjnych przewożono ładunek w postaci cukru w dwóch kontenerach o numerach: [...] i [...] Ładunek ten stanowił ładunek podzielny, ponieważ istniała możliwość jego podziału na mniejsze ładunki (oddzielny przewóz kontenerów). Z przepisu art. 64 ust. 2 p.r.d. wynika zakaz przewozu ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym. W art. 140ab ust. 2 p.r.d. ustawodawca jednoznacznie stwierdził, że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, to jest w sytuacji przewozu ładunku innego niż niepodzielny pojazdem nienormatywnym (z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I), za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W związku z powyższym, z uwagi na naruszenie dyspozycji art. 62 ust. 4 p.r.d., kontrolowany w niniejszej sprawie zespół pojazdów należało uznać za pojazd nienormatywny. Organ II instancji zwrócił uwagę, że niezależnie od wyników pomiaru parametru masy całkowitej, nacisków osi jak i wymiarów, poruszanie się po drodze publicznej kontrolowanym zespołem pojazdów, spowodowało, że istniał wymóg posiadania przez podmiot wykonujący przewóz w przedmiotowej sprawie zezwolenia kat. V. W niniejszej sprawie uzyskany wynik ważenia kontrolowanego pojazdu oznacza, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów o 24,90 t, tj. 62,25%, od dopuszczalnej przewidzianej przepisami prawa masy całkowitej, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Wynik uzyskanego pomiaru potwierdził, że kontrolowany pojazd jest nienormatywny w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 35a p.r.d. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu w przypadku zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - nie może przekraczać 40 ton. Organ odwoławczy stwierdził, że kierowca pojazdu nie posiadał przy sobie i nie okazał na żądanie upoważnionego do kontroli funkcjonariusza zezwolenia kategorii V na przejazd zespołu pojazdów o numerach rejestracyjnych: [...], [...] i [...], ważnego w dniu kontroli. Dodatkowo przewoził tym zespołem pojazdów ładunek podzielny. W tych okolicznościach organ uznał za prawidłowe nałożenie kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c i ust. 2 p.r.d. Organ uznał również, że w związku z uzyskanym wynikiem ważenia pojazdu (64,90 t), powstał obowiązek pilotowania pojazdu przez jeden pojazd wykonujący pilotowanie. Obowiązek ten wynika z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2023 r. w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz. U z 2023 r. poz. 2487). W związku z tym, że podany kontroli pojazd nie był pilotowany uzasadnione było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3 000 zł za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie. Organ odwoławczy stwierdził, że procedura kontroli została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Kierowca brał w niej czynny udział, został zapoznany zarówno z wynikami ustaleń przeprowadzonej kontroli, jak również z protokołem z kontroli. Kierujący pojazdem mógł wnieść uwagi dotyczące dokonanych czynności, czego nie uczynił. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził brak wystąpienia przesłanek określonych w art. 140aa ust. 4 p.r.d. W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Lublinie T. P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaskarżyła w całości decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. Skarżąca zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 140 oraz art. 136 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako "k.p.a."), polegające na niepodjęciu przez organ II instancji z urzędu czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nieuzupełnieniu postępowania dowodowego i niepoczynieniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń faktycznych w zakresie dochowania przez skarżącą należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, którym przewożono ładunek podzielny w dniu 8 sierpnia 2024 roku, a w konsekwencji braku wpływu skarżącej na powstanie naruszenia, w sytuacji gdy okoliczności te mogły mieć wpływ na treść orzekania, gdyż w przypadku ich zajścia organy I i II instancji był obowiązane umorzyć wszczęte postępowanie administracyjne na podstawie art. 140aa ust. 4 p.r.d.; - naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d. i art. 64 ust. 2 p.r.d., poprzez ich błędną wykładnię i uznanie przez organy I i II instancji, że pomimo treści art. 64 ust. 2 p.r.d., art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d. ma zastosowanie do przejazdu pojazdów nienormatywnych przewożących ładunek podzielny, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zezwolenie kategorii I na rzecz skarżącej nie mogłoby zostać wydane - zespół pojazdów, którym wykonywano przewóz, nie był bowiem pojazdem wolnobieżnym, ciągnikiem rolniczym ani zespołem pojazdów składającym się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej, zaś masa całkowita zespołu pojazdów była wyższa od dopuszczalnej, co uniemożliwiało wydania zezwolenia kategorii I z uwagi na ograniczenia wynikające art. 64b ust. 1 p.r.d. i art. 64 ust. 3 p.r.d. w zw. z załącznikiem nr 1 do p.r.d., to naruszenie w konsekwencji doprowadziło do błędnej subsumcji przepisów prawa materialnego art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d. i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2023 roku w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, do ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy i niezasadnego nałożenia na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 140aa ust. la pkt 1 p.r.d. w zw. z art. 140ab ust. 3 pkt I p.r.d. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia o nałożeniu kary 3 000 zł za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie i umorzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (dalej "p.r.d."). Zgodnie z art. 62 ust. 4 p.r.d. zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Na mocy art. 62 ust. 4b pkt 1 p.r.d. przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d, to jest zezwolenia kategorii V. Stosownie do treści art. 64d p.r.d. zezwolenie kategorii V na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Stosownie do art. 64 ust. 2 p.r.d. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (art. 140aa ust. 1 p.r.d.). Decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub zarządca drogi (art. 140aa ust. 2 ustawy). Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości określonej w art. 140ab ust. 1 ustawy. Zgodnie z pkt 3 ostatnio wymienionego przepisu, wysokość kary za brak zezwolenia kategorii V wynosi: a) 6 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15 000 zł – w pozostałych przypadkach. W przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (art. 140ab ust. 2 p.r.d.). Podstawę faktyczną nałożenia kary stanowiło ustalenie wykonywania na rzecz skarżącej przejazdu zespołem pojazdów złożonym z liczby pojazdów większej niż określona w art. 62 ust. 4 p.r.d., przewozu wskazanym zespołem pojazdów ładunku podzielnego oraz brak pilota transportu nienormatywnego. W toku kontroli ustalono, że zespołem trzech pojazdów o numerach rejestracyjnych: [...], [...], [...] przewożono dwa załadowane cukrem kontenery. Zespół pojazdów złożony był z ciągnika samochodowym marki S. o numerze rejestracyjnym [...], naczepy ciężarowej marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy ciężarowej marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] Dokonano także pomiaru masy całkowitej pojazdu, w wyniku którego stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 24,9 t (24 900 kg), tj. przekroczenie dopuszczalnej wartości o 62,25%. Kierowca podczas kontroli nie okazał dowodów rejestracyjnych pojazdów wchodzących w skład zespołu pojazdów. Dane dotyczące pojazdów zostały w trakcie kontroli sprawdzone w Centralnym Systemie Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Z Centralnego Systemu Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że w odniesieniu do wymienionych wyżej pojazdów wystawione zostały trzy odrębne dowody rejestracyjne i nadano trzy odrębne numery rejestracyjne. Mianowicie pod numerem rejestracyjnym [...] zarejestrowano ciągnik samochodowy o numerze identyfikacyjnym VIN [...], wydając dowód rejestracyjny seria i numer [...] i tablice rejestracyjne nr [...] (k.84-85); pod numerem rejestracyjnym [...] zarejestrowano naczepę ciężarową o numerze identyfikacyjnym VIN [...], wydając dowód rejestracyjny seria i numer [...] i tablice rejestracyjne nr [...] (k. 72-75), pod numerem rejestracyjnym [...] zarejestrowano naczepę ciężarową o numerze identyfikacyjnym VIN [...], wydając dowód rejestracyjny seria i numer [...] i tablice rejestracyjne nr [...] (k. 62--65 akt administracyjnych). W tym stanie faktycznym organy uznały, że skontrolowany zespół pojazdów składał się z trzech pojazdów, podczas gdy w świetle art. 62 ust. 4 p.r.d. zespół pojazdów ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny może składać się najwyżej z dwóch pojazdów. Powołane okoliczności faktyczne nie są w sprawie sporne. W ocenie Sądu na akceptację zasługiwało stanowisko organu uznającego nienormatywność skontrolowanego zespołu pojazdów, gdyż w świetle obowiązujących przepisów prawa należało stwierdzić, że zespół pojazdów ciągnięty przez pojazd silnikowy składał się z trzech, nie zaś z dwóch pojazdów. Trafnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji na definicje pojęcia pojazdu w przepisach ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 2 pkt 31 p.r.d., pojazdem jest środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszyna lub urządzenie do tego przystosowane. Z kolei przyczepa to pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem (art. 2 pkt 50). Natomiast naczepa to przyczepa, której część spoczywa na pojeździe silnikowym i obciąża ten pojazd (art. 2 pkt 52). W myśl zaś art. 2 pkt 49 p.r.d. zespół pojazdów oznacza pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość; nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu holowania. Z przytoczonych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że pojęcie pojazdu w rozumieniu ustawy nie odnosi się wyłącznie do środków transportu, które są przeznaczone do samodzielnego poruszania się po drodze. Pojazdami są także przyczepa oraz naczepa, mimo niewyposażenia ich w silnik. Zgodnie z art. 71 ust. 1 p.r.d., dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. W świetle powołanego przepisu i jednolitego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii, należy podzielić wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd, że status pojazdu określa dowód rejestracyjny, a nie sposób użytkowania (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt II GSK 67/16 i sygn. akt II GSK 2754/16 oraz z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 532/20). W sytuacji zatem, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy, jak wyżej wskazano, w stosunku do ciągnika samochodowego oraz dwóch naczep wydane zostały odrębne dowody rejestracyjne, a zatem zarejestrowano trzy odrębne pojazdy, nie ma podstaw do przyjęcia na gruncie obowiązujących przepisów prawa, że mamy do czynienia jedynie z dwoma pojazdami vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1483/15). W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że skontrolowany w okolicznościach niniejszej sprawy zespół pojazdów, składający się z trzech pojazdów (ciągnika samochodowego i dwóch naczep), był złożony z większej liczby pojazdów, niż przewiduje to przepis art. 62 ust. 4 p.r.d. W przypadku bowiem, gdy zespół pojazdów jest ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż pojazd rolniczy lub pojazd wolnobieżny – na mocy powołanego przepisu zespół pojazdów może składać się wyłącznie z dwóch pojazdów. Konsekwencją stwierdzonego naruszenia było nałożenie kary pieniężnej w kwocie 15 000 zł na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c ("w pozostałych przypadkach") w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., jak za przejazd bez zezwolenia kategorii V. Podzielić należy argumentację organu odwoławczego, że przedsiębiorca przewożąc ładunek podzielny nie mógł uzyskać stosownego zezwolenia, a zatem karę należało nałożyć jak za przejazd bez zezwolenia, a nie za brak zezwolenia. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d. oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2023 r. w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2487). Według art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami. Jak stanowi § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, pojazd nienormatywny, który przekracza co najmniej jedną z następujących wielkości: 1) długość pojazdu - 23,00 m, 2) szerokość - 3,20 m, 3) wysokość - 4,50 m, 4) rzeczywista masa całkowita – 60 t ma być pilotowany przez jeden pojazd wykonujący pilotowanie. Zgodnie z treścią art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa wart. 140aa ust. 1a, za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie ustala się w wysokości 3000 zł. W niniejszej sprawie w trakcie kontroli stwierdzono, że rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 64,90 t (kwit nr [...] i nr [...] – k. 22 i k. 23 akt adm.), a zespół pojazdów nie był pilotowany przy użyciu jednego pojazdu wykonującego pilotowanie. Ustalenia organu, że kontrolowany zespół pojazdów w trakcie swojego przejazdu nie był w ogólne pilotowany nie budzą wątpliwości. Pomiaru masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów dokonano przy użyciu wagi nieautomatycznej Disomat Opus [...], nr fabryczny [...], rok produkcji 2013, która legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej z dnia 8 lipca 2024 r., wydanym przez D. O. U. M. w W. W. Z. w Z. z datą ważności do dnia 8 sierpnia 2026 r. (k. świadectwo legalizacji – k. 21 akt adm.) W ocenie Sądu, brak pojazdu pilotującego przejazd, w sytuacji gdy masa całkowita zespołu pojazdów przewożących ładunek podzielny przekroczyła 60 t, stanowił przesłankę do nałożenia kary w wysokości 3 000 zł. Wymaga zwrócenia uwagi, że obowiązek pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego jest całkowicie niezależny od obowiązku uzyskania zezwolenia na ten przejazd. Obowiązki związane z pilotowaniem nie dotyczą wyłącznie przejazdów pojazdów nienormatywnych, które odbywają się na podstawie zezwolenia. Obydwa wymogi są od siebie całkowicie niezależne, ponieważ o obowiązku pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego decydują wyłącznie jego parametry: długość, szerokość, wysokość oraz masa całkowita. O niezależności obowiązku pilotowania przejazdu od wymogu posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym świadczy również treść art. 64e ust. 1 p.r.d. Zgodnie z jego treścią niektóre przejazdy pojazdów nienormatywnych są zwolnione m. in. ze wskazanych w art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy obowiązków, tj. uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii i przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu. Jednocześnie art. 64e ust. 1 nie zwalnia tych przejazdów z obowiązków określonych w art. 64 ust. 1 pkt 3, czyli pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2 powołanej ustawy, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami. W ocenie Sądu, organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały przez organ wyjaśnione. Trafna jest również ocena organu odwoławczego, że skarżąca w toku postępowania nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Zgodnie z powołanym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, wykonujący przejazd: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. Nie budzi wątpliwości, że dla zastosowania powołanego wyżej przepisu niezbędne jest wykazanie, iż podmiot wykonujący przewóz podjął zgodnie z zasadami należytej staranności wszelkie możliwe czynności dla zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem. Tego rodzaju okoliczności nie zostały w sprawie wykazane. Obowiązkiem przewoźnika było takie zorganizowanie przewozu, by spełniał on wymogi przewidziane dla poruszania się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych lub zaistnienie przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności przewidzianych art. 140 aa ust. 4 p.r.d. W konsekwencji stwierdzić należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania. Nie ma zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżąca w terminie 14 dni nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło