III SA/Lu 463/06
WyrokWSA w Lublinie2006-12-19
Skład orzekający: Maria Wieczorek, Małgorzata Fita, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o powołaniu do zasadniczej służby wojskowej, która została wydana w wyniku rozpoznania pisma niebędącego odwołaniem od decyzji organu I instancji, może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ odwoławczy błędnie potraktował pismo skarżącego, które było wnioskiem o odroczenie zasadniczej służby wojskowej, jako odwołanie od decyzji o powołaniu do tej służby. W konsekwencji, organ rozpoznał sprawę w niewłaściwym trybie, naruszając przepisy dotyczące odroczeń i odwołań.Stan faktyczny
Skarżący P. S. został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej decyzją Wojskowego Komendanta Uzupełnień. Po odmowie przyjęcia karty powołania, decyzja została ogłoszona ustnie. Skarżący złożył pismo, w którym wnosił o odroczenie służby w związku z zamiarem podjęcia studiów. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał w mocy decyzję o powołaniu, traktując pismo skarżącego jako odwołanie i odmawiając odroczenia. Skarżący złożył skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów KPA.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Decyzją Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 24 ust. 2 w związku z art. 45 i art. 60 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt w k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień- 1 - karta powołania seria A, Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. w sprawie powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż Wojskowy Komendant Uzupełnień - 1 w L. działając na podstawie art. 45 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, powołał P. S. w dniu [...] sierpnia 2006 r. do odbycia zasadniczej służby wojskowej do [...] K., z terminem stawiennictwa na dzień [...] sierpnia 2006 r.
Powołanie do czynnej służby wojskowej dokonane zostało w związku z uznaniem P. S. przez Powiatową Komisję Lekarską Nr [...] dla miasta L. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] za zdolnego do jej odbycia - kategoria "A" § 3 p 1.
W dniu [...] sierpnia 2006 r. P. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o odroczenie zasadniczej służby wojskowej w związku z zamiarem rozpoczęcia studiów na Wydziale Informatyki Politechniki.
Rozpatrując złożone odwołanie, organ II instancji stwierdził, iż nie kwestionuje istnienia przez odwołującego się okoliczności, jednak w świetle obowiązujących przepisów zamiar kontynuowania nauki w szkole wyższej nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień - 1 w L. z dnia [...] sierpnia 2006 r. o powołaniu do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Odroczenie zasadniczej służby wojskowej z uwagi na ważne sprawy osobiste lub rodzinne nie było możliwe, ponieważ zgodnie z art. 39 ust. 3 pkt 5 wyżej wymienionej ustawy takiego odroczenia można poborowemu udzielić tylko jeden raz na okres od trzech do dwunastu miesięcy i z takiego odroczenia P. S. już skorzystał na podstawie decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień - 1 z dnia [...] nr [...]. Ponadto z przedstawionych dokumentów wynika, że P. S. składając je nie był studentem Politechniki, a jedynie został zakwalifikowany do przyjęcia na I rok studiów w tej szkole w roku akademickim 2006/2007. Mając to na uwadze, nie kwalifikował się do odroczenia zasadniczej służby wojskowej na zasadzie art. 39 ust. 3 pkt 4 ponieważ, zgodnie z tym przepisem takiego odroczenia udziela się poborowemu na jego udokumentowany wniosek ze względu na pobieranie nauki w szkole wyższej, jeżeli jest on studentem, na czas pobierania tej nauki. Z przedłożonego zawiadomienia z Politechniki wynika, że P. S. składając to zawiadomienie nie spełniał powyższych warunków.
Mając powyższe na uwadze, a także niedopatrując się naruszenia przepisów postępowania prowadzonego przez organ I instancji, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał w mocy decyzje Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...].
Na wyżej wymienioną decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego P. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia art. 7, 8, 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględnia skargę i stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) przez organ odwoławczy i dlatego skarga podlegała uwzględnieniu.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień - 1 wydał w stosunku do skarżącego decyzję - kartę powołania seria A, Nr [...], którą to decyzją nakazał skarżącemu stawiennictwo w dniu [...] sierpnia 2006 r. w jednostce wojskowej Nr w K. przy ul. U. w celu odbycia zasadniczej służby wojskowej (k.5).
Jako, że skarżący odmówił przyjęcia wyżej wymienionej karty powołania, decyzję tą ogłoszono skarżącemu ustnie (k. 6 - 7), co jest zgodne z art. 109 § 2 k.p.a. i 14 § 2 k.p.a. w związku z § 2 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji, Obrony Narodowej oraz Infrastruktury z dnia 5 lipca 2002 r. w sprawie trybu doręczania kart powołania i rozplakatowania obwieszczeń o stawieniu się osób do czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 122, poz. 1049).
Jak wynika z przepisu art. 60 ust. 2 a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 ze zm.), od decyzji o powołaniu do czynnej służby wojskowej służy powołanemu odwołanie do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego, składane za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
Po ogłoszeniu skarżącemu decyzji w sprawie powołania go do zasadniczej służby wojskowej, w dniu [...] sierpnia 2006 r. złożył on do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego za pośrednictwem WKU podanie, z którego treści wynika, że nie neguje obowiązku odbycia służby wojskowej, jedynie wnosi o odroczenie terminu do jej odbycia w związku ze studiami, które zamierza podjąć od 1 października 2006 r. na Politechnice. (k. 10 - 11).
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się poborowemu na jego udokumentowany wniosek z przyczyn określonych w art. 39 ust. 1 pkt 1 - 7 oraz w art. 39 ust. 2 i 3. Jak stanowi art. 42 ust. 1, 2 i 3 tej ustawy, orzekanie o udzieleniu poborowym odroczeń zasadniczej służby wojskowej należy do wojskowych komendantów uzupełnień. Odmowa udzielenia odroczenia lub udzielenie odroczenia o treści innej niż żądanie poborowego, określone w jego wniosku o udzielenie tego odroczenia, a także udzielanie odroczeń, o których mowa w art. 39 ust. 3, następuje w drodze decyzji administracyjnej, którą doręcza się poborowemu na piśmie wraz z uzasadnieniem. Od orzeczenia wojskowego komendanta uzupełnień przysługuje poborowemu odwołanie do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego w terminie czternastu dni od dnia doręczenia orzeczenia.
Analizując przepisy dotyczące udzielania odroczeń, należy zauważyć, że żaden przepis powołanej wyżej ustawy, nie uniemożliwia złożenia ponownego wniosku o odroczenie zasadniczej służby wojskowej, ani złożenia go po odebraniu wezwania w celu odbycia służby wojskowej, a tryb orzekania w tych sprawach jest trybem odrębnym od trybu postępowania w sprawie powołania do zasadniczej służby wojskowej.
Skoro tak, to organy wojskowe powinny pismo skarżącego z dnia [...] sierpnia 2006 r., potraktować zgodnie z jego treścią jako wniosek o odroczenie zasadniczej służby wojskowej i wydać w tym przedmiocie odpowiednią decyzję, która podlegałaby zaskarżeniu, zamiast tworzyć swojego rodzaju konglomerat trybów związanych z postępowaniem w sprawie powołania do służby wojskowej i w sprawie odroczenia takiej służby, służący rozstrzygnięciu w jednym postępowaniu dwóch różnych spraw.
Jak wynika bowiem z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, wniosek skarżącego o odroczenie zasadniczej służby wojskowej został potraktowany jako odwołanie od decyzji w sprawie powołania do tej służby i załatwiony odmownie, nie uwzględniono również w związku z tym samego odwołania (które w istocie takim odwołaniem nie jest) od decyzji organu pierwszej instancji o powołaniu do zasadniczej służby wojskowej.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie przywołanych wcześniej przepisów art. 39 ust. 1 i art. 42 ust. 1, 2 i 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów art. 127 i 138 k.p.a., ponieważ wydana została w wyniku rozpoznania pisma niebędącego w istocie odwołaniem od decyzji organu I instancji.
Z tych też względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło