III SA/Lu 460/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia doktoranckie stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia 30 września 2008 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Rektora Uniwersytetu [...] w L. na podstawie art. 196 w zw. art. 169 ust. 2, 8, 9 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) i uchwały Senatu Uniwersytetu w L. Nr XXI-15.7/07 z dnia 28 marca 2007 r. w sprawie rekrutacji na studia doktoranckie oraz uchwały Senatu Uniwersytetu. [...] w L. Nr XXI-21.2/07 z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie kryteriów kwalifikacji na studia doktoranckie w roku akademickim 2008/2009, utrzymano w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...] z dnia 16 września 2008 r. W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżoną decyzją odmówiono przyjęcia skarżącej na studia doktoranckie w zakresie nauk o polityce. Od decyzji tej odwołała się skarżąca, która zarzuciła, że Komisja nie działała w oparciu o obowiązujące prawo. Organ odwoławczy uznał, że Komisja poprawnie zinterpretowała stosowne uchwały Senatu Uniwersytetu [...] w L.. Organ przyjął też, że w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania kwalifikacyjnego skarżąca osiągnęła ocenę niedostateczną, co uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której domagała się jej uchylenia w całości. Skarżąca wskazała, że warunki przyjęcia na studia doktoranckie zostały przez nią spełnione, podniosła także zarzuty w zakresie obowiązywania uchwał będących podstawą wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. W aktach znajdują się ponadto m. in.: - pismo Dziekana Wydziału [...]Uniwersytetu. [...] w L. z dnia 17 września 2008 r. informujące skarżącą, że Komisja Rekrutacyjna Wydziału [...] podjęła decyzję o nieprzyjęciu skarżącej na studia doktoranckie; - odwołanie skarżącej z dnia 23 września 2008 r. od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...]Uniwersytetu. [...] w L.; - odwołanie skarżącej z dnia 16 października 2008 r. od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...]Uniwersytetu. [...] w L. (na którym znajduje się data wpływu do organu I instancji - 16 października 2008 r.). Na wezwanie sądu pełnomocnik Rektora Uniwersytetu. [...] w L. w piśmie z dnia 18 marca 2009 r. wyjaśnił, że skarżąca wniosła w dniu 23 września 2008 r. odwołanie od pisma Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu. [...] w L. z dnia 17 września 2008 r. informującego skarżącą, że Komisja Rekrutacyjna Wydziału [...] Uniwersytetu. [...] w L. podjęła decyzję o nieprzyjęciu jej na studia doktoranckie. Pismo to zostało skierowane do skarżącej w odpowiedzi na jej prośbę o przyjęcie na studia doktoranckie. Właściwa decyzja organu I instancji nr [...] z dnia 16 września 2008 r. została doręczona skarżącej w dniu 3 października 2008 r. Dwukrotne odwoływanie się skarżącej od decyzji organu I instancji zostało spowodowane tym, że skarżąca potraktowała informacyjne pismo Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu. [...] w L. z dnia 17 września 2008 r. jako decyzję. Okoliczności te skarżąca potwierdziła na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. Obie strony zgodnie przyznały, że do pisma Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu. [...] w L. z dnia 17 września 2008 r. nie została dołączona decyzja organu I instancji nr [...] z dnia 16 września 2008 r. Sąd zważył, co następuje: Zachodzi konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji , na podstawie której utrzymano w mocy decyzję z dnia 16 września 2008 r. Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...] Uniwersytetu. [...] w L., jeszcze przed wniesieniem odwołania z dnia 16 października 2008 r. W sprawie rekrutacji na studia, w tym na studia doktoranckie prowadzonej przez szkołę wyższą, zastosowanie znajdują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące wydawania decyzji, doręczania pism oraz wnoszenia środków odwoławczych. W myśl art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164 poz. 1365 ze zm.) - do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 (...), stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 169 ust. 7 tejże ustawy - komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa – odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Wskazać należy, że skoro skarżąca jako strona postępowania administracyjnego otrzymała decyzję dopiero w dniu 3 października 2008 r., to jej pisma z dnia 23 września 2008 r. w żadnym wypadku nie można traktować jako odwołania, uruchamiającego proces kontroli instancyjnej. Tym samym organ odwoławczy wydał w dniu 30 września 2008 r. zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, jeszcze przed wniesieniem odwołania przez stronę w dniu 16 października 2008 r., a nawet przed doręczeniem decyzji stronie (co nastąpiło w dniu 3 października 2008 r.). Tym samym Rektor Uniwersytetu. [...] w L. nie mógł działać w dniu 30 września 2008 r. na podstawie odwołania strony, bowiem w tej dacie strona jeszcze nie otrzymała decyzji. Zatem interpretacja treści pisma złożonego przez stronę w dniu 23 września 2008 r. jako odwołanie jest błędna. Pociąga to za sobą doniosłe skutki proceduralne. W doktrynie i orzecznictwie powszechnie przyjęty jest pogląd, że postępowanie odwoławcze może być wszczęte wyłącznie wskutek wniesienia środka zaskarżenia (odwołania) przez podmiot legitymowany, nigdy zaś z urzędu (zob. np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II., s. 744 – 745, oraz cyt. tam orzecznictwo: wyrok NSA z dnia 25 maja 1984 r., II SA 2048/83, ONSA 1984, nr 1, poz. 51, wyrok NSA z dnia 13 lutego 1996 r., SA/Wr 477/95). Wszczęcie postępowania przed organem odwoławczym uzależnione jest od tego, czy strona skorzystała z uprawnienia do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy nie może zatem działać z urzędu, a w razie braku odwołania postępowanie przed organem odwoławczym nie znajduje uzasadnienia w prawie i decyzja wydana w takim trybie dotknięta jest wadą nieważności. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decyzja wydana z rażącym naruszeniem prawa, jest decyzją nieważną. W takiej zaś sytuacji jakakolwiek kontrola merytoryczna nieważnej decyzji organu odwoławczego nie jest możliwa. Oznacza to, że sąd nie badał zarzutów podniesionych przez skarżącą, dotyczących trafności decyzji organu odwoławczego a zawarte w wyroku rozstrzygnięcie w związku z tym ma charakter formalny. Organ weźmie pod uwagę, że w aktach sprawy znajduje się odwołanie skarżącej datowane na dzień 16 października 2008 r., które dotychczas nie zostało rozpoznane. Na marginesie należy też zauważyć, że organ odwoławczy, zamieszczając w treści decyzji pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, przywołuje wadliwą podstawę prawną. W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.