III SA/Lu 464/25
WyrokWSA w Lublinie2025-11-13
Skład orzekający: Anna Strzelec, Agnieszka Kosowska, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina ma obowiązek zwrotu kosztów przewozu dziecka niepełnosprawnego do przedszkola specjalnego, które nie jest najbliższą placówką, jeśli rodzice uważają, że tylko ta placówka zapewnia dziecku odpowiednie warunki edukacyjne i terapeutyczne?Ratio decidendi
Gmina ma obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu niepełnosprawnym dzieciom do najbliższego przedszkola lub innej placówki oświatowej, która jest w stanie zrealizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Dobrowolny wybór przez rodziców placówki dalszej, nawet jeśli uważają ją za bardziej odpowiednią, nie rodzi po stronie gminy obowiązku zwrotu kosztów przewozu do tej placówki.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do Wójta Gminy K. o zwrot kosztów przewozu syna do przedszkola specjalnego oddalonego o 53 km, argumentując, że tylko ta placówka zapewnia dziecku odpowiednie warunki ze względu na autyzm. Wójt odmówił zwrotu kosztów, wskazując, że istnieją bliższe placówki (oddalone o 2,3 km, 17,6 km i 24,5 km), które zadeklarowały możliwość zapewnienia dziecku kształcenia zgodnego z zaleceniami orzeczenia. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów Prawa oświatowego i nieuwzględnienie specyficznych potrzeb dziecka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P. Ł. na czynność Wójta Gminy Kłoczew z dnia 17 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przewozu dziecka niepełnosprawnego do przedszkola specjalnego oddala skargę.
P. Ł. (dalej jako "skarżąca") pismem z dnia 27 maja 2025 r. zwróciła się do Wójta Gminy K. o zwrot kosztów dowozu jej syna M. Ł. do Przedszkola Specjalnego "[...]" z siedzibą w P. własnym pojazdem.
Do wniosku dołączyła m.in. orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera wydane przez Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w R. na okres wychowania przedszkolnego. W roku szkolnym [...] małoletni uczęszczał do Przedszkola Specjalnego "[...]" w P. i tam realizował wychowanie przedszkolne. Przedszkole to oddalone jest od miejsca zamieszkania dziecka o 53 km.
Wójt Gminy K. zwrócił się do pięciu placówek oświatowych o udzielenie informacji czy placówki te posiadają warunki kadrowe i organizacyjne umożliwiające przyjęcie małoletniego do placówki oraz zapewnienie mu prawidłowego przebiegu nauczania i rozwoju zgodnie ze wszystkimi zaleceniami zawartymi w orzeczeniu.
W odpowiedzi - Przedszkole Samorządowe w K. , Niepubliczne Przedszkole Integracyjne "[...]" w D. oraz Zespół Placówek "[...]" w K., wyjaśniły, że dysponują odpowiednią kadrą i zapleczem umożliwiającym pracę z dzieckiem zgodnie ze wszystkimi zaleceniami zawartymi w orzeczeniu.
Pismem z dnia 17 lipca 2025 r. Wójt Gminy K. poinformował skarżącą, że zgodnie z art. 32 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe
(Dz. U. z 2025 r., poz. 1043) obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Zgodnie z art. 39a ust. 1 wskazanej ustawy obowiązek ten gmina spełnia poprzez zorganizowanie niepełnosprawnym dzieciom bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu albo w formie zwrotu kosztów przewozu dzieci oraz opiekujących się nimi rodziców, gdy dowóz zapewniają rodzice. Zgodnie natomiast z art. 39a ust. 4 ustawy zwrot kosztów przewozu następuje na podstawie umowy zawartej między wójtem a rodzicami.
Wobec powyższego Wójt Gminy K. odmówił skarżącej zwrotu kosztów przewozu małoletniego do Przedszkola Specjalnego "[...]" w P. z uwagi na fakt, że placówki oświatowe, oddalone od miejsca zamieszkania skarżącej i jej syna odpowiednio o 2,3 km, 17,6 km oraz 24,5 km są w stanie zapewnić prawidłowy przebieg nauczania i rozwoju dziecka zgodnie z zaleceniami zawartymi w Orzeczeniu nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego. A zatem Przedszkole Specjalne w P., do którego uczęszcza małoletni, nie jest przedszkolem najbliższym, w rozumieniu ustawy Prawo oświatowe.
Dodatkowo pismem z dnia 28 lipca 2025 r. Wójt Gminy K. poinformował skarżącą, że sprawa dotycząca zwrotu kosztów przewozu małoletniego do przedszkola, w którym objęty jest wychowaniem przedszkolnym, nie jest prowadzona na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 527 ze zm., dalej jako "k.p.a."), a zatem brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej. Odmowa zapewnienia bezpłatnego transportu jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.").
P. Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę czynność Wójta Gminy K. z dnia 17 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przewozu małoletniego M. Ł. do Przedszkola Specjalnego "[...]" w P., zarzucając naruszenie:
1. art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędne niezastosowanie, skutkujące uznaniem przez Wójta Gminy K. , że po stronie gminy istnieje obowiązek zwrotu kosztów dojazdu dziecka, ale wyłącznie do "najbliższej" placówki, podczas gdy geograficzne położenie placówki nie ma znaczenia priorytetowego, istotne jest bowiem posiadanie przez placówkę takich warunków i właściwości, które umożliwiają prawidłowe kształcenie dziecka z konkretnym rodzajem niepełnosprawności;
2. art. 32 ust. 6 w zw. z art. 39a ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędne niezastosowanie, skutkujące odmową przez Wójta Gminy K. zwrotu kosztów dojazdów M. Ł. do Przedszkola Specjalnego "[...]" w P., podczas gdy obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu albo zwrotu rodzicom kosztów dojazdów do placówki szczególnie przystosowanej do ich potrzeb wynikających z posiadanych zaburzeń oraz stopnia niepełnosprawności.
Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uznanie bezskuteczności zaskarżonej czynności i zobowiązanie Wójta Gminy K. do zawarcia umowy w przedmiocie zwrotu kosztów przewozu M. Ł. do Przedszkola Specjalnego "[...]" w P. w obie strony tj. z miejsca zamieszkania małoletniego w [...], do siedziby placówki oświatowej przy ul. [...] w P. i z powrotem, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że jej syn 25 maja 2025 r. skończył 5 lat. Od 21 marca 2023 r. uznany jest za osobę niepełnosprawną. Został zdiagnozowany 12 grudnia 2023 r. w Fundacji [...] w W.. Po pełnej diagnozie w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w R. zostało wydane orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego oraz opinia nr [...] o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Od 1 stycznia 2023 r. małoletni uczęszcza do Przedszkola Specjalnego "[...]" w P.. Placówka ta jest odpowiednia dla dziecka, gdyż zapewnia wszystkie zajęcia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego oraz w opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Klasy są kilkuosobowe (nie więcej niż 5 osób), a kadra posiada specjalistyczne wykształcenie i doświadczenie w pracy z dziećmi z autyzmem.
Skarżąca podkreśliła nadto, że z zaświadczenia lekarskiego z dnia 29 maja 2025 r. wynika, iż u dziecka niewskazana jest zmiana placówki przedszkolnej ze względu na nasilone trudności w adaptacji, możliwy regres w postępach, nasilenie zachowań trudnych i agresywnych, które istotnie wpłyną na pogorszenie rokowań co do poprawy stanu psychicznego małoletniego.
Zdaniem skarżącej żadna z placówek wskazanych przez Wójta Gminy K. nie spełnia wszystkich wymagań zawartych w orzeczeniu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w R.. Przede wszystkim grupy, do których miałby uczęszczać małoletni są liczniejsze niż grupa, do której aktualnie uczęszcza w przedszkolu w P.. Organizacja placówek wskazanych przez Wójta nie odpowiada na potrzeby dziecka z głębokimi trudnościami komunikacyjnymi i sensorycznymi. Przedszkole Specjalne "[...]" w P. jako jedyne realizuje wszystkie zalecenia zawarte w orzeczeniu i zapewnia odpowiednie wsparcie psychologiczno-pedagogiczne, specjalistyczne terapie oraz małe grupy edukacyjne (do 5 osób). Odkąd małoletni uczęszcza do tego przedszkola zauważalne są postępy w jego rozwoju. W związku z tym zmiana placówki w tym momencie będzie wiązała się z regresem w jego rozwoju, co z resztą potwierdziła lekarz specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży w zaświadczeniu z dnia 29 maja 2025 r.
Skarżąca wyjaśniła dodatkowo, że od 1 stycznia 2023 r. dowozi syna do Przedszkola w P. na własny koszt, pomimo tego, że na terenie gminy znajdują się placówki bliżej położone. Decyzja taka motywowana jest świadomością, że lokalne przedszkola nie spełniają warunków niezbędnych dla prawidłowego rozwoju dziecka. Ponadto przedszkole w P. co roku opracowuje Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET), uwzględniający szczególne potrzeby rozwojowe i edukacyjne małoletniego wynikające z autyzmu, m.in. stosowana jest metoda komunikacji alternatywnej - komunikacja piktogramowa (PCS). Skarżąca zwróciła uwagę, że nie może pozwolić na to aby przeniesienie syna do innej placówki spowodowało, że to wszystko co zostało wypracowane do tej pory zostało zaprzepaszczone. Dzieci z autyzmem źle znoszą hałas, mnogość bodźców zewnętrznych, a przedszkole w P. zapewnia zajęcia w grupach do 5 osób, co potęguje poczucie bezpieczeństwa, spokoju i harmonii, wywierając pozytywny wpływ na rozwój małoletniego. Zatem nie zawsze samo wykazanie, że w placówce zatrudnione są osoby z odpowiednimi kwalifikacjami będzie stanowiło gwarancję realizacji celu. Wpływ na taką ocenę może mieć także liczba dzieci z podobnymi zaburzeniami w placówce, czy ilość zatrudnionych w niej nauczycieli specjalistów. W świetle powyższego należy wskazać, że placówki wskazane przez Wójta Gminy K. nie spełniają warunków przewidzianych w orzeczeniu nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego. Skarżąca na poparcie swojego stanowiska przytoczyła również orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące kwestii wykładni pojęcia "najbliższego przedszkola".
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wskazał ponadto, że w kontekście realizacji obowiązku gminy wynikającego z art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe, kluczowe znaczenie ma nie subiektywna ocena rodziców, lecz obiektywna analiza czy najbliższe przedszkole zapewnia warunki odpowiednie do realizacji zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Zarzut skarżącej, że lokalne przedszkola nie spełniają warunków, należy uznać za niepoparty żadnymi konkretnymi argumentami, a przede wszystkim - niepoprzedzony próbą faktycznego rozeznania, co do możliwości realizacji przez te placówki zaleceń orzeczenia, a także co do dostępności miejsc w styczniu 2023 r. Obowiązek zapewnienia przez gminę bezpłatnego transportu do placówki - dotyczy najbliższego odpowiedniego przedszkola. Odpowiedniość ta nie oznacza placówki idealnej, według uznania rodzica, lecz takiej, która spełnia zalecenia wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Dobrowolna decyzja rodziców o wyborze dalszej placówki, jakkolwiek motywowana, nie rodzi po stronie organu obowiązku zawarcia umowy zwrotu kosztów dowozu.
Wójt Gminy K. zwrócił również uwagę, że z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] wynika, iż najkorzystniejszą formą kształcenia specjalnego byłoby kształcenie w oddziale specjalnym. Pozostałe możliwe formy kształcenia to oddział integracyjny, przedszkole integracyjne, oddział ogólnodostępny, przedszkole ogólnodostępne, inna forma wychowania przedszkolnego. Najbliżej położoną placówką zapewniającą kształcenie w oddziale specjalnym jest Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w D. oddalony od miejsca zamieszkania dziecka o 23,9 km.
Dodatkowo Wójt Gminy K. wyjaśnił, że zwracając się do poszczególnych placówek precyzyjnie powtórzył zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...].
Jednocześnie niezależnie od powyższego Wójt Gminy K. wskazał, że Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w D., pomimo iż nie udzielił odpowiedzi na kierowane do niego zapytanie w ramach sprawy, to jednak ze względu na swą specyfikę jest w stanie zapewnić realizację zaleceń wynikających z orzeczenia.
Zdaniem Wójta Gminy K. przedszkole, do którego uczęszcza obecnie małoletni, nie realizuje wszystkich zaleceń wynikających z orzeczenia, bowiem jak wynika z treści skargi, koszty zajęć integracji sensorycznej (SI), która zgodnie z zaleceniem orzeczenia powinna być realizowana w wybranej przez rodziców placówce w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, są finansowane odrębnie. Nietrafiony jest także zarzut dotyczący liczebności grup. Punkt 6 orzeczenia stanowi wyraźnie, iż dziecko będzie potrzebowało realizacji wybranych, a nie wszystkich zajęć wychowania przedszkolnego w małej grupie (do 5 dzieci). Ponadto zgodnie z obowiązującymi przepisami w każdej placówce edukacyjnej, do której uczęszcza dziecko niepełnosprawne zajęcia edukacyjne z tym dzieckiem prowadzone są przez kadrę pedagogiczną posiadającą kwalifikacje stosowne do rodzaju niepełnosprawności. Placówka ta zobligowana jest również powołać zespół, którego celem jest m.in. opracowanie IPET. Tym samym twierdzenie, jakoby IPET był opracowywany wyłącznie w placówce w P. lub stanowił jej wyjątkową praktykę, nie znajduje odzwierciedlenia ani w przepisach prawa, ani w praktyce edukacyjnej.
Wójt Gminy K. zwrócił również uwagę, że w placówkach oświatowych prowadzonych przez Gminę K. kształcą się dzieci posiadające orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym wydane ze względu na autyzm (w roku szkolnym [...] - 5 osób z autyzmem, w tym 2 realizujące wychowanie przedszkolne). Gmina K. rokrocznie spełnia obowiązek, o którym mowa w art. 32 ust. 6 oraz art. 39 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe. W tym celu zleca wykonanie usługi polegającej na przewozie uczniów niepełnosprawnych wraz z zapewnieniem opieki z miejsca zamieszkania do ośrodków w R. i D.. Koszt dowozu 8 dzieci niepełnosprawnych w roku szkolnym 2024/2025 wyniósł 140 214,24 zł brutto, zaś na rok szkolny 2025/2026 została zawarta umowa na przewóz 11 uczniów na kwotę 147 204,00 zł brutto. Gmina zawarła także umowy z rodzicami dzieci niepełnosprawnych, na realizację których w roku szkolnym 2024/2025 poniosła koszty związane z dowozem 3 uczniów łącznie w wysokości 48 433,40 zł. Szacowany koszt dowozu M. do P. w skali miesiąca wyniósłby średnio 4 876 zł, co przy założeniu, iż wychowanie przedszkolne realizowane jest przez cały rok kalendarzowy daje kwotę ponad 58,5 tys. zł rocznie. Wydatek ten, do placówki, która nie jest najbliższa, wiązałby się także z odpowiedzialnością organu wykonawczego gminy za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z powołanym art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 tej ustawy bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Zgodnie natomiast z art. 39a ust. 1 Prawa oświatowego obowiązek, o których mowa m.in. w art. 32 ust. 6, gmina spełnia poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców.
Nie budzi wątpliwości, że rodzice dziecka mają swobodę w wyborze przedszkola, do którego będą posyłać swoje dziecko. Natomiast na gminie ciąży obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu tylko:
- niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 Prawa oświatowego,
- do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego.
Powyższy obowiązek nałożony przez ustawodawcę na gminę nie oznacza zapewnienia dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 Prawa oświatowego bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu, w każdym przypadku i do każdej placówki, którą wskażą rodzice uważając subiektywnie, że zapewnia ona najlepsze warunki edukacyjne, rehabilitacyjne i opiekuńcze. Obowiązek ten dotyczy wyłącznie zapewnienia takim dzieciom bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego.
W orzecznictwie sądowym jednoznacznie podkreśla się, że najbliższe przedszkole lub szkoła, to przedszkole pozwalające w najwyższym stopniu realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego (lub w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka), a zatem najpełniej dostosowane do zdolności i możliwości psychofizycznych dziecka oraz posiadające warunki umożliwiające prawidłowe kształcenie i rehabilitację dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Ten element powinien być oceniany indywidualnie w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, którego zaleceń, o charakterze quasi-opinii biegłych, nie może modyfikować organ reprezentujący gminę, ani też orzekający w takiej sprawie sąd administracyjny. Nie musi to być przedszkole (szkoła) najbliższe w rozumieniu faktycznej (geograficznej) odległości od miejsca zamieszkania dziecka. Za najbliższą jednostkę, o której mowa w art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego, uznać należy przedszkole znajdujące się na terenie innej gminy, a nawet powiatu lub województwa, jeżeli na terenie gminy, w której dziecko niepełnosprawne mieszka, w najbliższej geograficznie odległości nie byłoby placówki zapewniającej dziecku niepełnosprawnemu realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego dotyczących jego wychowania i kształcenia, wydanych z uwagi na stwierdzone niepełnosprawności dziecka. Warunkiem takiego zastosowania powołanego przepisu jest to, aby w bliższej odległości nie było placówki (przedszkola) zapewniającej dziecku niepełnosprawnemu w sposób najpełniejszy realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego (wyrok NSA z 28 listopada 2023 r. sygn. akt III OSK 831/23). Tym samym przedszkole bliższe geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalające urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie przedszkolem najbliższym w rozumieniu art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego.
Zatem jeżeli dwie placówki w identycznym zakresie realizują wymagania (zalecenia) dotyczące zapewnienia opieki, rehabilitacji, kształcenia i wychowania niepełnosprawnego dziecka, to obowiązek gminy zapewnienia dowozu takiego dziecka dotyczy placówki zlokalizowanej najbliżej miejsca zamieszkania tego dziecka, a nie dowolnej placówki.
W przedmiotowej sprawie Wójt Gminy K. – jak wynika z akt sprawy – zwrócił się do Dyrektora Samorządowego Przedszkola nr [...] im M.. K. z Grupami Integracyjnymi w R., Dyrektora Przedszkola Samorządowego w K. , Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. M. w D., Dyrektora Zespołu Placówek "[...]" w K. oraz Dyrektora Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego "[...]" w D. z wnioskiem o udzielenie informacji czy placówki te posiadają warunki kadrowe i organizacyjne umożliwiające przyjęcie dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego oraz zapewnienie mu prawidłowego przebiegu nauczania i rozwoju zgodnie z zaleceniami wynikającymi z orzeczenia wydanego przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną. W każdym z wniosków zostały przytoczone w dosłownym brzmieniu zalecenia wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Odpowiedź na wniosek Wójta udzielili jedynie Dyrektorzy Przedszkola Samorządowego w K. , Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego "[...]" w K., Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego "[...]" w D. oraz Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. M. J.. P. w D..
Z odpowiedzi udzielonej przez Dyrektora Przedszkola Samorządowego w K. (k. 22 akt adm.) wynika, że placówka posiada warunki kadrowe i organizacyjne umożliwiające przyjęcie dziecka i zapewnienie mu prawidłowego przebiegu nauczania i rozwoju zgodnie z przedstawionymi w piśmie zaleceniami wynikającymi z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. M. J.. P. w D. odpowiedział, że placówka nie dysponuje wolnymi miejscami i w związku z tym w roku szkolnym 2025/2026 rekrutacja uzupełniająca dzieci nie jest możliwa (k. 27 akt adm.).
Z odpowiedzi Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego "[...]" w K. wynikało, że placówka ta również ma możliwość przyjęcia dziecka oraz zapewnienie mu nauczania i rozwoju zgodnie z zaleceniami (k. 32 akt adm.).
Natomiast Dyrektor Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego "[...]" w D. wyjaśnił, że wprawdzie placówka jest w stanie zrealizować zalecenia, jednak aktualnie brak jest wolnych miejsc w Przedszkolu (k. 37 akt. adm.).
W ocenie sądu, Wójt Gminy K. ustalił w sposób jednoznaczny, że dwie placówki położone bliżej miejsca zamieszkania skarżącej są w stanie zapewnić małoletniemu edukację i opiekę zgodną z zaleceniami specjalistów z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. Ustalenie to nie jest dowolne, bowiem we wniosku o udzielenie informacji, Wójt Gminy K. przytoczył w dosłownym brzmieniu treść zaleceń wynikających z orzeczenia. Odpowiedź zarówno Dyrektora Przedszkola Samorządowego w K. jak i właściciela Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego "[...]" w K. jest jednoznaczna co do możliwości realizacji wszystkich tych zaleceń.
Skoro dwie placówki w całości są w stanie zrealizować wszystkie zalecenia wynikające z orzeczenia i są to najbliższe placówki (przedszkola) w stosunku do miejsca zamieszkania osoby wymagającej kształcenia specjalnego w zakresie wychowania przedszkolnego, to tym samym obowiązek Gminy zapewnienia niepełnosprawnemu dziecku bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu obejmuje to właśnie przedszkole położone najbliżej miejsca zamieszkania skarżącej i jej syna.
W związku z powyższym, skoro spoczywający na gminie obowiązek zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu może być zrealizowany również przez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci do najbliższego przedszkola, to w sytuacji ustalenia, że dziecko uczęszcza do przedszkola, które nie jest najbliższym przedszkolem w rozumieniu art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego nie jest możliwe zrefundowanie poniesionych przez rodziców kosztów dowozu.
Należy podkreślić, że Wójt Gminy K. nie ma kompetencji do oceny merytorycznej metod i form kształcenia specjalnego objętego orzeczeniem o potrzebie takiego kształcenia. Jeżeli Dyrektor danej placówki wyraźnie wskazał, że zalecenia objęte orzeczeniem zostaną zapewnione dla małoletniego, to nie ma podstaw do uznania, że zalecenia te nie byłyby realizowane lub realizowane w sposób niepełny. Ani art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego, ani też inne przepisy tej ustawy nie przyznają kompetencji wójtowi gminy do oceny merytorycznej stopnia i zakresu realizacji zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Powołany art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego obejmuje jedynie nałożenie na gminę obowiązku zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym i posiadającym orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Skoro najbliższe przedszkole spełnia wszystkie zalecenia co do objęcia zajęciami i terapią danego dziecka, to obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dotyczy drogi od domu dziecka do tego przedszkola.
Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. III OSK 559/25 zakres postępowania w takich sprawach ogranicza się do ustalenia, w którym przedszkolu będą realizowane zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego i czy którekolwiek z przedszkoli zapewnia pełną realizację tych zaleceń. Organ w takim przypadku nie ma podstaw do merytorycznego porównywania terapii i specjalistycznych zajęć, a w związku z tym prowadzenie w tym zakresie postępowania byłoby co najmniej niecelowe.
Nie ogranicza to w żaden sposób prawa rodziców M. Ł. do wyboru innego przedszkola, ale wówczas tracą oni prawo do skutecznego domagania się zapewnienia bezpłatnego transportu wraz z opieką w czasie przewozu lub zwrotu rodzicom kosztów przewozu dziecka.
W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło